Кіріспе
Американдық жазушы, режиссер және продюсер
Риан Крейг Джонсон (17 желтоқсан 1973 жылы туған) – американдық кино өнерпаз. Ол нео-нуарлық детективтік фильм «Брик» (2005) арқылы режиссерлік дебютін жасады, ол жағымды пікірлер алды және 450 000 долларлық бюджетпен 4 миллион долларға жуық табыс тапты. Көрістік деңгейдегі фильмдерге ауысқан Джонсон ғылыми-фантастикалық триллер «Лупер» (2012) фильмін жазып, режиссерлік еткені үшін кең танылды және ол сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды. Джонсон «Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедай» (2017) ғарыш операсын жазып, режиссерлік еткен кезде ең ірі жобасын алды, ол 1 миллиард доллардан астам табыс тапты. Ол «Knives Out» (2019) және оның жалғасы «Glass Onion» (2022) фильмдерімен детективтік жанрға оралды, екеуі де оған тиісінше «Үздік түпнұсқа сценарий» және «Үздік бейімделген сценарий» номинацияларында «Оскар» сыйлығына ұсыныс жасады. Сонымен қатар, Джонсон «Breaking Bad» (2008–2013) телесериалының үш жоғары бағаланған эпизодын, атап айтқанда «Озимандиас», «Fly» және «Fifty One» сериалдарын режиссерлік еткенімен де танымал; соңғысы үшін ол 2013 жылы Америка Режиссерлер Гильдиясының «Драмалық сериалдағы үздік режиссура» сыйлығын алды. Ол сондай-ақ Наташа Лионмен бірге Peacock арнасы үшін «Poker Face» атты детективтік қылмыс сериалын жасады. 2023 жылы Time журналы Джонсонды әлемдегі ең ықпалды 100 адамның бірі деп жариялады.
Ерте өмір
Джонсон 1973 жылдың 17 желтоқсанында Мэриленд штатының Сильвер-Спринг қаласында дүниеге келген. Ол алтыншы сыныпқа дейін Колорадо штатының Денвер қаласында өскен, содан кейін Калифорния штатының Сан-Клементе қаласына көшіп барған. Джонсонның екінші қысқаметражды фильмі, "Тозақтан келген зұлым жын гольф добы!!" !, Эдгар Аллан Поның "Жүректің айғағы" туындысының сюжетімен байланысты, Looper Blu-ray дискісіне жасырын сыйлық ретінде қосылған.
Мансап
Джонсон 1977 жылы Вуди Алленнің «Анни Холл» фильмін көргеннен кейін кинорежиссер болуға шабыттанғанын айтты. «Бұл фильм мені тым көп қозғалтты, басқа ешқандай фильм осылай әсер еткен емес. Егер мен фильм түсіруді жалғастыра алсам, онда 20 жылдан кейін осы деңгейге жете аламын деп үміттенемін», – деді ол. Джонсонның тұңғыш фильмі «Брик» 2005 жылы шықты, ол криминалды драма жанрындағы туынды және 500 000 доллардан аспайтын бюджетпен түсірілді. Джонсон фильмдегі ерекше тілдік стильге шабыттанғанда Дэшилл Хэмметтің романдарына жүгінгенін көп рет айтқан. Фильм кинонуар ретінде жіктеліп, өндіріс кезінде жанрлық ерекшеліктерді қайта жасамау үшін кинонуарға сілтеме жасалмады. «Brick» фильмі Focus Features компаниясы арқылы DVD форматында жарық көрді. 2006 жылы Джонсон Mountain Goats тобының «Woke Up New» әніне бейнеклип түсірді. Ол бұл топтың жанкүйері болған және топтың жетекшісі Джон Дарниелл «Брик» фильмінің титрлерінде оларға сілтеме жасағанын байқағаннан кейін оған бейнеклип түсіруді ұсынды. «The Hospital Bombers Experience» атты ән Mountain Goats тобының «The Best Ever Death Metal Band in Denton» әніне сілтеме жасайды. Джонсон сондай-ақ Mountain Goats тобының 2009 жылғы «The Life of the World to Come» альбомын тікелей эфирде орындауын түсірді. Фильмде Дарниелл гитара мен фортепианода альбомның барлық әндерін орындады, минималдық сүйемелдеумен. Бұл фильм Нью-Йорк, Чикаго, Сиэтл және Орегон штатының Портленд қалаларында көрсетілді, содан кейін Record Store Day (2010 жылдың 17 сәуірі) күні шектеулі санда DVD форматында шығарылды. Джонсонның екінші фильмі «Бірлесіп өскен ағайындылар» 2009 жылдың мамыр айында кинотеатрларда көрсетілді және сыншылар тарапынан орташа оң пікірлер алды. Metacritic сайтында фильмге 26 сыншының пікірі бойынша 100 балдық шкала бойынша 55 бал берілді. 2010 жылдың наурыз айында Джонсон «Breaking Bad» телесериалының үшінші маусымында эпизод режиссерлік ететінін хабарлады. «Fly» атты эпизод 2010 жылдың 23 мамырында эфирге шықты. Джонсон шоудың тағы бір эпизодын, «Fifty One» аттысын режиссерлік етті, ол 2012 жылдың 5 тамызында көрсетілді және оған Америка Режиссерлер Гильдиясының сыйлығын әкелді. Ол үшінші эпизодты, «Озимандиас» аттысын режиссерлік етті, ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және «телевизиялық эпизодтардың ең жақсыларының бірі» деп аталды. Джонсон бірнеше қысқаметражды фильмдер түсірді, олардың кейбіреулерін оның веб-сайтында табуға болады. Оның «Ninja Ko» атты мектепте түсірген қысқаметражды фильмі «Brick» DVD-де жасырын бонус ретінде сақталған. «The Brothers Bloom» DVD-де Бастер Китон стиліндегі оның колледж кезінде түсірген қысқа үнсіз фильм бар. Джозеф Гордон Левиттпен «Брик» фильмінде жұмыс істегеннен кейін екеуі Францияның Париж қаласында «Escargots» атты қысқаметражды фильм түсірді. 2002 жылы ол «The Psychology of Dream Analysis» атты қысқаметражды фильм түсірді, оны оның Vimeo аккаунтынан көруге болады. Джонсон «Terriers» телесериалының «Manifest Destiny» эпизодын режиссерлік етті. Джонсонның үшінші фильмі «Лоупер» 2011 жылдың 24 қаңтарында Луизианада түсіріле бастады және 2012 жылдың 28 қыркүйегінде TriStar Pictures және FilmDistrict компаниялары арқылы шығарылды. Жақын болашақта орын алатын бұл фильм қараңғы ғылыми фантастика жанрындағы туынды, онда болашақтан келген адамдарды өлтірушілердің қызметі көрсетіледі. Фильм 2012 жылғы Торонто халықаралық кинофестивалі мен 2012 жылғы Пало-Альто халықаралық кинофестивалінің ашылу салтанатын өткізді. «Лоупер» фильмі кассада күтпеген табысқа жетті. 2014 жылдың 20 маусымында Джонсонның «Жұлдызды соғыстар» фильмдер сериясының сегізінші бөлімін жазатыны және режиссерлік ететіні туралы ақпарат тарады. Джонсон келесі айда бұл ақпаратты растады және «Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедай» фильмі 2017 жылдың 15 желтоқсанында сыншылар мен көрермендер тарапынан оң пікірлер алды. Колин Треворроу «Эпизод IX» жобасынан бас тартқаннан кейін Джонсон «Лукасфильм» компаниясының «Соңғы джедай» фильмінің жалғасын жазу және режиссерлік ету ұсынысын қабылдамады. 2017 жылдың 9 қарашасында Джонсонның «Жұлдызды соғыстар» фильмдерінің жаңа трилогиясын жазатыны және оның трилогиясының бірінші бөлімін режиссерлік ететіні хабарланды, бұл трилогия франшизаның негізгі сюжетінен бөлек болады. «Соңғы джедай» фильмінен кейін Джонсон Дэниел Крейг, Ана де Армас және Кристофер Пламмер жұлдыздықта ойнаған «Бейнелер» атты детективтік триллерді режиссерлік етті. Ол сценарийді жазды және ұзақ жылдардан бері серіктес болған Рам Бергманмен бірге продюсерлік етті, фильм дүниежүзілік кассада 300 миллион доллардан астам табыс тапты. Бұл Джонсонға «Ең үздік түпнұсқа сценарий» номинациясында алғашқы «Оскар» сыйлығына ұсыныс жасады. 2019 жылдың қыркүйегінде Джонсон мен продюсер Рам Бергман фильмдер мен телешоулар үшін түпнұсқалық контент өндіретін T Street компаниясын құрды. Бұл жобаға Valence Media компаниясы толық қаржыландыруды жүзеге асырды. 2021 жылдың наурыз айында Джонсонның Peacock телеарнасы үшін «Poker Face» атты он бөлімді детективтік драмалық телесериалын жазатыны және режиссерлік ететіні хабарланды, онда Наташа Лионн басты рөлде ойнады, ал премьерасы 2023 жылдың 26 қаңтарында өтті. Сол айда Netflix компаниясы «Бейнелер» фильмінің екі жалғасын шамамен 450 миллион долларға сатып алғаны хабарланды. «Glass Onion: A Knives Out Mystery» атты «Бейнелер» фильмінің алғашқы жалғасының түсірілімі 2021 жылдың 28 маусымында басталды. 2022 жылғы Торонто халықаралық кинофестивалінде көрсетілгеннен кейін фильм 2022 жылдың 23 қарашасы мен 29 қарашасы аралығында АҚШ және басқа халықаралық нарықтарда бір апталық кинопрокатта көрсетілді, содан кейін 23 желтоқсаннан бастап Netflix арқылы көрсетілді. 2024 жылдың наурыз айында Джонсон Warner Bros. компаниясымен өзінің T Street студиясы аясында екі фильм өндіруге келісім жасасты.
Жеке өмір
Джонсон – халық әншісі және банджода орындайтын музыкант. Оның інісі – музыка продюсері Аарон Джонсон. Оның туысы Натан Джонсон «Брик», «Братья Блум», «Лупер», «Knives Out» және «Glass Onion» фильмдеріне музыка жазған. Риан мен Натан «The Preserves» деп аталатын халық музыкасы дуетін құрайды. Джонсон 2018 жылдан бері киносценарийші және подкаст жүргізуші Карина Лонгвортқа үйленген.