Кіріспе
Жартылай автоматты тапанша
Beretta M9, ресми түрде Pistol, Semiautomatic, 9mm, M9 – АҚШ Қарулы Күштері қолданатын Beretta 92FS жартылай автоматты тапаншасының атауы. M9 1985 жылы АҚШ әскерінің қызметтік тапаншасы ретінде қабылданды. 92FS 1980-ші жылдардағы бәсекеде АҚШ әскери құралының негізгі қосалқы қаруы ретінде M1911A1-ді алмастыру үшін жеңіске жетті, көптеген басқа үміткерлерді жеңіп, шығын себептерімен ғана SIG Sauer P226-ны басып озды. Ол 1990 жылы ресми түрде қолданысқа енгізілді. SIG P228 тапаншасы сияқты, тағы бірнеше тапаншалар аз көлемде қабылданды, ал басқа модельдер шектеулі түрде қолданылады. M9 АҚШ Армиясының болашақ қол тапаншасы (Future Handgun System - FHS) бағдарламасы бойынша алмастырылуға жоспарланған, ол SOF Combat Pistol бағдарламасымен біріктіріліп, Бірлескен қол тапаншасы (Joint Combat Pistol - JCP) құрылды. JCP-нің атауы Combat Pistol (CP) болып өзгертілді және сатып алынатын тапаншалардың саны күрт қысқартылды. АҚШ Армиясы, Әскери-теңіз күштері, Әуе күштері және Теңіз жаяу әскерлері M9 тапаншасын SIG Sauer M17 және M18 тапаншаларымен алмастыруда.
Тарих
1970 жылдары АҚШ Қарулы Күштерінің барлық тармағы (АҚШ Әуе күшінен басқа) .45 ACP M1911 тапаншасын қолданды. Әуе күштері .38 Special револьверлерін таңдады, оларды кейбір қылмыстық тергеу/әскери полиция ұйымдары, Әуе күштерінің стратегиялық зымыран (ICBM) офицерлерінің экипаждары және барлық тармақтардағы әскери ұшқыштар жауынгерлік аймақтарда немесе ядролық қарумен жұмыс істегенде қолданды. Содан кейін Қорғаныс министрлігі АҚШ Қарулы Күштерінің бес тармағының қару-жарағын біртектеуге шешім қабылдады. Жердегі әскери тармақтар бұл шешімге қарсы болды. Дегенмен, олар бұл шешімнің тозған M1911 тапаншаларының бөліктерін ауыстыру қажеттілігін жою және логистиканы жеңілдету үшін (Еуропада Кеңес Одағына қарсы соғыс жағдайында) НАТО стандартындағы бірыңғай тапанша патронын енгізу мақсатында қабылданғанын түсінді. 1979 жылы Бірлескен қару-жарақ бағдарламасы (Joint Service Small Arms Program) M1911 тапаншасын ауыстыруды іздестіруді бастады және 9×19 мм Parabellum патроны НАТО стандартына сәйкес келуі үшін таңдалды (STANAG). 1980 жылы Beretta 92S 1 үлгісі Colt, Smith & Wesson, Walther, Star M28 және Fabrique Nationale мен Heckler & Koch компанияларының түрлі үлгілерінен басымдық алды. Алайда, АҚШ Армиясы бұл нәтижеге наразылық білдіріп, қосымша сынақтар жүргізді. 1984 жылы Smith & Wesson, Beretta, SIG Sauer, Heckler & Koch, Walther, Steyr және Fabrique Nationale компанияларының жаңартылған үлгілерімен сынақтар қайта басталды. Beretta бұл жарысты жеңіп алды, бірақ 1988 жылы XM10 жарысында тағы бір сынақ өтті. Бұл екі түрлі, шектеулі сынақтарға әкелді, бірақ нәтижесінде Beretta тапаншасы таңдалды, бірақ жаңартылған дизайнымен. 1979 жылдан бастап, тапанша таңдау процесі жүріп жатқанда, Bianchi International компаниясы жаңа тапаншаға дайын болу үшін көп функциялы әскери қаптаманы жасауды бастады. Нәтижесінде жасалған қаптаманы Джон Бьянки мен Ричард Николас жобалады және ол M12 деп аталды. M12 ондаған жылдар бойы АҚШ Қарулы Күштеріне жақсы қызмет етті және 1985 жылы Beretta 92FS қабылдануымен бірге қабылданды. Beretta 92FS бірқатар сенімділік сынақтарынан сәтті өтті, оларға: температураның ауыспалы диапазонына ұшырату; тұзды судың коррозиясына төзімділік сынақтары; бетонға бірнеше рет түсіру; құмға, сазға және қарға көму кірді. Сонымен қатар, 92FS 35 000 оқтан кейін MRBF (орташа жұмыс істемейтін оқтар саны) көрсетті – бұл көрсеткіш көбінесе тапаншаның қызмет ету мерзімінен бес-алты есе артық деп есептеледі. Бұл көрсеткіш Еуропалық әскерлерде жиі кездессе, АҚШ Қарулы Күштерінде қолға ұсталатын қарулар көбінесе ауыр жүктемеге ұшырайды. Ирак соғысы, қалалық және үй-үй соғыстары жиі болғандықтан, американдық сарбаздар пистолеттерін жиі пайдалануға мәжбүр болды.
M9A1 жаңарту
M9 2006 жылы M9A1 үлгісіне жаңартылды. Ол, басқа да өзгерістермен қатар, шамдарды, лазерлерді және басқа да керек-жарақтарды орнатуға арналған бір ойықты Пикатинни рельсін алды. M9A1 пистолеттерінде алдыңғы және артқы тұтқадағы тірелмелер күшейтілген, сондай-ақ патрондарды жылдам салу үшін журнал ұясы бұрыштық етіп жасалған. M9A1 пистолеттері Физикалық Бу Тегінмен (PVD) жабылған журналдармен сатылады, олар Ирак және Ауғанстан соғыстарындағы құмды аймақтардың қатал жағдайларын ұзаққа төтеп беру үшін әзірленген.
M9A3 жаңартуы
M9 2015 жылы M9A3 үлгісіне жаңартылды (M9A2 тұжырымдамасы ешқашан өндіріске енгізілген жоқ). M9A3-тің негізгі жаңартулары: 17 оқдық дүңгіршек (10 оқдық дүңгіршек те қолжетімді). 3 ұялы Пикатини рельсі. Көп түсті жабын (қоңыр, қара және зәйтүн жасыл). Басқаруды жақсарту және жасырын алып жүруді ыңғайлы ету үшін жұқа тік тұтқа. Vertec стилі мен «ескі» M9 стилі арасында ауыстырылатын алынып тасталатын оралымды тұтқа. Пайдаланушылар нысананың материалы мен құрылымын өздері таңдай алатын алынып-қойылатын нысаналар (мысалы, қараңғыда жарқырағыш нүктелі нысаналар немесе дыбыс басу құрылғысымен қолдану үшін биік нысаналар). Декокерлі қауіпсіздік жүйесінен декокерлі ғана режимге ауыстыруға мүмкіндік беретін универсалды иінтірек. Құмға төзімді, бейімделген пішінді дүңгіршек, соқыр зарядтау үшін қолайлы. Жаңа өндіріс материалдары M9A3 өндірісін экономикалық тұрғыдан тиімді етеді.
17 round magazine (a 10 round magazine is also available). 3 slot Picatinny rail. Multi colored finish (flat dark earth, black and olive drab green). Thinner vertical grip for improved control and less conspicuous concealed carry. Removable wrap around grip that can be swapped between the Vertec style and 'old' M9 style. Removable sights so that users can select the sight's material and construction (e. g. luminescent dot sights for dark situations, or taller sights for use with a suppressor). Universal slide, which makes the gun convertible from decocker safety to decocker only mode. Sand resistant magazine with bevelled shape for blind reloading. New production materials also make M9A3 production more cost efficient.
М9 22
M9 22LR – M9 мылтығының .22 ұзын оқпен атқыш нұсқасы. Ол M9 мылтығымен бірдей принципте жұмыс істейді, басқару элементтері мен құрастыру тәсілі де осыған ұқсас. M9 22, 10 және 15 оқтың сыйымдылығы бар дүңгіршектермен, алынып орналастырылатын бағыттағыштармен және Beretta M9 мылтығына сәйкес келетін алмастырылатын тұтқа панельдерімен қол жетімді.
Бала асырап алу
M9 1985 жылдан 2017 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінің, АҚШ Армиясының және АҚШ Әуе күштерінің стандартты жеке қаруы болды. Ол Армия мен Әскери-теңіз күштерінде Colt M1911A1, ал Әуе күштерінде Smith & Wesson .38 Special тапаншаларын алмастырды. M9A1 сондай-ақ АҚШ Теңіз жаяу әскерлеріне шектеулі түрде беріледі. 2006 жылы көптеген M9 және M9A1 тапаншаларына тапсырыс берілді. 2009 жылғы SHOT көрмесінде Beretta бес жыл ішінде АҚШ әскерилеріне 450 000 M9 және M9A1 жеткізу үшін 220 миллион АҚШ доллары көлемінде келісімшарт алғанын жариялады. Beretta M9 General Officer's Model – 1986 жылдан бастап Армия мен Әуе күштерінің генерал-офицерлеріне RIA M15 General Officer's Pistol және Colt M1911A1 тапаншаларын алмастырған арнайы модель. Ол стандартты M9 жеке қаруымен бірдей, стандартты Bruniton полимерлік жабыны мен қара композиттік тұтқалары бар, бірақ оның сериялық нөміріне "GO" префиксі қосылған, GO 001 нөмірінен бастап. Ол әскери белбеуге тағылатын металл қосқышымен бірге келеді, ол Армия генералдары үшін алтын түсті, ал Әуе күштері генералдары үшін күміс түсті болып табылады. The Marine Corps Times 2007 жылдың шілдесінде полковник шенінен төменгі офицерлердің және барлық кіші офицерлердің M9 орнына M4 карабинімен жабдықталу жоспарлары туралы хабарлады. Жаңа тапсыру саясаты M9 тапаншаларын әскери полковниктер мен жоғары шенді офицерлерге, сондай-ақ бірінші сыныпты теңізшілер мен жоғары шенді офицерлерге беруді жалғастырады. АҚШ Жағалау күзеті M9 тапаншаларының көп бөлігін SIG P229 DAK тапаншаларымен алмастырды, бірақ кейбір M9 тапаншалары әлі де кейбір бөлімшелерде қолданыста болып жатыр. M9 тапаншалары Әскери теңіз көлігінің кемелеріндегі экипаж мүшелеріне беріледі. 2011 жылдың 30 қыркүйегінде Beretta USA АҚШ Армиясының Шетелдік әскери сату бағдарламасы Ауғанстан армиясы және басқа АҚШ одақтастары үшін қосымша 15 778 Model 92FS тапаншасын сатып алғанын хабарлады. Model 92FS – M9 тапаншасының АҚШ әскери емес атауы. 2012 жылдың қыркүйегінде Beretta USA АҚШ Армиясы 100 000 M9 тапаншасын сатып алғанын және M9 "келесі бес жыл бойы олардың жеке қаруы болып қалатынын" мәлімдеді.
Сенімділік пен сенім мәселелері
АҚШ әскері оны кеңінен қабылдамас бұрын 1987 жылы Бас есептік кеңсесінің есебінде Beretta 92SB мылтығының сырғақ бөлігінің істен шығуынан кейін Әскери-теңіз күштерінің арнайы жасақ мүшесі жарақаттанды, ал кейіннен қосымша сынақтарда тағы екі рет осындай жағдай тіркелді. Бұл ақаулар әскери және азаматтық Beretta модельдерінде, өте көп оқтар атқанда байқалды. Тергеуден кейін Beretta бұл ақаудың себебі НАТО стандартындағы талаптардан асып түскен қысыммен ұсынылған АҚШ армиясының оқ-дәрілері екенін мәлімдеді. Ал АҚШ армиясы ақаудың себебі итальяндық мылтық сырғақтарының жеткілікті металдық беріктігінің болмауы екеніне тоқтады. Бұл жағдай M9 конструкциясына өзгеріс енгізуге себеп болды, нәтижесінде сырғақтың істен шығуынан пайдаланушыға жарақат келтіретін жағдайлар қайта орын алмады. 2006 жылдың желтоқсан айында Теңіз күштері талдау орталығы АҚШ-тың шайқаста қолданылатын ұсақ қарулары туралы есеп жариялады. Орталық соңғы 12 айда Ирак пен Ауғанстаннан оралған 2608 сарбазды сауалнамаға тартып, олардың арасында тек жауға қарсы атыс жасағандар ғана қатысуға рұқсат алды. Сауалнамаға тартылған 161 сарбаз M9 пистолеттерімен қаруланған, бұл сауалнаманың 6% құрайды. M9 пистолетін қолданғандардың 58% (93 сарбаз) қаруға қанағаттанғанын білдірді, бұл сауалнамадағы ең төменгі көрсеткіш. Пайдаланушылардың 48% (77 сарбаз) M9 пистолетіне арналған оқ-дәріге қанағаттанбады. 64% (103 сарбаз) қарудың өлшемі мен салмағы сияқты басқару сапаларына қанағаттанды. M9 пистолетін қолданушылардың қарудың жұмыс істеуіне қанағаттанған деңгейі төмен болды, оның ішінде: 76% (122 сарбаз) дәлдігіне, 66% (106 сарбаз) қашықтығына және 88% (142 сарбаз) атыс жылдамдығына. M9 пистолетін қолданушылардың 48% (77 сарбаз) оған қосымша құралдарды бекіту мүмкіндігіне қанағаттанбады. M9 пистолетін қолданушылардың 26% (42 сарбаз) мылтықтың істен тоқтағанын хабарлады, ал істен тоқтағандардың 62% бұл олардың ақауды жою және нысананы қайтадан бағыттау қабілетіне аз әсер еткенін айтты. M9 пистолетін қолданушылардың тек 45% (72 сарбаз) мылтықтың патрондары толыққанды берілгенін мәлімдеді. 83% (134 сарбаз) мылтығын майдан даласында жөндеу қажеттігі туырамады. 46% (74 сарбаз) M9 пистолетінің сенімділігіне сенімсіздік білдірді, яғни олардың қаруы ақаусыз жұмыс істейтініне сенімді емес, бұл негізінен техникалық қызмет көрсетудің қиындығына байланысты. 63% (101 сарбаз) оның беріктігіне сенімді болды, яғни олардың қаруы сынбайтынына немесе жөндеуді қажет етпейтініне сенімді. M9 пистолеті сенімділік және беріктік тұрғысынан сарбаздардың сенімін ең аз қамтамасыз етті. M9 пистолетін қолданушылардың 74% жақсарту бойынша ұсыныстар берді. Ұсыныстардың 26% калибрін немесе тоқтату күшін арттыруға қатысты, ал кейбіреулері .45 ACP патрондарына қайта оралуды сұрады. Ұсыныстардың 20% жаңа пистолетке қатысты. Басқа ұсыныстарда журналдарды берік ету және тұтқаны жақсарту қажеттігі айтылды. 2007 жылы майдан даласындағы сарбаздар M9 пистолетіне қатысты көптеген алаңдаушылықтарды білдірді, ең бастысы 9 мм шарлы патронды қолданудан туындаған оның тоқтату күшіне деген сенімсіздік, бұл әскери бағалауда маңызды фактор болды, өйткені Гаага конвенциялары (1899 және 1907) келісім жасасқан тараптар арасындағы соғыста кеңейтілген оқтарды қолдануға тыйым салады. АҚШ келісімге қол қоймағанмен, оны жалпы алғанда сақтайды. АҚШ әскері Beretta-дан журналдар сатып алмағаны үшін сынға ұшырады. Әскерилер Airtronic USA компаниясына келісімшарт берді, өйткені бұрынғы өндіруші Check Mate Industries журналдар үшін тым көп ақы төлеп отырды, бірақ Check Mate журналдары кейде әлі де қолданылады. Check Mate журналдарын сатып алудан бұрын, әскерилер итальяндық Mec Gar фирмасынан журналдар сатып алды. 2014 жылдың желтоқсан айында Beretta өзінің M9A3 пистолетін жаңартуын, қолданыстағы келісімшарты бойынша инженерлік өзгерістерді анықтау мақсатындағы жеке әскерлік жоба үшін ұсынды. Компания M9 пистолетінің өнімділігін жақсарту үшін жаңартуды, басқа пистолет сатып алудың қажеті жоқ, тиімді шешім ретінде ұсынды. Жаңартуларға мыналар кірді: алынып тасталатын, модульдік орамасы бар жұқа тұтқа; MIL STD 1913 қосымша рельсі; алынып тасталатын алдыңғы және артқы тритийлі көзқарастар; супрессорды пайдалану үшін ұзартылған және тігілген түтік; 17 патрон сыйымдылығы бар құмға төзімді журнал; және басқа да кішкентай ерекшеліктер, барлығы жердің түсіне сәйкес жасалған. Сол айдың соңында армия M9A3 бағдарламасын бағаламауға шешім қабылдады, M9 конструкциясы талаптарға сай келмейтінін айтты, сондай-ақ шығын-пайданы талдау нәтижесінде ескі флотты ауыстыру және жөндеу жаңа қызметтік пистолетті сатып алуға қарағанда қымбатқа түсетіні анықталды. Beretta M9A3 пистолетінің жаңартылған мүмкіндіктері шағымдардың көпшілігін шешеді және бұрынғы M9 нұсқаларынан арзанға сатылуы мүмкін екенін мәлімдеді. Армия 2015 жылдың қаңтар айының соңында M9A3 пистолетін жаңарту туралы ұсынысты ресми түрде қабылдамады. 2017 жылдың 19 қаңтарында SIG Sauer P320 пистолетінің өңделген нұсқасы АҚШ армиясының XM17 модульдік пистолет жүйесі конкурсын жеңіп алғаны жарияланды. Толық өлшемді модель M17 деп, ал тасымалдауға ыңғайлы модель M18 деп аталады. Басылымдағы мақаласында қару-жарақ жазушысы Боб Оуэнс «тек Sig Sauer P320, серийленген негізгі бөлігі және әртүрлі тұтқа ұзындықтары мен сырғақ-түтік комбинацияларын ауыстыру мүмкіндігімен, аталған конструкциялардың арасында RFP талаптарына сай келеді» деп атап өтті.