Кіріспе

Британдық сәулетші Марк Хейлер Ждж, бастапқыда Марк Хейлер (26 ақпан 1847 – 25 қаңтар 1927) – британдық сәулетші және санитариялық инженер, 1880 жылдары Лондондағы Метрополитендік жұмыс кеңесін реформалауға атсалысқандығымен белгілі болды.

Ерте өмір

Судья – Джордж Хейлердің ұлы, ол Суссекс округының Батл қаласында тұрған және белгілі чартист қозғалысының қайраткері болған. Судьяның кіші інісі Гай Хейлер, ол алкогольге қарсы Temperance қозғалысының белгілі ұйымдастырушысы еді. Судья Сент-Мэри Ұлттық мектебінде және Гастингстегі Паркердің қаржыландырылған мектебінде оқыды. 1861 жылы ол мұрагерлік алғандығын мойындап, есімін өзгертті. Ол сәулетші мамандығын алды, бірақ бірден санитария және гигиена жобаларына маманданды және Лондон Университетінің колледжіндегі Паркс гигиена мұражайының алғашқы кураторы болып тағайындалды. Ол сондай-ақ, жексенбі күндері мұражайларды ашу үшін үгіт жүргізген «Жексенбі қоғамының» негізін қалаушысы және құрметті хатшысы болды (президенті – Вестминстер аббаттығының деканы).

Кәсіби тәжірибе

Гигиена Виктория кезеңінің соңында, қалалардың халқы өсіп, кең ауқымды кәріз жүйелеріне мұқтаж болғандықтан, маңыздырақ бола түсті. Судьяның тәжірибесі оны 1880 жылдан бастап Санитарлық кепілдік беру қауымдастығының бас геодезистігіне тағайындауға алып келді, сонымен қатар ол 1881 жылы Кенсингтонда өткен Халықаралық медициналық және санитариялық көрменің хатшысы болды. Судья Майда Вейлдегі Парк Плейс Вилласында жеке практикасын ашты.

Жергілікті билікке қатысу

Лондон қаласында санитарлық жұмыстарды Метрополитендік құрылыс басқармасы жүргізді. Сотқа басқарма мүшелері тікелей сайланудың орнына жекелеген секциялармен тағайындалғандықтан, басқарма құрылымының түбегейлі түрде жемқорлыққа бейім екендігі көз жеткізді. 1886 жылы Financial News газеті басқарманың лауазымды тұлғалары мен бірқатар мүшелерінің артық жерді сатудан жеке пайда табу үшін сөз байласып отырғаны туралы айыптаулар жариялады. Сол жылдың қараша айында судья Паддингтон Вестрине сайланды және жемқорлық туралы айыптауларды зерттеу үшін "Метрополитендік құрылыс басқармасының тергеу комитеті" деп аталатын комитет құрды. Financial News газеті жариялаған айыптаулардың ауқымы соншалықты зор болғандықтан, 1887 жылы лорд Хершель төрағалығымен Корольдік комиссия құрылды. Судьяның комитеті Комиссияда өз адвокаты арқылы өкілдік етті, ал судья салық төлеуші ретінде басқарманың құжаттарын сұратып, көмектесуге тырысты; оның бұл құжаттарды құпия ұстауы тиіс болған, бірақ оларды адвокатқа беру арқылы олардың жария етілуін қамтамасыз етті. Бұған қоса, даудың ортасында Паддингтонның басқармадағы бір орыны босады және Вестри судьяны өзінің жаңа өкілі етіп тағайындады; 1888 жылдың 22 маусымында ол өз орнына отырғанда көпшілік галереясы оны ыстық ықыласпен қарсы алды.

Басқарма мүшесі

Сот төрешісі басқармадағы жемқорлықтың тереңге сіңгеніне берік сенді, бірақ комиссия оған қарамастан пікір білдірді. Financial News-тың айыптаулары көбінесе расталғанымен (және одан да көп жемқорлық фактілері анықталғанымен), комиссия басқарма мүшелерінің көп бөлігінің күдік тудырмайтынын мәлімдеді. Сот төрешісі бұл қорытындыға наразы болды; ол (1888 жылдың 16 қарашасында) жемқор шенеуніктер мен мүшелерді сотқа беруді қарастыру үшін арнайы комитет құру туралы ұсыныс жасады, бірақ қолдау таппады. 14 желтоқсанда ол әдейілеп отырысты бұзды, хаттаманың дұрыстығын талап етіп дауласты (басқарма оны енді тыңдамау туралы шешім қабылдады), содан кейін The Times газетінің мәліметінше, «наразылықтардың үздіксіз шабуылымен» отырысты жалғастырды. Алайда, басқарма реформасы мәселесі, патшалық комиссия тыңдауды бастағанда, оны тарату және оның орнына Лондон округінің сайланған кеңесін құру туралы жарияланғаннан кейін маңызсыз болды. Сот төрешісі Паддингтон Солтүстік сайлау округінен кандидаттығын қойды, оны жергілікті Либералдық қауымдастық қолдады. 1043 дауыспен ол сайлаудың соңғы орынында қалды және сайлаушылар оған сенім білдірмегендіктен, басқармадағы өкілдігінен бас тартты.

Кейінгі өмірі

Кейінгі өмірінде судья жоғары білім беруді кеңейтуді қоса алғанда, тағы да бірнеше мәселеге араласты (1903 жылы ол Университет кеңейту гильдиясын құрды). 1905 жылы ол "Британдық конституциялық қауымдастығын" (екі жылдан кейін "Британдық конституция қауымдастығы" деп аталды) құрды, ол Либералдық партиямен тікелей байланысы болмаса да, прогрессивті әлеуметтік тақырыптар бойынша лекциялық жиналыстар ұйымдастырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қауымдастық Лорд Пармурдың Лордтар палатасына ұсынған петициясы арқылы сыйлықтарды сатуға қарсы күшті шабуыл жасады. Сондай-ақ, судья санитарлық мәселелер бойынша "Таймс" газетімен хат алмасып тұрды. 1915 жылдан бастап ол Соғыс салдары жөніндегі комитеттің төрағасы болды. Өмірінің соңғы он жылында ол денсаулығының нашарлауынан көп уақыт бойы ауырды.