Кіріспе

Алдын ала емтихан (алдын ала тексерудің қысқаша атауы) дегеніміз, әдетте студенттің білім деңгейін жоғары сатыға көтерілуге қабілетті екенін анықтап, оқуын түсінуіне және жақын арадағы емтиханға қаншалықты дайын екенін бағалауға мүмкіндік беретін емтихан. Бұл емтихан таңдаған пәні бойынша білімін өлшеуге де арналған. Кейбір оқу орындарында алдын ала емтихан біліктілік емтиханынан бұрын өткізіледі, ал кейбір университеттер екі емтиханды біріктіріп өткізеді.

АҚШ-тың аспирантуралық бағдарламалары

Америка Құрама Штаттарының көптеген оқу орындарында "Prelims" термині аспиранттың докторлық диссертациясын бастауға рұқсат алу үшін қажетті алдын ала емтихандарды білдіреді. Оқу орнына байланысты "алдын ала емтихандар" "біліктілік емтихандары" ("quals") немесе "жалпы емтихандар" (кейде "generals" деп қысқартылады) деп те аталуы мүмкін. Джонс Хопкинс университеті бұл емтиханды "Докторантуралық кеңес ауызша емтиханы" немесе DBO деп атайды, бұл бұрынғы "Аспирант кеңесінің ауызша емтиханы" немесе GBO атауынан өзгеше. Бұл мәселедегі тәжірибе АҚШ аспирантура бағдарламалары арасында, тіпті бір оқу орнындағы академиялық кафедралар арасында да әртүрлі. Кейбіреулерінде бір емтихан немесе емтихандар жиынтығы болады, мұндай жағдайда олар әдетте "Prelims" деп аталады. Басқа кафедраларда екі түрлі емтихан болады: біреуі студенттің аспирантурадағы оқуының басындағы "Comps" деп аталады, себебі ол студенттің жоғары білім деңгейіндегі жұмысты орындауға дайындығын жан-жақты бағалауға арналған, ал екіншісі "Quals" деп аталады және студенттің диссертациялық зерттеу жүргізуге қабілетін бағау мақсатында өткізіледі. Әдетте, мұндай емтихандарды өтпеген студентке тағы бір мүмкіндік беріледі. Егер студент соңғы реттен де өтпесе, оған әдетте магистратураны аяқтау мүмкіндігі беріледі. Кейбір оқу орындары студенттерден жазбаша және ауызша біліктілік емтихандарын тапсыруды талап етеді. Жазбаша емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін студент өз мамандығы бойынша профессорлардан тұратын комиссияны таңдауға міндетті, ал комиссия ауызша емтихан қабылдайды. Ауызша емтиханды қанағаттанарлық деңгейде аяқтағаннан кейін студент диссертациялық жұмысты бастауға рұқсат алады, ал комиссия диссертациялық жетекші комиссияға айналады. Кейбір университеттерде Ph.D. дәрежесін алуға ниеттенген аспиранттар Ph.D. бағдарламасының бірінші немесе екінші курсында өз мамандығы бойынша бірнеше жиынтық жазбаша емтихандар тапсыруы керек. Мұндай жиынтық емтихандар көбінесе "жетісті/жетпеді" принципі бойынша өткізіледі, ал Ph.D. бағдарламасын жалғастыруға ниеттенген аспирант осы жиынтық емтихандардың белгілі бір ең аз санын тапсыруы тиіс. Осы ең аз жиынтық емтихандардан сәтті өткеннен кейін бұл талап орындалған деп есептеледі және Ph.D. студенті басқа Ph.D. талаптарын орындау үшін осы емтихандарды тапсырмайды. Осы емтихан талаптарын сәтті өткен студент ресми түрде Ph.D. кандидаты, докторлық кандидат немесе дипломға кандидат деп аталады. Бұл талаптарды орындаған студенттерді көбінесе "A.B.D." деп атайды, бұл "All But Dissertation" – "Диссертациядан басқа барлығы" дегенді білдіреді.

Корнелл университеті

Дегенмен, Корнелл университетінде бұл термин соңғы емтиханға дейін өткізілетін кез келген емтиханды, тіпті бакалавриат курстары үшін де білдіру үшін кеңейтілген. Бұл қолданыс университет бойынша кеңінен таралған, сондықтан "prelim" сөзі "тест" немесе "емтихан" сөздерінен гөрі жиі қолданылады.

Кембридж университеті

Кембридж университетінің бакалавриат дәрежелері үш кезең деп аталатын емтихандар арқылы бағаланады, олар бір немесе бірнеше бөлімге (көбінесе екі) бөлінеді, әр бөлімі бір немесе екі жылдық оқуды қамтиды. Кейбір екі жылдық бөлімдер Іа және Іb (немесе ІІа және ІІb) бөліктеріне бөлінеді, сондай-ақ осы жылдардың соңында жеке емтихан тапсырылады. Дегенмен, кейбір екі жылдық бөлімдер екінші жылдың соңында бір ғана емтихан арқылы бағаланады. Мұндай бөлімдердің кейбіреулерінде (мысалы, тарих, классика және ағылшын тілі) осы бөлімді оқудың бірінші жылының соңында өткізілетін алдын ала емтихандар болады. Олар студенттің соңғы дәрежесін анықтауға тікелей қатыспаса да, алдын ала емтихандардағы нашар нәтижелер тәртіптік шараларға алып келуі мүмкін.

Оксфорд университеті

Оксфорд университетінде алдын ала емтихандар – бұл кейбір курстарда (мысалы, тарих) дипломдық білім беру бағдарламасының бірінші жартысында өтетін емтихандардың бірінші жиынтығы. Алдын ала емтихандардағы ең жоғары нәтижелерге "Құрметті белгі" тағайындалады, бұл оның иесіне ғалымның киімін киюге құқық береді. Бұл емтихандар Оксфордтағы барлық дипломдық білім беру бағдарламаларының соңында өтетін қорытынды емтихандардан өзгеше.

Сингапур, Шотландия және Латын Америкасы

Сингапурда және Шотландияның Ұлттық 5, Жоғары және Жоғары деңгей сатыларында бұл термин негізгі ұлттық емтиханға дейін мектептерде өткізілетін сынақ емтихандарын білдіреді, мысалы Сингапурда бастауыш мектепті аяқтау емтиханы (PSLE), GCE 'N', 'O' және 'A' деңгейлері; ал Шотландияда Ұлттық 4 және Ұлттық 5, Жоғары және Жоғары деңгей сатылары. Бұл сынақтар әдетте студенттерді дайындау мақсатында нақты емтиханнан қиынырақ болады. Бұл алдын ала емтихан нәтижелері Сингапурдың кіші колледждеріне шартты қабылдау үшін қолданылады, ал 'A' деңгейінің алдын ала емтихандарының нәтижелері шетелдегі университеттердің қабылдау комиссиялары жиі сұрайтын нақты емтихан бағаларын болжау үшін пайдаланылады.

Оңтүстік Африка

Оңтүстік Африка мектептеріндегі білім беру жүйесінде, емтихан алды сынақтары оқушының жоғары сыныптағы соңғы жылында түпкілікті емтиханға дайындық мақсатында өткізіледі. Көпшілік пікір бойынша, емтихан алды сынақтарының деңгейі түпкілікті емтихан деңгейінен сәл жоғары қойылады, бұл оқушыларға ескерту жасап, болашаққа қатысты маңызды әсер етпеуі тиіс.