Кіріспе
Францияда лаос тегінен шыққан, Францияда туған немесе көшіп келген адамдар. Франциядағы лаостар саны 2019 жылы шамамен 200 000 адамды құрайды деп есептеледі. Франциядағы лаос қауымдастығы Оңтүстік-Шығыс Азиядан тыс жердегі ең ірі және толыққанды қалыптасқан лаос халқы болып табылады, олар Лаос азаматтық соғысы аяқталуына және оның нәтижесіндегі жаппай босқындар толқынына дейін елде болған.
Laotians in France consist of people of Lao ancestry who were born in or immigrated to France. The population as of 2019 is estimated to be 200,000. The Laotian community in France forms the most established overseas Laotian population outside of Southeast Asia, with a presence in the country dating to before the end of the Laotian Civil War and mass refugee migration that resulted from it.
Тарих
Лаос халқының Францияда болуы 20 ғасырдың басында, Лаос Францияның протектораты болған кезде басталды. Отаршылдар француз білім беру жүйесін тұрақты түрде енгізгеннен кейін, Лаос студенттерінің көптегені, соның ішінде Лаос патшалық отбасының мүшелері Францияда оқуға мүмкіндік алды. Осы кезеңде Францияға лаос жұмысшылары да аз санымен қоныстанды. 1953 жылы Лаос тәуелсіздігіне қол жеткізілгеннен және Женева келісімдерінен кейін, көптеген лаостың Францияға көшіп келуі жалғасты. Бұл көші-қон толқыны бастапқыда отаршылдық үкіметке адал болған адамдардан, содан кейін 1960-1970 жылдары студенттер мен орта тап кәсіпкерлерінен құралды. Бұл мигранттар тобы лаос иммигранттары мен эмигранттардың қажеттіліктерін жақсырақ қанағаттандыру үшін қоғамдық ұйымдар құрды, және олар кейінірек келген иммигранттар үшін лаос мәдени институттарының негізін қалады. Дегенмен, лаос халқының ең көп саны Вьетнам соғысынан кейін және коммунистердің отандық билікті басып алуынан кейін Францияға көшіп келді. Франция лаос босқындары үшін өте қолайлы орын болды, олар білімді немесе өз елдеріндегі элита мен орта таптың құрамында болды, ал нашар босқындар Америка, Канада және Австралия үкіметтерінің көмегімен Солтүстік Америка мен Австралияға көшіп кетті. 1980 жылдардың басына қарай Францияға 25 000 лаос босқыны келді. Францияға босқындар толқынынан бұрын келген иммигранттар құрған лаос буддалық храмдары мен бірлестіктері осы жаңа келгендердің жаңа елдегі өмірге бейімделуіне көмектесті және маңызды мәдени және қоғамдық орталықтар ретінде қызмет етті.
Мәдениет және демография
АҚШ, Канада және Австралиядағы ұқсас қауымдастықтарымен салыстырғанда, Франциядағы лаос халқы елдің мәдениет, тіл және тарих сияқты әлеуметтік жақтарын жақсы білуінің арқасында табыстырақ және жақсырақ бейімделген. Иммигранттар тобы мен олардың ассимиляция деңгейі француз саясатындағы маңызды мәселе болғанымен, лаос қауымдастығы француз қоғамына жоғары деңгейде интеграцияланған, білім беру және экономикалық жетістіктердің орташа көрсеткіштері жоғары, әсіресе Францияда туған лаос ұрпақтары арасында. Франциядағы лаос халқының көп бөлігі Париж және оны қоршаған Иль-де-Франс аймағында тұрады, онда көптеген лаос бизнестері мен қоғамдық ұйымдар Париждің 13-ші округіндегі Quartier Asiatique ауданында орналасқан. Марсель, Лилль және Страсбург қалаларында да шағын қауымдастықтар бар. Францияға көшіп келген ұрпақ лаос мәдениетін сақтап, қауымдастықта лаос тілін қолдануға тырысса, Францияда туған ұрпақ француз мәдениетінің ықпалына көбірек ілеседі, олардың көптеген өкілдері лаос тілін түсінбейді немесе сөйлей алмайды. Мәдени ұйымдар иммигранттар мен Францияда туған лаостарға қызмет көрсетеді, соның ішінде соңғы топ үшін лаос тілі курстары да бар.
Саясат
Лаос иммигранттарының азаматтыққа қабылдану деңгейі жоғары болғанымен, қауым Франция саясатына белсенді түрде қатыспайды. Керісінше, босқындар буынының көпшілігі Лаостағы саяси жағдайды жақыннан қадағалайды. Сонымен қатар, қауымның көп бөлігі коммунизмге қарсы және Лаостағы Азамат соғысы аяқталғаннан бері Лаос Халық-революциялық партиясының бірпартиалық үкіметіне қарсы тұрады. Францияға ертерек көшіп келген лаос иммигранттары мен эмигранттары 20-шы ғасырдың басында және ортасында Лаос саясатын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Лаос француздар қауымдастығы, Лаос босқындары мен иммигранттары қоныстанған басқа батыс елдерімен салыстырғанда, қабылдаған елде берік орныққандықтан, басқа елдердегі лаос диаспорасының интеграциясына әлеуметтік-экономикалық және қауымдық байланыстар арқылы көмектесуде маңызды үлгі болып табылады. Франциядағы лаос қауымдастығының көшбасшылары 1990 жылы Лаос босқындары мен ұлттық келісім ұйымын (OLREC) құрды, БҰҰ-ның босқындар жоғары комиссариатына әлі де лагерьде қалып отырған лаос босқындарын қайта орналастыру үшін адвокаттық жұмыс жүргізді.