Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ортағасырлық ислам дәуіріне жататын Мысырдағы бекініс, Йемендегі Таиз қалашығы.
Medieval Islamic era fortification in Egypt
the castle in Taiz, Yemen
Қаһіре қалашығы немесе Саладин қалашығы (قلعة صلاح الدين) – Салах ад-Дин (Саладин) салған және кейінгі Мысыр билеушілері дамытқан, Мысырдың Қаһіре қаласындағы ортағасырлық ислам дәуіріне жататын бекініс. Бұл 13 ғасырдан бастап 19 ғасырда Абдин сарайы салынғанға дейін шамамен 700 жыл бойы Египет үкіметінің орталығы және оның билеушілерінің резиденциясы болды. Қаһіре қаласының ортасына жақын Мокаттам төбелерінде орналасқандықтан, стратегиялық тұрғыдан қалаға қарап тұрып, оның көкжиегін бақылайды. Салынған кезде бұл сол заманғы ең әсерлі және мақсатты әскери бекініс жобаларының бірі еді.
The Citadel of Cairo or Citadel of Saladin (قلعة صلاح الدين) is a medieval Islamic era fortification in Cairo, Egypt, built by Salah ad Din (Saladin) and further developed by subsequent Egyptian rulers. It was the seat of government in Egypt and the residence of its rulers for nearly 700 years from the 13th century until the construction of Abdeen Palace in the 19th century. Its location on a promontory of the Mokattam hills near the center of Cairo commands a strategic position overlooking the city and dominating its skyline. When it was constructed it was among the most impressive and ambitious military fortification projects of its time.
Шолу
Цитадель Мукаттам тауларының етегінде, шабуыл жасау қиын болған жерде салынған. Цитадельдің тиімді орналасуы 19 ғасырға дейін Мысыр үкіметінің орталығы болып қала бергенімен көрсетілген. Осы ұзақ кезеңде Цитадельдің жоспары мен құрылысы жаңа билеушілер мен режимдердің қалауынша бірнеше рет өзгертіліп, бейімделді, оның бастапқы жоспарын, тіпті кейінгі кезеңдердегі жоспарын қалпына келтіруді қиындатады. Цитадельдің қазіргі күйіне жеткен үш негізгі құрылыс кезеңі бар: 12 ғасырдағы Әйюбидтер (Салахиддиннен бастап), 14 ғасырдағы Мамлюктер (әл-Насир Мұхаммед тұсында) және 19 ғасырда Мұхаммед Әли тұсында. 1874 жылы Египет билеушісі Хедив Исмаил жаңа Каирдің орталығында салынған Абдин сарайына көшіп келгеннен кейін Цитадель үкімет орталығы болмай қалды. Күрделі қорғаныс жүйесіне қарамастан, Цитадель ешқашан толық қоршауға алынбады, бірақ ол бірнеше рет Каир немесе Египеттің ішкі саяси қақтығыстарына қатысты болды. Цитадельді курд Әйюбид билеушісі Салах әд-Дин (Салахиддин) 1176-1183 жылдар аралығында Каирді крестоносшылардың шабуылынан қорғау және жаңа режимі үшін (Фатимид халифатын жойғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң) қауіпсіз үкімет орталығы құру үшін салдырды. Бұл Сирияның Дамаск және Алеппо қалаларындағы билік орталықтары ретінде қызмет еткен қамалдардың үлгісін алды, олармен Салахиддин таныс болған. Салахиддин өзінің басты евнухы және жақын серігі Баха әд-Дин Қарақұшқа жаңа бекіністердің құрылысын бақылауды тапсырды. Құрылыстың көп бөлігі айналасындағы Мукаттам тауларынан алынған әк тастан салынды, бірақ Қарақұш Гизадағы және тіпті Абусирдегі кішкентай пирамидалардан да қосымша материалдарды алды. Бүгінде бұрынғы құс бастары жоқ, бірақ олардың бастапқы келбеті тарихшылардың жазбаларында қалдырылған. Қазірге дейін тек бір ғана ескі қақпа – Баб әл-Мударрадж сақталған. Ол Солтүстік қоршаудың қабырғалары бойында, қазіргі Харем сарайы (Ұлттық әскери музей) мен жаңа Баб әл-Жадид қақпасы арасында орналасқан. Бұл бастапқыда Цитадельдің басты қақпасы болған, бірақ бүгін Мұхаммед Әли тұсында салынған кейінгі құрылыстар, соның ішінде Баб әл-Жадид ("Жаңа қақпа") оны жасырып тастады. (Қазу жұмыстары кезінде мозаикалар зерттеу және қалпына келтіру үшін алынып тасталды. Ол сондай-ақ Цитадельдің сыртында, бірақ жақын жердегі сүйікті әмірлері үшін жаңа сарайлар салдырды, және оның жобалары Цитадельдің маңындағы аль-Дарб әл-Ахмар сияқты аймақтардың дамуына ықпал етті.) Ең маңызды құрылыстардың бірі – 1313-1314 жылдары салынған Аблак сарайы (Qasr al Ablaq; кейде "Жолақты сарай" деп аударылады). Оның атауы сыртқы қабырғаларын әшекейлеген қызыл және қара аблак тас өрнегінен шыққан. Жақында Насер Раббат бұл сарайдың орны мешіттің оңтүстік-батыс бұрышынан төменге қарай, ішінара қираған терасса екенін айтты (қазір қол жетімсіз, бірақ келушілерге ішінара көрінеді), ол кең көлемді күмбезді залдарды қорғайды. Сондай-ақ, Сұлтан Хасан (әл-Насирдің тағы бір ұлы) 1360 жылы аяқталған Қаа әл-Байсария деп аталатын сәнді күмбезді сарай салдырды. Оның биіктігі 50 метрден асты, және күмбезбен жабылған бас залынан басқа, сұлтанның пәтері бар мұнарасы да болды, ол пил сүйегі мен эбен ағашымен әшекейленген. Мамлюк кезеңінен кейін Цитадельде салынған алғашқы мешіт – 1528 жылы Осман губернаторы янычарлар үшін салдырған Сүлеймен паша мешіті. Бұл Османдық стильдегі мешіт 1816 жылы қайтыс болған Мұхаммед Әлидің екінші ұлы Тусун пашаның құрметіне салынған. Алайда, бұл Мұхаммед Әлидің алмастыруға тырысқан Мамлюк мұрасының символдарын жоюға бағытталған күш-жігерін көрсетеді. Көптеген бұрынғы Мамлюк құрылыстары, соның ішінде Ұлы Иван және әл-Насир Мұхаммедтің Аблак сарайы 1825 жылы оның жаңа мешіті мен айналасын жаңарту үшін бұзылды.
The Citadel was built on a promontory beneath the Muqattam Hills, a setting that made it difficult to attack. The efficacy of the Citadel's location is further demonstrated by the fact that it remained the heart of Egyptian government until the 19th century. During this long period, the layout and structure of the Citadel was repeatedly altered and adapted to suit the designs of new rulers and new regimes, which makes it difficult to reconstitute its original plan or even its plan in subsequent periods. There have been three major construction periods leading to the Citadel's current form: 12th century Ayyubid (starting with Saladin), 14th century Mamluk (under al Nasir Muhammad), and in the 19th century under Muhammad Ali. The Citadel stopped being the seat of government when Egypt's ruler, Khedive Ismail, moved to his newly built Abdin Palace in the new downtown Cairo in 1874. Despite its elaborate defenses, the Citadel never ended up being subjected to a true siege, though it was implicated on various occasions in the political conflicts within Cairo or Egypt.]] The Citadel was begun by the Kurdish Ayyubid ruler Salah al Din (Saladin) between 1176 and 1183 CE in order to protect Cairo from potential Crusader attacks and to provide a secure center of government for his new regime (only a few years after he had dismantled the Fatimid Caliphate). This also emulated a feature of many Syrian cities, such as Damascus and Aleppo, which had walled citadels that acted as the seat of power and which Saladin was familiar with. Saladin charged his chief eunuch and close confidant, Baha al Din Qaraqush, with overseeing the construction of the new fortifications. Most of the structure was built with limestone quarried from the surrounding Muqattam Hills; however, Qaraqush also quarried a number of minor pyramids at Giza and even as far away as Abusir in order to obtain further materials. The eagle's heads are missing today, but their original appearance was noted by chroniclers. Only one original gate, Bab al Mudarraj, has survived to the present day. It is located along the walls of the Northern Enclosure, nowadays between the Harem Palace (National Military Museum) and the newer Bab al Jadid gate. It was originally the main gate of the Citadel, but today it is obscured by later constructions from Muhammad Ali's time, including the Bab al Jadid ("New Gate"). (During excavations the mosaics were removed for study and restoration. He also commissioned new palaces outside the Citadel but nearby for his favourite amirs, and his projects encouraged the development of areas near the Citadel, such as al Darb al Ahmar.]] Among the most important constructions was the Ablaq Palace (Qasr al Ablaq; sometimes translated as the "Striped Palace"), built in 1313–1314. Its name derived from the red and black ablaq masonry that marked its exterior. More recently, Nasser Rabbat argued that a much more likely site is the partly ruined terrace just below the mosque's southwestern corner (inaccessible but partly visible to visitors today), which shelters a vast space of vaulted halls. Likewise, Sultan Hasan (another son of al Nasir) built a lavish domed palace known as the Qa'a al Baysariyya, which was completed in 1360. It was over 50 metres tall and, in addition to a main hall covered by a dome, it also had a tower with an apartment for the sultan which was decorated with ivory and ebony. The first mosque built in the Citadel after the Mamluk period was the Mosque of Sulayman Pasha in the Northern Enclosure, built by the Ottoman governor in 1528 for use by the Janissaries. This Ottoman style mosque was built in memory of Tusun Pasha, Muhammad Ali's second son who died in 1816. However, it also represents Muhammad Ali's efforts to erase symbols of the Mamluk legacy that he sought to replace. Many of the former Mamluk structures, including the Great Iwan and the Ablaq Palace of al Nasir Muhammad, were demolished in 1825 to make way for his new mosque and its renovated surroundings.
"Юсуфтың құдығы" (деген құдық).
Салах әд-Дин Ситадельді сумен қамтамасыз ету үшін 280 фут (85 метр) тереңдіктегі құдық салды, ол Йұсуф құдығы (немесе Бир Йұсуф) деп аталады, себебі Салах әд-Диннің туған аты Йұсуф, ол араб тілінде Йұсупқа баламасы болып табылады. Оның бас евнухы және сенімді адамы, Ситадельдің құрылысын қадағалаған Қарақұш, сондай-ақ құдық қазуға жауапты болды. Бұл құдық ортағасырлық инженерлік өнердің шедеврi деп есептеледі және бүгінге дейін сақталған. Су көлемін арттыру үшін әл-Насир әйюбилік су құбыры жүйесін (әдетте әл-Камиль аяқтаған болуы мүмкін) жаңартып, оны жаңа су құбыры жүйесімен кеңейтті. Бұл жүйе Нилдегі бірнеше су дөңгелектерінен тұрды, олар суды алтыбұрышты мұнараның (оның ізашары әл-Әшраф Халил салған) басына көтерді, ал содан кейін су көтерілген акведуктар арқылы Ситадельдің негізіне жеткізілді. Ситадельдің табанынан су тағы бір су дөңгелектері жүйесі арқылы сарайларға тасымалданды. Бүгінде ол Ситадельден үзіліп, екі тас жолдың (Салах Салем тас жолы және Кобри әл-Эбагеа) арасында, Ситадельдің шығыс жағынан өтетіндей етіп орналасқан. Мұхаммед Әли паша мешіттің ауласында Карарра мәрмәрінен жасалған қабірге жерленді. Оның денесі 1857 жылы Хауш әл-Башадан осы жерге көшірілді.
To supply water to the Citadel, Saladin built an 280 feet (85 m) well known as the Well of Joseph (or Bir Yusuf), so called because Saladin's birth name, Yūsif, is the Arabic equivalent of Joseph. His chief eunuch and confidant, Qaraqush, who oversaw construction of the Citadel, was also responsible for digging the well. The well is considered a masterpiece of medieval engineering and still exists today. To increase the volume of water, al Nasir renovated an Ayyubid aqueduct system (probably originally completed by al Kamil) and extended it with a new aqueduct system. This system consisted of a number of water wheels on the Nile which raised water to the top of an hexagonal tower (built by his predecessor al Ashraf Khalil), from which the water was then transported along a series of raised aqueducts to the base of the Citadel. From the foot of the Citadel, the water was then carried up to the palaces via another system of waterwheels. Today it is cut off from the Citadel and stands stranded between two highways (Salah Salem road and Kobri al Ebageah) which pass right next to the Citadel on its eastern side. Muhammad Ali Pasha was buried in a tomb carved from Carrara marble, in the courtyard of the mosque. His body was transferred here from Hawsh al Basha in 1857.
Әл-Насир Мұхаммед мешіті
1318 жылы Бахри Мамлюк дәуірінің басында, Каир сұлтандарының жұма намазын оқыған Цитадельдегі патшалық мешіт ретінде салынған бұл гипостильді мешіт, қазірге дейін 1300-жылдардағы түріне ұқсас, әлдеқанша жөндеу жұмыстары жасалса да, бастапқы әшекейінің тек бір бөлігі ғана қайта жаңартылған.
Built in 1318, during the early Bahri Mamluk period, as the royal mosque of the Citadel where the sultans of Cairo performed their Friday prayers, today this hypostyle mosque is still similar to how it looked in the 1300s though many repairs have been made and only some of its original decoration has been restored.
Әл-Гаухара сарайы мұражайы
Бижу сарайы деп те аталады, бұл сарайды және мұражайды 1814 жылы Мұхаммед Әли паша салдырған. Сарайды гректер, түріктер, болгарлар және албандықтар сияқты әртүрлі елдерден шақырылған шеберлер жобалап, салған. Мұхаммед Әлидің ресми диваны, яғни қонақтарды қабылдау залында Франция патшасы Людовик Филипп I оған сыйға тартқан 1000 кг салмақты шамшырақ орнатылған. Сондай-ақ сарайда Италия патшасының сыйы – Мұхаммед Әли пашаның тағы да бар.
Also known as Bijou Palace, is a palace and museum commissioned by Muhammad Ali Pasha in 1814. The palace was designed and constructed by artisans contracted from a variety of countries, including Greeks, Turks, Bulgarians and Albanians. Muhammad Ali's official divan or audience hall, where the pasha received guests, contains a 1,000 kg chandelier sent to him by Louis Philippe I of France. The palace also contains the throne of Muhammad Ali Pasha that was a gift from the King of Italy.