Кіріспе
Процестерді автоматтандыру немесе автоматтандыру жүйесі (PAS) химиялық, мұнай өңдеу зауыттары, қағаз және целлюлоза фабрикалары сияқты процестерді автоматты түрде басқару үшін пайдаланылады. PAS көбінесе сенсорларды, басқару контроллерлерін, операторлық терминалдарды және атқарушы механизмдерді бір-бірімен байланыстыру үшін желі қолданады. PAS әдетте, меншік құқығындағы DCS (таратылған басқару жүйесі) жүйесінен өзгеше, ашық стандарттарға негізделген. Дегенмен, соңғы кезде PAS жүйесі SCADA жүйелерімен байланыстырылатын болды. PAS – автоматтандырудың ең төменгі деңгейі, ал MES (өндірістік процесті басқару жүйесі) PAS-тан тікелей жоғары орналасқан деп есептеледі. Процестерді автоматтандыру сенсорларды, атқарушы механизмдерді, компьютерлік технологияларды және бағдарламалық жасақтаманы қолдану арқылы қағаз, кен өндіру және цемент сияқты түрлі салалардағы электр станциялары мен фабрикалардың тиімді және қауіпсіз жұмыс істеуіне көмектеседі.
Негізгі мәліметтер мен технология
Процестерді автоматтандыру болмаған жағдайда, зауыт операторлары өндірістік жабдықты ең тиімді режимде жұмыс істеуі үшін өнімділік көрсеткіштерін және өнімдердің сапасын физикалық түрде бақылауға мәжбүр. Техникалық қызмет көрсету белгілі бір уақыт аралығында жүргізіледі. Бұл көбінесе операциялық тиімсіздікке және қауіпсіз емес жағдайларға алып келеді. Процестерді автоматтандыру, температура, қысым, ағын сияқты деректерді жинауға арналған, зауыттың мыңдаған нүктесіне орналастырылған сенсорлардың көмегімен бұл процесті жеңілдетеді. Ақпарат компьютерде сақталады және талданады, содан кейін бүкіл зауыт пен өндірістік жабдықтардың әрбір бөлігі бақылау бөлмесіндегі үлкен экранда мониторингтеледі. Зауыттың жұмыс параметрлері оңтайлы өндіріс деңгейіне жету үшін автоматты түрде реттеледі. Қажет болған жағдайда, зауыт операторлары процестерді автоматтандыру жүйелерін қолмен басқара алады.
Процестерді автоматтандыру және энергия тиімділігі
Процестерді автоматтандыру жүйелері әдетте процестерді басқару және бақылау үшін бірлесіп жұмыс істейтін бірнеше компоненттерден тұрады. Бұл компоненттерге мыналар кіруі мүмкін:
Датчиктер: Датчиктер температура, қысым, ағын жылдамдығы және химиялық құрам сияқты әртүрлі параметрлерді өлшейді. Бұл датчиктер басқарушыға жіберілетін сигналдарды тудырады. Басқарушылар: Басқарушылар – датчиктерден кіріс сигналдарын қабылдайтын және осы ақпаратты процесті реттеу туралы шешімдер қабылдау үшін пайдаланатын құрылғылар. Басқарушылар бақыланатын процестің күрделілігіне байланысты қарапайым немесе күрделі болуы мүмкін. Орындаушы құрылғылар: Орындаушы құрылғылар – басқарушының шешімдеріне сәйкес процесті реттеу үшін қолданылатын құрылғылар. Мысалы, орындаушы құрылғы сұйықтықтың ағынын немесе клапанның орнын реттеу үшін пайдаланылуы мүмкін. Оператор интерфейстері: Оператор интерфейстері адам-операторларға процесті бақылау және қажет болған жағдайда қолмен түзетулер жасау үшін қолданылады. Бұл интерфейстерге компьютер экрандары, батырмалар және басқа да басқару элементтері кіруі мүмкін. Коммуникациялық желілер: Коммуникациялық желілер автоматтандыру жүйесінің әртүрлі компоненттерін өзара байланыстыру үшін қолданылады. Бұл желілер сымдық немесе сымсыз қосылымдарды қолдануы мүмкін және Ethernet немесе сымсыз байланыс протоколдары сияқты стандартты протоколдарға негізделуі мүмкін. Процестерді автоматтандыру жүйелері химия, мұнай және газ, фармацевтика, тамақ және сусын өнеркәсіптері және тағы да көптеген салаларда қолданылуы мүмкін. Бұл жүйелер өнеркәсіптерге тиімдірек жұмыс істеуге, шығындарды азайтуға және адам қателіктерінің тәуекелін азайту арқылы қауіпсіздікті арттыруға көмектеседі.