Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Томас Фаулер (1777 – 31 наурыз 1843) – ағылшын өнертапқышы, ең белгілі ойлап табуы – ерте заманғы ыстық сумен орталық жылыту жүйелерінің негізін құраған термосифон. Ол сонымен қатар алғашқы механикалық есептегіштің де дизайнын жасап, құрастырды.
Thomas Fowler (1777 – 31 March 1843) was an English inventor whose most notable invention was the thermosiphon which formed the basis of early hot water central heating systems. He also designed and built an early mechanical calculator.
Өмір
Фаулер туралы көптеген мәліметтер оның ұлы, Хью Фаулер пастордан келген, ол 1875 жылы Девоншир қауымдастығының еңбектерінде жарияланған әкесінің өмірбаянын жазған. Ол 1777 жылы Девон графтығының Грейт Торрингтон қаласында дүниеге келді және өмірінің соңына дейін сол жерде өтті. Әкесі шелек жасаушы болған, ал ол жергілікті мектепте қарапайым білім алған. Шамамен 13 жасында ол жүнді сатушының оқушысы болды. Ол көбінесе өздігінен оқыды, әсіресе математикаға қызығушылық танытып, Джон Уордтың «Жас математикке нұсқаулық» және Николас Саундерсонның «Флюкциялар әдісі» сияқты еңбектерден үйренді. Ол баспагер және кітап сатушы болып жұмыс істеді, кейін жергілікті банкте серіктес және басқарушы болды. Сонымен қатар, ол Торрингтон кедейлер бірлестігінің қазынашысы қызметін атқарды. Ол 1813 жылы Мэри Коппке үйленді және олардың он бір баласы болды, олардың көпшілігі ересек жасқа жетпей қайтыс болды. Терезені оның ұлы Хью шамамен 1864 жылы тапсырыс берген.
Much of the knowledge of Fowler comes from his son, the Reverend Hugh Fowler, who produced a biography of his father which was published in the Transactions of the Devonshire Association in 1875. He was born in 1777 in Great Torrington, Devon and lived his whole life there. His father was a cooper and he received a basic education at a local school. At about the age of 13 he was apprenticed to a fellmonger. He was largely self taught, with a particular interest in mathematics, teaching himself from such works as John Ward's Young Mathematician's Guide and Nicholas Saunderson's work on fluxions: The Method of Fluxions. He established himself as printer and bookseller, later becoming a partner in and manager of the local bank. He was also the treasurer of the Torrington Poor Law Union. He married Mary Copp in 1813 and they had eleven children, many of whom died before reaching adulthood. The window was commissioned by his son Hugh around 1864.
Термосифон
Фаулер 1828 жылы термосифонды патенттеді (Британдық патент нөмірі 5711). Бұл алғашқы конвективті жылыту жүйесі болды. Оның жобасына негізделген жүйе Роль иелігінің бір бөлігі болған Биктонда орнатылды және 1829 жылы «Гарденерс» журналында жоғары бағаланды. Айыныштысы, сол кездегі патент жүйесіндегі кемшіліктерге байланысты (онда минимал өзгерістер енгізілген дизайнның жаңа нұсқасы бастапқы патентпен қорғалмаған), термосифонды көптеген өндірушілер көшіріп алды, ал Фаулерде сот процесін жүргізуге жеткілікті қаржы болмады.
Fowler patented the thermosiphon in 1828 (British patent number 5711). It was the first convective heating system. A system based on his design was installed at Bicton, part of the Rolle Estate and received great acclaim in the Gardener's Magazine of 1829. Unfortunately due to innate flaws in the patent system of the time (under which a new version of a design with minimal changes was not covered by the original patent), the thermosiphon was copied by numerous other manufacturers and Fowler did not have sufficient funds to conduct legal proceedings.
Есептеу машинасы
1840 жылы Фаулер тепе-тең үштік арифметиканы қолдана отырып жұмыс істейтін механикалық есептеу машинасы жасады. Бұл машина оның «Арифметикалық есептеулерді жеңілдетуге арналған кестелер» кітабында сипатталған әдістерді механикалық түрде іске асыру үшін құрастырылған. Тепе-тең үштікті таңдау механизмдерді қарапайым етуге мүмкіндік берді, бірақ мәндерді өңдеуге кіріспес бұрын тепе-тең үштікке түрлендіру қажет болды, ал есептеу аяқталған соң нәтижелер ондық санау жүйесіне қайта түрлендірілді. Өз идеяларының тағы ұрлануынан қауіптеніп, ол баспаханасына жататын шеберханада ағаштан өз қолымен машинаны жасады. Ағаш компоненттерді пайдаланудың шектеулі дәлдігін өтеу үшін, ол машинаны үлкен өлшемде жасады: ұзындығы 6 фут, ені 3 фут, биіктігі 1 фут (1800 x 900 x 300 мм). Тепе-тең үштікті қолдану машинаны қосу және алу операцияларын орындауға қолайсыз етті, себебі ондық санау жүйесіне және кері түрлендіруге қосымша жұмыс қажет болды. Ол Томас Фаулердің кедейлер одағының қазынашысы ретінде шешуге тиіс болған мәселелер сияқты, үштік санау жүйесіне және кері түрлендіруге көптеген аралық есептеулерді қажет ететін жағдайларда тиімдірек болды. Машина көбейту және бөлу операцияларын орындай алатын. Машина бүгінгі күнге дейін сақталмаса да, 1840 жылдары көрнекті математик Август Де Морган жасаған екі беттік сипаттамасынан көшірмесі құрастырылды. 1999 жылдан бастап Марк Глускер, Памела Васс және Дэвид Хоган Август Де Морганның сипаттамасына сәйкес келетін ең қарапайым машинаның тұжырымдық моделін жасады. Аяқталған модель 2000 жылдың тамызында Ұлы Торрингтон мұражайына ұсынылды. Бұл көшірме қазір Лондондағы Ғылым мұражайында сақталады. Команда машинаның жұмыс істеуі мен сыртқы түрі туралы қосымша мәліметтер табу үшін қаржыландыру іздеуде, содан кейін Фаулердің 19 ғасырға сай техникалар мен материалдарды қолдана отырып, жоспарлаған 55 цифрлы машинаны толық құрастыруды көздеп отыр.
In 1840 Fowler produced a mechanical calculating machine which operated using balanced ternary arithmetic. This machine was designed to give mechanical form to the techniques described in his book, Tables for Facilitating Arithmetical Calculations. The choice of balanced ternary allowed the mechanisms to be simple, though the values had to be converted to balanced ternary before processing and the results converted back to decimal at the end of the calculation. Apprehensive in case his ideas should again be stolen, he designed and built the machine single handed from wood in the workshop attached to his printing business. To compensate for the limited precision achievable using wooden components, he constructed the machine on a large scale; it was 6 feet long by 3 feet deep and 1 foot high (1800 x 900 x 300 mm). The use of balanced ternary meant that the machine was not suitable for performing addition and subtraction because of the overhead of the conversion to and from base 10. It was more useful for problems (like those Thomas Fowler needed to solve as Treasurer of the Poor Law union) where there are a large number of intermediate calculations in between the conversions to and from ternary. It could perform both multiplication and division. Though the machine did not survive to the present day, a replica has been constructed from a two page description of it made in the 1840s by the prominent mathematician Augustus DeMorgan. Starting in 1999 a team of Mark Glusker, Pamela Vass and David Hogan created a concept model of the most simple machine that satisfies the description written by Augustus DeMorgan. The completed model was presented to the Great Torrington Museum in August 2000. This replica now resides at the Science Museum in London. The team are looking for funding to find more evidence about the machine's operation and appearance, and then to build the entire 55 digit machine that Fowler envisioned using techniques and materials more appropriate to the 19th century.