Кіріспе

Уайтшель зертханалары, бастапқыда Уайтшель ядролық зерттеулер орталығы (WNRE) деп аталған, Канаданың атом энергиясы (AECL) зертханасы болды. Ол бастапқыда тәжірибелік WR 1 реакторы үшін салынған, бірақ уақыт өте келе SLOWPOKE реакторы (SLOWPOKE демонстрациялық реакторы) және ядролық қалдықтарды кездеруді зерттеуге арналған жер асты зертханасы сияқты әртүрлі тәжірибелік жүйелерге ие болды. Жұмыспен қамту 1970 жылдардың басында шамамен 1300 адамға жетті, бірақ 1980 жылдары тәжірибелер азайды және 2003 жылы орынды жабу туралы шешім қабылданды. Орын 2024 жылы аяқталуы жоспарланған жойылды. WR 1-ді жою процесіне төмен деңгейдегі ядролық қалдықтарды Канаданың ядролық зертханаларының (CNL) тағы бір зерттеу орталығына, Оттавадағы Чалк Ривер зертханаларына тасымалдау және реакторды бетонмен қаптау кіреді. Бұл процестің егжей-тегжейлері сынға алынып, бағаланып, қайта қарастырылуда. Жою жұмысы реттеу мәселелері мен қауіпсіздік алаңдаушылықтарына байланысты кешіктірілді. Қазіргі уақытта әртүрлі мүдделі тараптар экологиялық әсерді бағалау (ЭАБ) жобасына қатысты 233 пікір білдірді, олар Виннипег өзеніне тигізетін әсер, радиологиялық тізім, бетон және шөгінді, жер сілкінісінің әсерін бағалау және Халықаралық атом энергиясы агенттігінен (МАГАТЭ) нұсқаулар қажеттігі туралы алаңдаушылықты қамтиды. 2018 жылы Сагкеенг алғашқы ұлты (SFN) ЭАБ жобасына қатысты пікір білдірді, онда CNL SFN-мен тиімді кеңес жүргізбегені немесе 1-реакторды жою жобасының келісім-шарт құқықтарына тигізетін әсерін жеткілікті түрде қарастырмағаны туралы алаңдаушылық білдірді. Сондай-ақ, SFN Канаданың ядролық қауіпсіздік комитетінің (CNSC) Канада халқына кеңес процесіне оларды қосу немесе радиоактивті қалдықтарды ұзақ мерзімді басқарудағы қиындықтар туралы халықты жеткілікті түрде хабардар ету міндеттемесін орындамағаны туралы алаңдаушылық білдірді. 2023 жылдың сәуір айында авариялық дайындық процедураларының жеткіліксіздігіне байланысты жою толығымен тоқтатылды. WR 1 жобасын қайта бастамас бұрын, ол CNSC анықтаған көп кезеңді қайта іске қосу бағдарламасын өтуі керек.<Searle, Tyler (2023, 4 тамыз). Уайтшельдегі ескі ядролық нысанды жою жұмыстары тоқтатылды. Winnipeg Free Press>