Кіріспе
1980 жылғы кеңселік үстел компьютері
IBM 6580 Displaywriter жүйесі – IBM компаниясының кеңсе тауарлары бөлімі негізінен мәтін өңдеуге арналған 16 биттік микрокомпьютер. 1980 жылдың 17 маусымында жарияланған бұл жүйе 5 МГц Intel 8086 процессоры, 128 КБ-тан 448 КБ-қа дейін жедел жад, айналатын монохромды CRT мониторы, бөлек пернетақта, бір немесе екі дискілік жетегі бар 8 дюймдік флоппи дискі корпусы және бөлек маргаритка дөңгелекті принтер немесе Selectric терілгіш машинасының принтерімен сатылды. Displaywriter жүйесінің негізгі операциялық жүйесі – IBM компаниясының ішкі әзірлемесіндегі "Textpack" деп аталатын мәтін өңдеу бағдарламалық қамтамасы, бірақ UCSD p System, CP/M 86 және MS DOS жүйелері де IBM, Digital Research және CompuSystems компанияларымен ұсынылды.
UCSD p-жоспары
UCSD p жүйесі – IBM компаниясы Softech Microsystems компаниясымен жасалған келісімшарт бойынша Displaywriter үшін ресми «деректерді өңдеу» операциялық жүйесі болды. 1982 жылдың қыркүйегінде жарияланып, 1982 жылдың желтоқсанында қолжетімді болды. Келісімшарттың бір бөлігі ретінде p жүйесі Softech Microsystems компаниясынан жан-жақты қолдау алды, және уақыт өте келе IBM компаниясы оның мүмкіндіктерін бірнеше рет жаңартты. UCSD p жүйесін Displaywriter үшін сатып алғанда, сатып алушы p System Runtime немесе p System «Development System» арасынан таңдау жасай алатын. «Development System» Runtime-пен бірдей болған, бірақ BASIC компиляторымен немесе қосымша Fortran 77, 8086 Assembly кодымен, немесе PASCAL компиляторымен бірге келген. IBM сонымен қатар Displaywriter байланыс картасындағы RS232 портына қажетті I/O шақыруларын қамтамасыз ететін бағдарламалық жаңартуды сатты, сондай-ақ UCSD форматтағы файлдарды System/23 Datamaster, System/36 және System/38 жүйелерінде қолданылатын «B&H» форматқа түрлендіретін «B&H Exchange Utility» атты түрлендіру құралын ұсынды. p жүйесі Displaywriter-де кеңінен таралмады, бірақ USDA Ауылдық даму басқармасы оны «Фермерлерге қызмет көрсету іс-шаралар жүйесі» операциялық жүйесі ретінде пайдаланды. Бұл жүйе Ауылдық даму агенттігі жасаған арнайы бағдарламалық кешені болды. IBM Displaywriter p жүйесі үшін ұсынған қосымша бағдарламалар: «Қаржылық жоспарлау және есеп беру жүйесі» (Reportpack-тің кеңейтілген нұсқасы, қаржылық модельдеу және есеп беруді жеңілдету мүмкіндіктерін қамтиды), үлкен бағдарламаларды жүктеу уақытын қысқартатын «QUICKSTART Utility» және Pacific Data Systems компаниясының «Money Track» қаржылық бақылау бағдарламасы.
CP/M-86
Digital Research 1981 жылдың қараша айында Дисплейрайтер үшін BDOS 2.2 нұсқасымен CP/M 86 v1.1 жүйесін жариялады, ал тапсырыстар 1982 жылдың бірінші тоқсанында жіберуге басталды. Бұл нұсқада Дисплейрайтердің арнайы аппараттық құралдары үшін жасалған I/O шақырулары және принтер конфигурациясы мәзірлері бар. Ол IBM PC үшін CP/M 86-ға функционалдық тұрғыдан тең, бірақ Дисплейрайтердің дискілік жүйесі мен графикалық картасының шектеулері HDD немесе растрлық/векторлық графиканы қолдауға мүмкіндік бермейді. Дегенмен, CP/M 86 бағдарламалық қамтамасының көп бөлігі үйлесімді. CP/M-ді қолдайтын әртүрлі аппараттық архитектуралардың болуына байланысты, көптеген CP/M 86 бағдарламалық қамтамалары пернетақта мен ЭКР басқару кодтарын конфигурациялау мәзіріне ие, онда Дисплейрайтер үшін қажетті ақпарат енгізіледі. CP/M 86 бастапқыда UCSD p System сияқты келісімшарт бойынша шығарылуы жоспарланған, бірақ келісім шарттары орындалмады, нәтижесінде операциялық жүйе Digital Research компаниясымен тәуелсіз түрде ұсынылды. Келісімнің сәтсіз аяқталуын көрсететін тәуелсіз өнімдерді жаңарту "Құрастыру деңгейлері" деп аталды, бұл IBM-нің ішкі термині, бағдарламалық қамтаманы жаңартуды білдіреді және басқа Digital Research өнімдерінде қолданылмайды. Дисплейрайтердің ішкі дерек ағыны EBCDIC форматында болғанымен, Дисплейрайтер Textpack бағдарламалық қамтамасының мүмкіндіктерінің арқасында дерек ағынын ASCII форматына аударуға толыққанды қабілетті болды. Осы мүмкіндік CP/M 86 жүйесін ASCII режимінде іске қосу үшін пайдаланылды. CP/M 86 жүйесінің алдын ала нұсқасында пернетақта қолмен карталанған, бірақ өндіріс нұсқасы Дисплейрайтер пернетақта контроллерімен ұсынылған пернетақта идентификаторларын пайдаланды және орнату мәзірінде пернетақта макеттерін ауыстыруға мүмкіндік берді. Дисплейрайтер үшін BDOS 3.1 нұсқасымен CCP/M 86 әзірлемесі 1981 жылдың төртінші тоқсанында басталды, бірақ ол ешқашан ресми өнім ретінде ұсынылмады. Бүгінгі күні тек алдын ала нұсқасы ғана қолжетімді.
MS-DOS
MS DOS 1.25 нұсқасын Оңтүстік Каролина штатынан CompuSystems компаниясы тәуелсіз түрде ұсынды. MS DOS 1.25 нұсқасының және Displaywriter аппараттық құралының шектеулеріне байланысты, іске қосылатын бағдарламалардың көлемі шектеулі. Бұл шығарылым сол дәуірдегі басқа жүйелер үшін жасалған MS DOS 1.25 OEM-деріне ұқсас. CompuSystems компаниясы жасаған "MS DOS Loader" Displaywriter-дың ROM BAT нәтижелерін назарға алмайды және операциялық жүйені жүктеген кезде өзіндік аппараттық бағалау жүргізеді. Шектелген принтерлік қолдау бар, бірақ DOS принтердің 5218 тракторлық принтер екенін болжайды. +IBM Бағдарламалық Қамтамасының Толық Тізімі5608 AX1Displaywriter Әкімшілік қолдауTextpack үшін алдын ала жасалған үлгілер, әкімшілік есеп беруге көмектеседі.5608 AX2Displaywriter Өтініш берушілерді өңдеуTextpack үшін алдын ала жасалған үлгілер, өтініш берушілерді өңдеуге көмектеседі.5608 AX3Displaywriter Персоналдық есеп беруTextpack үшін алдын ала жасалған үлгілер, әкімшілік персоналдың есеп беруіне көмектеседі.5608 SR1Displaywriter Асинхронды байланысTextpack үшін асинхронды байланыс бағдарламалық қосымша. ASCII деректерін жіберу және қабылдау мүмкіндігі бар.5608 SR2Displaywriter Бинарлық синхронды байланысTextpack үшін бинарлық синхронды байланыс бағдарламалық қосымша.5608 SR3Displaywriter Магниттік картаны түрлендіруDisplaywriter-дағы IBM MagCards-та жазылған құжаттарды Displaywriter EBCDIC форматына аударады және оларды дискетаға сақтайды. 6361 карта оқу құрылғысын пайдаланады.5608 SR4Displaywriter Тілдік пакетTextpack 2 және 3 нұсқаларымен пайдалануға арналған. 11 тілде: АҚШ ағылшын тілі, Ұлыбритания ағылшын тілі, француз тілі (Ұлттық), канадалық француз тілі, голланд тілі, испан тілі, итальян тілі, неміс тілі, швед тілі, дат тілі және норвег тілінде орфографиялық тексеруді қамтамасыз етеді; сондай-ақ әр тіл үшін қосымша сөздіктерді жасауға мүмкіндік береді.5608 SR5Displaywriter ReportpackПайдаланушы жасаған деректер қорына кіру үлгілерін пайдалана отырып, деректер тізімдерін жасайды және басқарады. Бұл тізімге IBM сатқан үлгілер де кіреді.5608 SR6Displaywriter Data Stream Compatibility3270 дерек ағыны жетілдірілген мүмкіндігі. 3274 басқару блогын эмуляциялайды. 3270 адаптерлік картасы PRPQ қажет.5608 SR7Displaywriter Languagepack 2Textpack 4 және 6 нұсқаларымен пайдалануға арналған. 11 тілде: АҚШ ағылшын тілі, Ұлыбритания ағылшын тілі, француз тілі (Ұлттық), канадалық француз тілі, голланд тілі, испан тілі, итальян тілі, неміс тілі, швед тілі, дат тілі және норвег тілінде орфографиялық тексеруді қамтамасыз етеді; сондай-ақ әр тіл үшін қосымша сөздіктерді жасауға мүмкіндік береді. Textpack 4 және 6 нұсқаларындағы жетілдірілген орфографиялық тексеру мүмкіндіктерін қолдайды.5608 SR8Электрондық құжат тарату 6580 DisplaywriterDISOSS/370 қосымшасын іске қосып, S/370 негізгі жүйесімен Displaywriter құжаттарын бөліседі: Distributed Office Support нұсқасы 3.5608 SR9 3270 қосылған жұмыс станциясы 6580 DisplaywriterDisplaywriter-дың 3278 терминалын эмуляциялауына мүмкіндік береді. 3270 адаптерлік картасы PRPQ қажет.5608 SRAChartpack 6580 DisplaywriterТаңбаларға негізделген диаграммаларды жасайды, оларды терілген құжаттарға енгізуге болады. Жаңа таңбаларды қолдау үшін бірегей баспа дөңгелегімен бірге келеді.5608 SRBExtended Spelling Dictionary Заңдық 6580АҚШ заң терминологиясы үшін орфографиялық тексеруді қамтамасыз етеді. Алдын ала жасалған қосымша сөздік.5608 TR1Displaywriter Textpack 15608 TR2Displaywriter Textpack 25608 TR3Displaywriter Textpack 35608 TR4Displaywriter Textpack 45608 TR6Displaywriter Textpack 65608 TREDisplaywriter Textpack E5792 ZFB6580 Money Track Демонстрациясы5796 PXC 6580 Қонақ үй/жайғастыру қосымшасы5796 PXD6580 Медициналық қаражат жинау5796 PXEDisplaywriter Медициналық жазба5796 ZDALogiCalc for Displaywriter5796 ZDBLogiQuest III for Displaywriter5796 ZFB6580 Money Track5796 ZHRDisplaywriter Әскери қызметкерлерге арналған ақпараттық жүйе5798 RNGDisplaywriter Заңдық есеп айырысу5798 RNWЖалпы қайырымдылық қаражат жинау Displaywriter5798 RNXDisplaywriter Объединение басқаруы5798 RNYБілім беру қаражат жинау 6580 Displaywriter5798 RNZМүліктік сақтандыру 6580 Displaywriter5798 RPA6580 Деректерді өңдеу әкімшісі5798 RREDisplaywriter 3101 құрылғысын эмуляциялау/құжаттарды беру5798 RRKКөтерме сауда (Reportpack)5799 BHTDisplaywriter 3277 құрылғысын эмуляциялау3277 терминалын эмуляциялау, PRPQ эмуляциялық адаптері қажет. 1983 жылдың қараша айында 5799 BKG нұсқасымен алмастырылды. 5799 BKG Displaywriter 3277 құрылғысын эмуляциялау Құжаттарды беру3277 терминалын эмуляциялау, құжаттарды беру мүмкіндігі бар. PRPQ эмуляциялық адаптері қажет.5799 BQWDisplaywriter Overstrike/Underscore5799 BKG нұсқасын жетілдіру, эмуляция кезінде overstrike және underscore функцияларын пайдалануға мүмкіндік береді.5799 MP1Displaywriter Textpack 6 Multipass Equation Print5799 WWKDisplaywriter Textpack 6 Multipass Print5608 MA1Displaywriter UCSD p System: UCSD Pascal Compiler5608 MA2Displaywriter UCSD p System: Fortran 77 Compiler5608 MA3Displaywriter UCSD p System: 8086 Native Code Generator5608 MS1Displaywriter UCSD p System: Runtime System5608 MS2Displaywriter UCSD p System: Development System6403 731Жеке компьютерге қосылу бағдарламасы"IBM Displaywriter/Personal Computer Attach Convenience Kit" (6403 728) PRPQ жиынтығының бөлігі ретінде сатылды. Бұл мүмкіндік Displaywriter мен жеке компьютер арасында құжат алмасуға және Displaywriter-ге жеке компьютердегі C: немесе D: дискісінде жеке том жасауға мүмкіндік берді, нәтижесінде Displaywriter-ге тұрақты диск болды.
Жабдықтар мен ROS кіріктірілген бағдарламалары
Дисплейрайтердің аппараттық құралы, кейбір жағынан IBM 5150-мен салыстырылса да, тікелей сатылымдағы компоненттерді, ашық архитектураны немесе үшінші тараптан алынған перифериялық құрылғыларды пайдаланбады. Электрондық компоненттері сол кездегі IBM-нің корпоративтік деңгейдегі аппараттық жабдықтарына сыртқы түрде ұқсас, тіпті көптеген компоненттері басқа жүйелерден қайта қолданылған, мысалы, белгілі бір IBM фирмалық микросхемалары, монитор (3101 терминалының түсті өзгертілген CRT экраны) немесе дискілік жетектер.
Электроника бөлімі
Жүйелік электрониканың физикалық құрылымы, яғни CRT бекітілетін корпус, бір жағында қуат көзінен, екінші жағында А-дан F-қа дейін белгіленген алты ұясы бар артқы панельге орнатылған әртүрлі функцияларды атқаратын карталардан тұрады. IBM жүйелік тарату тақтасы деп атаған бұл тақта пассивті, өз логикалық схемалары мен компоненттері жоқ. Оның орнына, орнатылған әрбір карта жүйелік шинаны кеңейту ретінде тарату тақтасын пайдаланады. Тарату тақтасының B ұясына орнатылған "жүйелік картада" дерлік барлық PC негізгі тақтасындағы функциялар бар: сағат, орталық процессор, ROS ("тек қана оқуға арналған жад", басқаша ROM), пернетақта адаптері, үзіліс контроллері және тікелей жадқа қол жеткізу контроллері. Дегенмен, RAM жүйелік картаның құрамына кірмейді, оның орнына E ұясына, ал кейде F ұясына жеке карта ретінде қосылады. Диск контроллері электроника корпусында орналаспайды, оның орнына дискета жетегі орналасқан корпуста болады. Сонымен қатар, кейбір байланыс конфигурацияларында байланыс адаптері де дискета жетегі корпусының ішінде орналасқан. Бұл екі фактор жүйелік шинаны электроника корпусынан тысқары, жетегіне кабель арқылы кеңейтуді қажет етті. Мұны жеңілдету үшін жүйелік картаның арт жағында көк түсті Berg коннекторы бар. Егер байланыс картасы дискета блогында болмаса, тарату картасының A ұясында орналасады. C ұясында қосымша мүмкіндік картасы, ал D ұясында әрқашан дисплей адаптері картасы болады. Displaywriter сол кезде ROS (ROM) чиптерінде сақталған кең ауқымды өзін-өзі тексеру мүмкіндіктерін қамтыды. Displaywriter аппараттық құралдары меншікті болғанымен, машинаны тапсырыс берген ұйымның қажеттіліктеріне сәйкес конфигурациялауға мүмкіндік берді және көптеген конфигурация опциялары мен қосымша мүмкіндік карталарын ұсынды. Мүмкіндік карталарына: 3277 эмуляциялық картасы, 3274/3276 қосымша картасы, принтерді бөлісу картасы, бір сыртқы EIA модемі картасы, екі сыртқы EIA модемі картасы, X.21 байланыс картасы, жергілікті құрылғы байланыс картасы, кеңейтілген Chartpack дисплей картасы және жадты кеңейту картасы кірді. Қосымша конфигурация опцияларына 25 немесе (тү тік бағытталған) 66 жолды дисплей, бір немесе екі дискета жетегі, бір жақты немесе екі жақты дискета жетегі, сәулелі (A типі) немесе F үлгісіндегі (B типі) пернетақта және 128-ден 448 КБ-қа дейінгі RAM конфигурациялары кірді. "Негізгі жүйе – жазу машинасы сияқты пернетақтасы және логикалық блогы бар дисплей, принтер және орташа мәтіннің 100 бетінен астам сақтауға қабілетті дискеталарды жазуға және оқуға арналған құрылғыдан тұрады – құны болды және айына жалдауға берілді".
Қабылдау және сату
IBM-нің осы дәуірдегі басқа да таратылған шешімдерінен, мысалы, System/23, 5520 және 5280 сияқты, олар сәтсіздікке ұшырап, шектеулі сатылымдарға ие болғаннан өзгеше, Displaywriter бастапқыда шағын табысқа жетті. 1980 жылдардың басында International Data Corporation компаниясының қолданушы бағдарламалары директоры Том Уиллмот Displaywriter сатылымға шыққаннан кейінгі алғашқы екі жылда шамамен 200 000 данасы сатылғанын бағалады. Displaywriter-ге алғашқы қабылдау да жағымды болды. Textpack бағдарламалық құралы, әсіресе Textpack 4 және 6 көп тапсырмалылық және макро қолдауымен, сол кездегі озық делінетін мәтіндік өңдеу мүмкіндіктеріне ие болды, ал пайдаланушы интерфейсі қарапайым навигацияланбалы деп хабарланды. Сол кездегі 8 дюймдік дискілер арзан, деректердің бұзылуына төзімді және 320k 5 1/4" дискеттерге қарағанда көбірек дерек сақтай алатын. Алайда, 1981 жылы нарыққа шыққан IBM Personal Computer желісі осы кезеңде одан да жақсы сатылым көрсетті, ал PC және клондарының нарығы өркендегенде, Displaywriter сатылымы 1983 жылдың соңына қарай АҚШ-та дерлік нөлге дейін төмендеді. Computerworld Magazine журналының мәліметінше, бір анонимді техник 1982-1983 жылдары 200-ден астам Displaywriter жұмыс орындарын орнатқан, ал 1984 жылы барлығы 11-і ғана. Осы кезде DisplayWrite бағдарламалық құралы PC желісі үшін жарияланып, енгізілді, және маңыздысы, PC-нің құны сол кезде шамамен [құн мөлшері] болса, толық жабдықталған Displaywriter шамамен [құн мөлшері] тұратын. Көптеген кәсіпорындар үшін IBM PC немесе PC-ге үйлесімді компьютерлер табиғи таңдау болды.