Кіріспе
Механизмде байланыс ретінде қолданылатын бұранда, сондай-ақ айналмалы қозғалысты азайту үшін шеңберлі тісті дөңгелекпен қолданылатын червяк тісті дөңгелек. Жеңілдетілген бұранда (немесе аударма бұрандасы) деп аталатын бұрандалар, машинада айналу қозғалысын сызықтық қозғалысқа түрлендіру үшін байланыс ретінде қолданылады. Олардың еркек және әйел бөліктері арасындағы сырғу контактісінің үлкен ауданына байланысты, бұрандалы жіптерде басқа байланыстарға қарағанда жоғары үйкеліс энергиясы жоғалады. Олар әдетте жоғары қуатты тасымалдау үшін емес, көбінесе төмен қуатты іске қосу және орналастыру механизмдерінде үзіліспен қолданылады. Жеңілдетілген бұрандалар сызықтық іске қосу құрылғыларында, машина құралдарындағы сырғымалар, винттер, престер және домкраттар сияқты кеңінен қолданылады. Жеңілдетілген бұрандалар электрлік сызықтық іске қосу құрылғыларының жиі кездесетін құрамдас бөлігі болып табылады. Жеңілдетілген бұрандалар басқа жіптер сияқты өндіріледі: оларды орау, кесу немесе ұсақтау арқылы жасауға болады. Кейде жеңілдетілген бұранданы екі бөлікке бөлінген гайкамен (жартылай гайка деп те аталады) қолданады, бұл гайканы жіптерден ажыратып, бұранданың айналуына қарамастан, қажет болған жағдайда осьтік қозғалыс жасауға мүмкіндік береді (мысалы, қолмен басқарылатын токарлық станокта бір нүктелі кесу кезінде). Бөлінген гайка гайканың бөліктерін қысып, тозуды өтеу үшін де қолданылуы мүмкін. Гидростатикалық жеңілдетілген бұранда, қалыпты жеңілдетілген бұранданың көптеген кемшіліктерін жояды, жоғары орналасу дәлдігіне, өте төмен үйкеліске және өте төмен тозуға ие, бірақ жоғары қысымды сұйықтықтың үздіксіз жеткізілуін және жоғары дәлдікті өндіруді талап етеді, бұл басқа сызықтық қозғалыс байланыстарына қарағанда айтарлықтай жоғары шығындарға әкеледі.
worm gear used with circular gear for rotary reduction
A leadscrew (or lead screw), also known as a power screw or translation screw, is a screw used as a linkage in a machine, to translate turning motion into linear motion. Because of the large area of sliding contact between their male and female members, screw threads have larger frictional energy losses compared to other linkages. They are not typically used to carry high power, but more for intermittent use in low power actuator and positioner mechanisms. Leadscrews are commonly used in linear actuators, machine slides (such as in machine tools), vises, presses, and jacks. Leadscrews are a common component in electric linear actuators. Leadscrews are manufactured in the same way as other thread forms: they may be rolled, cut, or ground. A lead screw is sometimes used with a split nut (also called half nut) which allows the nut to be disengaged from the threads and moved axially, independently of the screw's rotation, when needed (such as in single point threading on a manual lathe). A split nut can also be used to compensate for wear by compressing the parts of the nut. A hydrostatic leadscrew overcomes many of the disadvantages of a normal leadscrew, having high positional accuracy, very low friction, and very low wear, but requires continuous supply of high pressure fluid and high precision manufacture, leading to significantly greater cost than most other linear motion linkages.
Түрлері
Бұрандалы берілістер олардың бұрандама геометриясына қарай жіктеледі.
V-тігін
V жіптері Acme сияқты басқа жіптерге қарағанда винттік берілістер үшін жарамсызрақ, себебі олардың жіптері арасында үзіліс күші жоғары. Олардың жіптері осы күшті тудыру үшін жасалған, бұл бекіткіштің босап қалуын қамтамасыз етеді. Ал винттік берілістер, керісінше, үзіліс күшін азайтуға арналған.
Квадраттық жіп
Квадраттық бұрандалар олардың квадрат пішінді геометриясымен аталды. Олар ең тиімді, үйкелісі ең аз болып келеді, сондықтан жоғары қуатты бұрандаларда жиі қолданылады. Алайда, оларды өңдеу ең қиын, демек ең қымбатқа түседі.
Ацме жіп / Трапецидті жіп
Ацме бұрандаларының бұрышы 29 градусқа тең, оларды шаршы бұрандалардан өңдеу оңайырақ. Бұрыш болғандықтан, сүргіш күші артуына байланысты олар шаршы бұрандалармен салыстырғанда тиімділігі төмен. Бірақ, осы қолданыстарда шаршы бұрандалармен бірдей тиімділікке ие, әрі жасаулары оңай.