Кіріспе

Infamous (Сонымен қатар Infamous, Every Word is True деп те аталады) – 2006 жылы Дуглас Макграт жазған және түсірген американдық драмалық фильм. Ол Джордж Плимптонның 1997 жылғы «Трумен Капоте: Әр түрлі достары, жаулары, таныстары мен қарсыластары оның қызықты мансабын еске түсіреді» атты кітабы негізінде жасалған. Фильм 1950 жылдардың соңынан 1960 жылдардың ортасына дейінгі кезеңді қамтиды, осы жылдары Трумен Капоте өзінің «Салқын қанмен» (1965) бестселлерін зерттеп, жазған. Капоте рөлін Тоби Джонс сомдайды. Сандра Буллок, Дэниел Крейг, Ли Пейс және Джефф Дэниелс де маңызды рөлдерде ойнаса, Сигорни Уивер мен Хоуп Дэвис кіретін қосалқы актерлік құраммен қатар Гвинет Пэлтроу ән салады.

Сюжет

Труман Капоте, Нью-Йорк қоғамында өткір әзілімен және сәнімен, әдеби ортада «Басқа дауыстар, басқа бөлмелер» және «Тиффанидегі таңғы ас» кітаптарының авторы ретінде танымал болды. 1959 жылғы 16 қарашадағы «Нью-Йорк Таймс» газетінің соңғы беттерінде Канзас штатының Холкомб қаласындағы фермерлік отбасының қаны төгілгені туралы қысқа хабарды оқып қалды. Автор, қасіретке жергілікті тұрғындардың қалай ден қоятынын білу ниетімен, және жаңа ғана «Құсты өлтіруге болмайды» романын жариялаған досы Нелл Харпер Лимен бірге Нью-Йорктен Орта Батысқа сапар шегеді. Бұл сапардың ресми себебі – Капоте журнал үшін адамдармен сұхбаттасу. Бірақ ол жерге жеткен соң, бұл оқиғаны «әдеби емес роман» деп атап, жазуға жеткілікті материал бар екенін түсінеді. Капотеның киімі мен мінез-құлқы заң қызметкерлерін қызықтырады да, алаңдатады. Ол Лиге өзінің және оған сенім білдіруі керек адамдар арасындағы аралық болуға рұқсат береді, осылайша мүмкіндігінше көп ақпарат жинауға тырысады. Канзас Тергеу Бюросының іске жетекші детективі Элвин Дьюи автормен ынтымақтастыққа бармауға келіседі. Бірақ оның әйелі Мари, дүкенде Капотемен кездескен соң, оларды және Лиді Рождестволық кешкі асқа шақырады. Капоте жеке әңгімелерімен, Хамфри Богарт, Джон Хьюстон, Фрэнк Синатра сияқты тұлғалар туралы қызық әңгімелермен қонақтарының жүрегін жеңеді. Соның нәтижесінде, бұрын сотталған Ричард Хикок пен Перри Смит Лас-Вегаста ұсталғаннан кейін Холкомбқа жеткізілгенде, Капотеге оларды түрмеде сұраққа алуға рұқсат беріледі. Екеуі де сотталып, кінәлі деп танылады, бірақ ұзақ апелляциялық процестер басталады. Нью-Йорктегі Капотеның әдеби және қоғамдық достары, Слим Кит пен Бейб Пейли сияқтылар, одан істің қызықты жаңалықтарын сұрап, кітапты қашан күте алатындарын білгісі келеді. Капоте Смитпен жақындасады. Ол сотталған кісі өлтірушінің бақытсыз балалық шағына аза кешіп, Смиттің өкінішін, адалдығын, сурет салу қабілетін және зиялылығын бағалайды. Қылмыскердің де өзара сезімі байқалады, бірақ Смит эмоцияларын бақылауда ұстауға қиналады. Смит Трумэн кітабын «Сұық қан» деп атауды жоспарлап отырғанын естігенде, автор оны тек қана қатыгез кісі өлтіруші деп есептейді, ол Капотеға күш көрсетіп, зорлауға дейін бара жаздай болады. Смит кісі өлтірген түнді еске алудан бас тартады. Бұл Капотені қатты ашуландырады, ол шындықты іздеген жазушы ретінде ғана емес, сондай-ақ жақынының мұндай қылмысқа кінәлі болуына сенгісі келмейтін адам ретінде де бұл оқиғаның толық мән-жайын білуді қалайды. Смит ақыры келісіп, болған оқиғаны айта бастайды. Содан кейін Капоте өзін жеке және кәсіби дилемманың құрсауында сезінеді. Ол Смит өмір бойына түрмеде отыруын қаласа да, оның асылуы кітабының оқырмандары үшін одан да сенсациялық аяқталу болмақ. Заңдық шағымдар созыла бергенде, ол психологиялық тұрғыдан құлдырап, кітабын аяқтау мүмкін болмайды. Жылдар өтеді. Хикок пен Смит барлық шараларын сарп еткен соң, Капоте 1965 жылғы 14 сәуірде олардың өлім жазасын орындау кезінде қатысуын сұрайды. Ол олардың өтінішін көңілі толмай орындайды. Кейін ол Смит өзінің қарапайым мүліктерін оған мұра еткенін біледі, және олардың арасында кісі өлтіруші салған оның көміртегі эскизін табады.

Даму

Фильмнің бастапқы атауы "Естідіңіз бе?" және "Әр сөз - шындық" деп алма кезек қолданылған. Гвинет Пэлтроу сомдаған әнші рөліне бастапқыда Пегги Ли қарастырылған. Әннің ортасында үнсіз қалған орындаушының көрерменді әсерге түсірген жағдайы Барбара Куктың нағыз өмірдегі түнгі клубтағы қойылымынан алынған. Автор және режиссер Дуглас Макграттың DVD-дегі түсіндіруінде, "Infamous" фильміндегі көптеген сахналар Макграттың қиялында ғана туған, оның ішінде Капоте мен тұтқын Перри Смит (Крейг сомдаған) арасындағы драматикалық жақындық эпизоды ерекше көзге түседі.

Шығару

Infamous 2006 жылдың тамызында Венеция кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. Ол бұрынғы «Капоте» фильмінен айырмашылығы, кейде Канзас штатынан тысқары шығып, Капотеның Манхэттендегі әлеуметтік айналасындағы достары мен кәсіби байланыстарына оның туралы пікір білдіруге және көрінбейтін сұхбаттасушыға ойларын айтуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, Капоте мен Перри Смит арасындағы романтикалық сезімдер де нақтырақ көрсетілген.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes веб-сайты 155 рецензияға негізделген 6.7/10 орташа бағамен 74% мақұлдау рейтингін көрсетті. Сайттың консенсусы былай деп жазылған: "Өткен жылғы "Капотемен" салыстырулар болжамды болса да, "Infamous" авторды бейнелеуде өзгеше көзқарас ұсынады және өздігінен тұра алады". Metacritic-те фильм 34 сыншының пікірі бойынша 100 балдық шкала бойынша 68 балға ие болды, бұл "жалпы алғанда оң пікірлерді" көрсетеді. Фильмге қатысты сын пікірлердің көп бөлігі алдыңғы жылғы "Капотемен" салыстыруға бағытталды, ол сыншылардың жоғары бағасын алған және Филип Сеймур Хоффман "Капоте" рөлі үшін "Оскар" сыйлығын жеңіп алған еді. "The New York Times" газетінде A.O. Scott фильмді "назар аударуға тұрарлық" деп атады. Ол шапшаң ойлы, стильді және жақсы ойналған, "Капотеден" сәл жұқарақ және жарқыраған болса да, жылырақ және мейірімдірек. Соңында ол көбірек қозғалыс тудырады, алаңдаушылық емес". "The New York Observer" газетінен Рекс Рид: "Олар "Оскарды" дұрыс емес Труман Капотеге берді. Мен көп дағдылы, танымал Филип Сеймур Хоффманға "Капотедегі" кішкентай қорқынышты сомдағаны үшін "Оскар" сыйлығын қызғанышпен қарамамын, бірақ ол әсер қалдырды. "Infamous" фильмінде Тоби Джонс атты кішкентай актер, үлкен талант иесі, сөзбе-сөз адамның өзіне айналады. Бұл Джонни Карсонның ескі шоуларын көруден үйренген еліктеу емес: мырза Джонс Труманның терісіне, жүрегіне және миына еніп сіңеді. "Infamous" адамның жанын көрсетеді. Бұл үлкен өнер және тереңдікке ие керемет жетістік. Кейбір жағынан фильм жақсырақ, сонымен қатар шексіз қызықты, кинематографиялық тұрғыдан таңғажайып және мінсіз. Бұл оқиғаны айтудың және өмірге қараудың бірнеше жолы бар екенін дәлелдейді. Бұл тамаша фильмді көруге және ләззат алуға тұрарлық". "Variety" журналында Дэвид Руни фильмнің "алдыңғысына жете алмайтынын және оған көрсетілген назарды қайталамайтынын" айтты. Орталық рөлде британдық актер Тоби Джонс Капотеге физикалық жағынан ұқсас, оның жарқын мінез-құлқы мен қорқынышты, мұрындық дауысын жақсы бейнелейді. Бірақ Филип Сеймур Хоффманның "Оскар" сыйлығын жеңіп алған рөлінен айырмашылығы, Капотенің кітабына деген құштарлығы мен оған деген жанашырлығы арасындағы қақтығыстың терең сезімі жоқ. Сандра Буллоктың Капотенің досы Ли рөліндегі тартымды ойыны – бұл жердегі ең жарқын тұс. Кардиганға оралған және темекі шегетін ол, осы ашық сөйлейтін, қарапайым әйелдің бейнесін жасайды". "San Francisco Chronicle" газетінен Мик ЛаСалл: "Көптеген фильмдердің стандарттары бойынша бұл ақылды, ойлы фильм. Бірақ "Infamous" "Капотенің" жоғары стандарттарына қарағанда сәл нашарлайды. Бұл өз алдына лайықты фильм, өзінің артықшылықтарымен. Лиді зерттеу арқылы немесе басқа біреуді бағыттау арқылы Буллок осы рөлге өзіне тән емес мінез-құлқы мен бет-әлпеттерін қабылдайды, содан кейін оларды өте ішкі, байқаушы және терең ойлы рухтың жақсы жасалған портретіне айналдырады. Бұл фильмнен алуға болатын өнер". Джефф Клемзак "Los Angeles Times" газетіне екі биофильм тақырыбында екі мақала жазды, "Infamous" фильмінің сыйлық алған "Капотемен" бірдей тақырыпты қамтығанын, "сол фильм қаншалықты жақсы болса, бұл фильм одан да жақсы" деп мәлімдеді. "The Village Voice" журналында Роберт Вилонски фильмнің "Капотенің тыныш, талқандаушы қайраткерлігіне жақындамайтынын" айтты, "бұл "Infamous" әлдеқайда нашар нұсқа емес, жай ғана нашар нұсқа, салмағы жеңіл және ауырсыну жоқ. Бұл жақсы, әсіресе оның бірінші жартысында, бірақ жеткілікті емес". Стив Персалл "St. Petersburg Times" газеті фильмге B бағасын беріп, "Infamous" бір жыл бұрын "Капоте" бірдей кейіпкерлер туралы бірдей оқиғаны айтпағанда, осы жылдың жақсы фильмдерінің бірі ретінде қарастырылуы мүмкін еді. "Infamous" барлық жағынан нашар, бірақ қатты емес. Джонс Капотенің Хоффманға қарағанда әлдеқайда дәл физикалық бейнесін сомдайды, оның жоғары дауыс үнінің әсері Хоффманның "Оскар" жеңімпазы болған алдыңғысына қарағанда сәл көп. Алайда Макграттың сценарийінің салыстырмалы түрде бедеулігі Джонсқа эмоциялық миналарды көп ұсынбайды. Ол таңғажайып еліктеуді сомдайды, ал Хоффманның бейнесі мұқият зерттелген әсер, бұл әлдеқайда қиын міндет. Бұл жарысты тең деп атауға болады, Хоффман бірінші болып финиш сызығынан өтті". "The Independent" газетінен Дэвид Томсон бұл фильмді "Капотемен" салыстырып, "Онда не ерекшелік бар? Бұл фильмде Трумэн Капотидің Манхэттендегі достары, оған толық сенім артпай, оған құлшылық еткен адамдар бар. Бұл мәдениет, атақ-даңқ және ашу-ыза құбылысын көрсетеді".

Марапаттар

Тоби Джонс Лондон киносыншыларының шеңберіндегі "Жылдың үздік британдық актері" сыйлығын жеңіп алды. Ол сонымен қатар Ибица халықаралық кинофестивалінде "Үздік актер" сыйлығын да жеңіп алды. Дэниел Крейг "Индепендент Спирит" сыйлығының "Үздік қосалқы актер" номинациясына ұсынылды, бірақ "Кішкентай мырзайым Күн шашыратып тұр" фильміндегі Алан Аркинге есе жіберді.