Кіріспе
Білім туралы білімді ұғымдастыру
Автоэпистемалық логика – білім туралы білімді көрсету және онымен жұмыс істеуге арналған формальды логика. Пропозициялық логика тек фактілерді ғана білдіре алады, ал автоэпистемалық логика фактілер туралы білімді және білімнің болмауын білдіре алады. Жетіспеушілік ретінде қарастырылатын логикалық бағдарламалауға семантика беру үшін қолданылатын тұрақты модель семантикасы автоэпистемалық логиканың қарапайым түрі ретінде қарастырылуы мүмкін.
The autoepistemic logic is a formal logic for the representation and reasoning of knowledge about knowledge. While propositional logic can only express facts, autoepistemic logic can express knowledge and lack of knowledge about facts. The stable model semantics, which is used to give a semantics to logic programming with negation as failure, can be seen as a simplified form of autoepistemic logic.
Синтаксисі
Автоэпистемиялық логиканың синтаксисі, білімді білдіретін модальдық оператор арқылы ұйғарымдық логиканы кеңейтеді: егер φ формула болса, ◊φ оның белгілі екенін көрсетеді. Осының нәтижесінде, □φ белгілі екенін, ал ¬◊φ белгісіз екенін көрсетеді. Бұл синтаксис фактілер туралы білім негізінде ой жүргізуге мүмкіндік береді. Мысалы, егер φ-ның шындығы белгілі болмаса, онда ол жалған деп есептеледі. Бұл сәтсіздік ретінде жоққа шығарудың бір түрі.
Семантика
Автоэпистемиялық логиканың семантикасы теорияның кеңейтулеріне негізделген, олар пропозициялық логикадағы модельдерге ұқсас рөл атқарады. Пропозициялық модель атомдық ұйғарымдардың қайсысы дұрыс, қайсысы жалған екенін көрсетеді, ал кеңейту қай формулалардың дұрыс, қайсысы жалған екенін анықтайды. Атап айтқанда, автоэпистемиялық формуланың кеңейтулері оның құрамындағы әрбір субформула үшін мұндай анықтама жасайды. Бұл анықтама, оның барлық субформулалары дұрыс немесе жалған болғандықтан, оны пропозициялық формула ретінде қарастыруға мүмкіндік береді. Әсіресе, -нің -ді қамтитындығын тексеруді пропозициялық есептеудің ережелерін қолдану арқылы жасауға болады. Анықтама кеңейту болуы үшін, субформула тек қана true мәні алғанда ғана қамтилуы керек. Мүмкін әлемдер семантикасы тұрғысынан алғанда, -нің кеңейтілуі -нің S5 моделінен тұрады, онда мүмкін әлемдер тек дұрыс болатын әлемдерден ғана құралған. [Мүмкін әлемдер барлық осындай дәйекті әлемдерді қамтуы міндетті емес; бұл модальдық ұйғарымдарға қарапайым ұйғарымдардың туындылығын тексеруден бұрын шындық мәндері тағайындалғанын көрсетеді.] Осылайша, автоэпистемиялық логика S5-ті кеңейтеді; бұл кеңейту дұрыс, себебі және автоэпистемиялық логиканың таутологиялары, бірақ S5-тің емес. Мысалы, формуласында тек бір «жәшікшеге алынған субформула» бар, яғни . Сондықтан, дұрыс немесе жалған деп есептесек, екі мүмкін кеңейту бар. Олардың нақты кеңейту екенін тексеру келесідей: жалған: осы болжаммен, таутологияға айналады, себебі -ге тең, ал дұрыс деп есептеледі; демек, қамтылмайды. Бұл нәтиже -нің жалған болуына қатысты жасырын болжамды растайды, яғни қазіргі уақытта белгісіз. Сондықтан, жалған болжамы – кеңейту. дұрыс: осы болжаммен бірге, қамтиды; демек, дұрыс деп танылған бастапқы болжам қанағаттандырылады. Нәтижесінде, бұл тағы бір кеңейту. Сондықтан, формуласы екі кеңейтуге ие: біреуі белгісіз, екіншісі белгілі. Екіншісі интуитивті емес деп есептеледі, себебі дұрыс болуының жалғыз себебі – бастапқы болжам, ол осы болжамды растайды. Басқаша айтқанда, бұл өзін-өзі қолдайтын болжам. Мұндай сенімдердің өзін-өзі қолдауға мүмкіндік беретін логика, өзін-өзі қолдау мүмкін емес, мықты негізделген логикадан ажырату үшін қатты негізделмеген деп аталады. Автоэпистемиялық логиканың мықты негізделген нұсқалары бар.
Жалпылау
Белгісіз қорытындыларда шындық мәндерінің белгілі/белгісіз екілігі фактінің немесе дедукцияның сенімділік дәрежесімен алмастырылады; сенімділік 0-ден (толық белгісіз/белгісіз) 1-ге (белгілі/анық) дейін өзгеруі мүмкін. Ықтималдық логикалық желілерде шындық мәндеріне де ықтималдық түсіндірме беріледі (яғни, шындық мәндері белгісіз болуы мүмкін, тіпті дерлік сенімді болған жағдайда да, олар "әлдеқайда" шын (немесе жалған) болуы мүмкін).