Кіріспе
Париж обсерваториясы арқылы өтетін меридиан сызығы – Париж меридианы, қазіргі кезде 2°20′14.02500″ шығыс бойламында орналасқан. Бұл меридиан әлемнің негізгі меридианы ретінде Гринвич меридианымен ұзақ жылдар бойы бәсекелестікке түсті. "Париж меридиан доғасы" немесе "Француз меридиан доғасы" (фр. la Méridienne de France) – Париж меридианы бойынша өлшенген меридиан доғасының атауы. Француз картографтары оны 200 жылдан астам уақыт бойы өздерінің негізгі меридианы ретінде пайдаланды. Еуропаның көне карталарында көбінесе ортақ тор болады, жоғарғы бөлігінде Париж градустары, ал төменгі бөлігінде 20 градусқа ығысқан Ферро градустары көрсетіледі. Телескопты бұрыштық аспаптарға қолдану маңызды қадам болды. Ол 1669 жылы телескопты пайдаланып, операцияның талаптарына сай сақтық шараларын сақтай отырып, меридианның дәл доғасын өлшеген алғашқы адам болды (Пикард доғасының өлшемі). Ол ағаш таяқшалармен 5,663 тоиздік негізгі сызықты және 3,902 тоиздік екінші немесе тексеру базасын өлшеді; оның үшбұрыштық желісі Парижге жақын Мальвозиннен Амиенге жақын Сурдонға дейін созылды. Үшбұрыштардың бұрыштары қиылысқан сымдары бар телескоппен жабдықталған квадрантпен өлшенді. Терминалдық станциялардың ендік айырмашылығы Кассиопея жұлдызындағы сектор арқылы жасалған байқаулармен анықталды, нәтижесінде 1° 22′ 55″ амплитудасы алынды. Жер бетіндегі градус өлшемі 57,060 тоиз ұзындығын көрсетті, содан ол Жердің диаметрін 6,538,594 тоиз деп есептеді. Кассини отбасының төрт буыны Париж обсерваториясын басқарды. 1783 жылы Француз ғылым академиясы өз ұсынысын Георг III патшаға ұсынды. 1792 және 1798 жылдар аралығында Пьер Мешайн мен Жан Батист Деламбр Дюнкерк пен Барселона арасындағы Париж меридиан доғасын зерттеді (Деламбр мен Мешайнның меридиан доғасын қараңыз). Олар осы өлшемдерден Солтүстік полюстен экваторға дейінгі арақашықтықты 5,130,740 тоиз деп есептеді. Метр осы арақашықтықтың он миллионнан бір бөлігіне тең болуы керек болғандықтан, ол Перу тоизінің 0,513074 тоизі немесе 443,296 сызығы (төменде қараңыз) және Лавуазье мен Борда бұл зерттеу үшін белгіленген температурада жасаған N № 1 қос тоизі ретінде анықталды. XIX ғасырдың басында Париж меридианының доғасы астроном Франсуа Араго тарапынан Шетланд пен Балеар аралдары арасында үлкен дәлдікпен қайта есептелді, оның есімі қазір Париж арқылы меридианның жолын көрсететін тақташаларда немесе медальондарда көрсетілген (төменде қараңыз). Биот пен Араго өздерінің жұмысын төртінші том ретінде жариялады, бұл Деламбр мен Мешайнның "Дюнкерк пен Барселона параллельдері арасындағы меридиан доғасының өлшемдері" (Bases du système métrique décimal ou mesure de l'arc méridien compris entre les parallèles de Dunkerque et Barcelone) атты үш томдық еңбегінен кейін жарық көрді. XIX ғасырдың екінші жартысында Карлос Ибанез де Ибанез де Иберо Испанияны зерттеуді басқарды. 1870 жылдан 1894 жылға дейін Париж меридианының доғасын Перриер мен Бассо Франция мен Алжирде қайта өлшеді. Францияның үшбұрыштық желісі содан кейін Ұлыбритания, Испания және Алжирмен байланыстырылды, осылайша Париж меридианының доғасының өлшемі Шетландтан Сахараға дейін созылды. Пантеонның негізгі координаттары да жаңадан алынды, Пантеон мен Париж обсерваториясы Брай-сюр-Марн, Морлу, Мон Валериан, Шатилон және Монсурис станцияларымен байланыстырылды, онда ендік пен азимутты бақылау жүргізілді. Өлшемдерді біріктіру үшін әртүрлі елдерде қолданылатын геодезиялық ұзындық стандарттарын салыстыру қажет болды. Александр Росс Кларк пен Генри Джеймс стандарттарды салыстырудың алғашқы нәтижелерін 1867 жылы жариялады. Халықаралық салмақтар мен өлшемдер комитетінің бірінші президенті испан геодезисі Карлос Ибанез де Иберо болды. Сонымен қатар, ол 1874 жылдан 1886 жылға дейін Europäische Gradmessung тұрақты комиссиясының президенті болды. 1883 жылы Еуропалық Градмессингтің Бас конференциясы Ұлыбритания Метр конвенциясына қосылуына үміттене отырып, Гринвич меридианын негізгі меридиан ретінде таңдауды ұсынды.
The Paris meridian is a meridian line running through the Paris Observatory in Paris, France – now longitude 2°20′14.02500″ East. It was a long standing rival to the Greenwich meridian as the prime meridian of the world. The "Paris meridian arc" or "French meridian arc" (French: la Méridienne de France) is the name of the meridian arc measured along the Paris meridian. French cartographers would use it as their prime meridian for more than 200 years. Old maps from continental Europe often have a common grid with Paris degrees at the top and Ferro degrees offset by 20 at the bottom. The application of the telescope to angular instruments was an important step. He was the first who in 1669, with the telescope, using such precautions as the nature of the operation requires, measured a precise arc of meridian (Picard's arc measurement). He measured with wooden rods a baseline of 5,663 toises, and a second or base of verification of 3,902 toises; his triangulation network extended from Malvoisine, near Paris, to Sourdon, near Amiens. The angles of the triangles were measured with a quadrant furnished with a telescope having cross wires. The difference of latitude of the terminal stations was determined by observations made with a sector on a star in Cassiopeia, giving 1° 22′ 55″ for the amplitude. The terrestrial degree measurement gave the length of 57,060 toises, whence he inferred 6,538,594 toises for the Earth's diameter. Four generations of the Cassini family headed the Paris Observatory. In 1783 the French Academy of Science presented his proposal to King George III. Between 1792 and 1798 Pierre Méchain and Jean Baptiste Delambre surveyed the Paris meridian arc between Dunkirk and Barcelona (see meridian arc of Delambre and Méchain). They extrapolated from this measurement the distance from the North Pole to the Equator which was 5,130,740 toises. As the metre had to be equal to one ten millionth of this distance, it was defined as 0,513074 toises or 443,296 lignes of the Toise of Peru (see below) and of the double toise N° 1 of the apparatus which had been devised by Lavoisier and Borda for this survey at specified temperatures. In the early 19th century, the Paris meridian's arc was recalculated with greater precision between Shetland and the Balearic Islands by the astronomer François Arago, whose name now appears on the plaques or medallions tracing the route of the meridian through Paris (see below). Biot and Arago published their work as a fourth volume following the three volumes of "Bases du système métrique décimal ou mesure de l'arc méridien compris entre les parallèles de Dunkerque et Barcelone" (Basis for the decimal metric system or measurement of the meridian arc comprised between Dunkirk and Barcelona) by Delambre and Méchain. In the second half of the 19th century, Carlos Ibáñez e Ibáñez de Ibero directed the survey of Spain. From 1870 to 1894 the Paris meridan's arc was remeasured by Perrier and Bassot in France and Algeria. The triangulation of France was then connected to those of Great Britain, Spain and Algeria and thus the Paris meridian's arc measurement extended from Shetland to the Sahara. The fundamental co ordinates of the Panthéon were also obtained anew, by connecting the Panthéon and the Paris Observatory with the five stations of Bry sur Marne, Morlu, Mont Valérien, Chatillon and Montsouris, where the observations of latitude and azimuth were effected. To combine the measurements it was necessary to compare the geodetic standards of length used in the different countries. Alexander Ross Clarke and Henry James published the first results of the standards' comparisons in 1867. The first president of the International Committee for Weights and Measures was the Spanish geodesist Carlos Ibáñez e Ibáñez de Ibero. He also was the president of the Permanent Commission of the Europäische Gradmessung from 1874 to 1886. In 1883 the General Conference of the Europäische Gradmessung proposed to select the Greenwich meridian as the prime meridian in the hope that Great Britain would accede to the Metre Convention.
Париж меридианнан Гринвич меридианына дейін
1882 жылғы 3 тамызда АҚШ Конгресі президент Честер А. Артурға бүкіл әлемде уақыт пен бойлық үшін ортақ негізгі меридианды белгілеу мақсатында халықаралық конференция шақыруға рұқсат берді. 1 желтоқсанда шақырулар жіберілгенге дейін, Эббе, Флеминг және Уильям Фредерик Аллен – АҚШ темір жолдарының жалпы уақыт конвенциясының хатшысы және "Жол жүрушілердің темір жолдарға ресми нұсқаулығының" бас редакторы – АҚШ темір жол компанияларын келісімге келтірді. Бұл 1883 жылғы 18 қарашада елдің барлық айманында сағат 12-де стандартты темір жол уақытын енгізуге әкелді. Бұл 1918 жылға дейін заңды түрде бекітілмесе де, Халықаралық меридиан конференциясына дейін іс жүзінде орындалған іс-әрекеттердің күшті сезімі болды. Дегенмен, жергілікті уақытты белгілеу конференцияның қарауына кірмеді. 1884 жылы Вашингтонда өткен Халықаралық меридиан конференциясында Гринвич меридианы әлемнің негізгі меридианы ретінде қабылданды. Сан-Доминго, қазіргі Доминикан Республикасы, қарсы дауыс берді. Франция мен Бразилия дауыс беруден бас тартты. Ұлыбритания 1884 жылы Метрлік конвенцияға, ал 1898 жылы Халықаралық геодезиялық қауымдастыққа қосылды. Жазушы Дэн Браун "Роза сызығы" деп атаған меридиан сызығы "Да Винчи коды" романында кездеседі.