Кіріспе

Британдық кәсіпкер, сантехник (1910 жылы қайтыс болды)

Крэппер тоғыз патентке ие болды, олардың үшеуі су унитазын жақсартуға арналған, мысалы, жүзбелі шарлы механизм. Ол 1880 жылы U иілімін ойлап тауып, S иіліміндегі су құбыры тұзағын жетілдірді. Фирманың дәретхана жабдықтары жақын маңдағы Марлбороу-роудтағы (қазіргі Дрейкотт-авеню) ғимараттарда өндірілді. Компания Король жолындағы әлемдегі алғашқы ванна, унитаз және раковина көрмесін ашты. Крэппер өнімдерінің сапасымен танымал болды және бірнеше патшалық рұқсат алды. Вестминстер аббаттығындағы Крэппер компаниясының аты жазылған люктер Лондонның шағын туристік орындарының біріне айналды.

Жетістіктер

Санитарлық бұйымдарды көрсету үшін қоғамдық көрме бөлмелерін құрған алғашқы адам ретінде Крэппер санитарлық сантехниканың жақтаушысы ретінде танылып, адамдардың үйлерінде орнату идеясын танымал етті. Ол сондай-ақ, қолданыстағы су құбыры және санитарлық жабдықтарды жетілдіруге және жақсартуға көмектесті. Өз бизнесінің аясында ол құю және металл шеберханасын ұстады, бұл оған жаңа үлгілерді сынап көруге және тиімдірек су құбырларын әзірлеуге мүмкіндік берді. Крэппер 1880 жылы S-тұзақты жетілдірді. Жаңа U-тұзақты су құбыры S-тұзақтан айтарлықтай жақсы болды, себебі ол біте алмайтын, және S-тұзақтан айырмашылығы, ол құрғап қалмайтын және ағызу қажеттілігі болмайтын. BBC S-тұзақты қазіргі экономиканы құраған 50 нәрсе тізіміне енгізді. Крэппердің 9 патенті болған, оның үшеуі су ыдысының жақсартуларына арналған, бірақ ешқайсысы унитазға емес. Крэппердің жарнамаларында сифонды су ағызу оның өнертабысы ретінде көрсетілген. Мұндай жарнамалардың бірінде: "Крэппердің клапансыз су ысырабын болдырмау құрылғысы (патент №4,990) – тек бір қозғалмалы бөлігі бар" деп жазылған, бірақ 4990 патенті (су ысырабын болдырмау құрылғысына енгізілген шағын өзгеріс үшін) 1898 жылы Альберт Гиблинге тиесілі болған, Крэпперге емес. Алайда, Крэппердің туысы Джордж су ағынын бастайтын сифон механизмін жетілдірді. Осы жетістікке 1897 жылы патент берілді.

"Сыр" сөзінің шығу тегі

Көпшілік мәдениетінде адам ағзасының қалдықтарын білдіретін, "қоқыс" деген лас сөздің Томас Крэппердің унитаздармен байланысы болғандықтан пайда болғаны жиі айтылады. Осы оқиғаның кең таралған түрі - Бірінші дүниежүзілік соғысында Англиядағы американдық әскерилер оның атын унитаздың су багында көріп, әскер жаргоны ретінде қолданған, яғни "Крэпперге барамын". Бірақ "crap" сөзінің түбі орта ғасырлық ағылшын тіліне дейін жетеді және оның дене қалдықтарын білдіруінен бұрын пайда болған. Оның этимологиялық шығу тегі екі ежелгі сөздің қосылуынан туындаған: голландтық "krappen" (ұстап алу, кесіп алу немесе бөлу) және көне француз тіліндегі "crappe" (орта ғасырлық латын тілінен алынған "crappa" - іріктеу, қалдық немесе тасталған зат). Ағылшын тілінде бұл сөз алғашқыда сабанды, содан кейін арамшөпті немесе басқа да қоқысты сипаттау үшін қолданылған. Оксфорд ағылшын сөздігіндегі мәліметтерге сәйкес, бұл сөздің дене қалдықтарына қатысты алғашқы жазбасы 1846 жылы пайда болған, бұл Крэппер дүниеге келгеннен кейін 10 жыл өткен соңғы дерек, онда "crapping ken" – яғни, жасырын бөлме, үй деген мағынада қолданылған.