Кіріспе
IBM 3270 – IBM компаниясы 1971 жылы ұсынған, IBM мейнфреймдерімен байланыс үшін қолданылатын блокқа бағдарланған дисплейлік және принтерлік компьютерлік терминалдар отбасы. 3270 терминалы IBM 2260 дисплей терминалының ізбасары болды. Алғашқы үлгілердегі мәтіннің түсіне байланысты бұл терминалдар бейресми түрде «жасыл экран терминалдары» деп аталады. Символға бағдарланған терминалдардан өзгешелігі, 3270 терминалы «дерек ағындары» деп аталатын үлкен дерек блоктарын жіберу арқылы қажетті I/O үзілістерінің санын азайтады және коаксиалды кабельді пайдаланатын жоғары жылдамдықты, эксклюзивті байланыс интерфейсін қолданады. IBM енді 3270 терминалдарын шығармайды, бірақ IBM 3270 протоколы әлі де TN3270 клиенттері, 3270 терминалдарының эмуляциясы немесе веб-интерфейстер арқылы мейнфреймге негізделген қолданбаларға қол жеткізу үшін жиі қолданылады, олар кейде «жасыл экран қолданбалары» деп аталады.
The IBM 3270 is a family of block oriented display and printer computer terminals introduced by IBM in 1971 and normally used to communicate with IBM mainframes. The 3270 was the successor to the IBM 2260 display terminal. Due to the text color on the original models, these terminals are informally known as green screen terminals. Unlike a character oriented terminal, the 3270 minimizes the number of I/O interrupts required by transferring large blocks of data known as data streams, and uses a high speed proprietary communications interface, using coaxial cable. IBM no longer manufactures 3270 terminals, but the IBM 3270 protocol is still commonly used via TN3270 clients, 3270 terminal emulation or web interfaces to access mainframe based applications, which are sometimes referred to as green screen applications.
Негізгі қағидалар
3270 сериясы 1970 жылдардың басында қолданыста болған технологияны пайдаланып, көбінесе қашық орналасқан негізгі компьютерлермен байланысу үшін жасалған. Алғашқыда құрылғылар коаксиалдық кабель арқылы басқару блогына қосылды, кейіннен Token Ring, бұрмаланған жұп немесе Ethernet қосылымдары қолжетімді болды. Жергілікті басқару блогы тікелей жақын жердегі негізгі компьютердің каналына қосылады. Ал қашықтан басқару блогы модем арқылы байланыс желісіне қосылады. Қашық 3270 басқарушылары көбінесе бірнеше басқару блогы бір желіде орналасқан жағдайда қолданылады. IBM 3270 құрылғылары 3299 мультиплексорға немесе кластерлік басқарушыға, мысалы, 3271, 3272, 3274, 3174, RG 62, 93 Ом коаксиалдық кабельдер арқылы нүктеден нүктеге конфигурацияда, әр терминалға арналған жеке кабельмен қосылады. Деректер 2,3587 Мбит/с жылдамдықпен, сәл өзгертілген дифференциалдық Манчестер кодтамасын қолдана отырып жіберіледі. IBM құжаттарында коаксиалдық кабельдің максималды ұзындығы 609,60 м деп көрсетілгенімен, кабельдің 500 метрге дейінгі ұзындығы қолдау табады. Алғашқыда құрылғылар BNC коннекторларымен жабдықталған, кейіннен олар арнайы DPC – қос мақсатты коннекторлармен алмастырылды, бұл IBM Shielded бұрмаланған жұп кабельдік жүйесін, сонымен аталатын қызыл баланстырғыштарды қажет етпестен қолдауға мүмкіндік берді. Деректер ағынында мәтін мен басқару (немесе форматтау функциялары) бір-бірімен араласып, экранды бір шығыс операциясы ретінде көрсетуге мүмкіндік береді. Бұл құрылғылардағы форматтау тұжырымы экранды көптеген өріс атрибуттарымен, мысалы, түс, жарықтандыру, таңбалар жиынтығы, өзгертуден қорғау сияқты өрістерге (бір-біріне іргелес таңбалар ұяшықтарының кластерлері) бөлуге мүмкіндік береді. Өріс атрибуты экранда физикалық орынды алады, сонымен қатар өрістің басталуын және аяқталуын анықтайды. Сондай-ақ, жеке экран орналасуымен байланысты таңба атрибуттары бар. Оқу модификациясы деп аталатын әдіс арқылы, негізгі компьютерге қайта жіберілетін бір хабарда кез келген өзгертілген форматталған өрістердің өзгерістері болуы мүмкін, бірақ өзгертілмеген өрістер немесе статикалық деректер жіберілмейді. Бұл әдіс терминалдың өнімділігін арттырады және жіберілетін деректер көлемін азайтады. Кейбір пайдаланушылар таңбалық үзілістерге негізделген терминал интерфейстерімен таныс болғандықтан, бұл әдіс ерекше болып көрінеді. 3270 экран буферінің барлық мазмұнын, соның ішінде өріс атрибуттарын көшіретін оқу буфері де бар. Бұл негізінен бағдарламаның экран мазмұнын сақтау үшін жөндеу мақсатында қолданылады, оны уақытша жөндеу туралы ақпаратпен алмастыруға мүмкіндік береді. 3270 құрылғылары алғашқыда үш түрлі пернетақтаны ұсынды. Жазу машинасының пернетақтасы 66 пернелі нұсқада, бағдарламалық функциясы жоқ (PF) пернелермен және 78 пернелі нұсқада он екі пернемен келді. Екі нұсқада да екі Бағдарламалық Назар (PA) пернесі болды. Деректерді енгізу пернетақтасында бес PF және екі PA пернесі болды. Оператордың консольдік пернетақтасында он екі PF және екі PA пернесі болды. IBM және интерактивті компоненттері бар үшінші тараптық бағдарламалық жасақтама 3270 терминалдарының бар екенін ескерді және ISPF панельдері мен қолдаушы бағдарламалар жиынтығын ұсынды. VM-дегі Conversational Monitor System (CMS) 3270 қолдауын z/VM-ге дейін жалғастырды. OS/360 және оның кейінгі нұсқаларындағы Time Sharing Option (TSO) желілік режимдегі командалық жолды қолдайды және ISPF сияқты толық экранды қолданбалар үшін мүмкіндіктерді ұсынады. OS/360 және оның кейінгі нұсқалары үшін бірнеше консольді қолдау (MCS) құрылғыдан тәуелсіз Дисплей операторының консольдік қолдауын (DIDOCS) 3270 құрылғыларын қолдайды және шын мәнінде MVS-тің қазіргі нұсқаларындағы MCS желілік режимді, 2250 және 2260 құрылғыларын қолдамайды. MVS және VM/SP үшін SPF және Бағдарламаны әзірлеу құралы (ISPF/PDF) редакторлары (ISPF/PDF VM үшін қолжетімді болды, бірақ жиі пайдаланылмады) және z/VM арқылы VM/SP үшін XEDIT редакторлары 3270 мүмкіндіктерін кеңінен пайдаланады. Клиенттік ақпаратты басқару жүйесі (CICS) 3270 панельдерін қолдайды. Шындығында, 1970 жылдардың басынан бастап CICS қолданбалары көбінесе 3270 үшін жазылды. Кейіннен магниттік жолақты картада кодталған ақпаратты оқи алатын оператордың идентификациялық картасын оқырғыш қосылды.
Дисплейлер
Жалпы, 3277 модельдер тек үлкен әріптермен деректер енгізуге мүмкіндік береді, аралас EBCDIC/APL немесе мәтіндік пернетақталар кіші әріптерді де қолдайды. Кіші әріптерді қолдану мүмкіндігі және «өлі» пернелер RPQ (Request Price Quotation) арқылы ұсынылды; олар кейінірек 3278 және 3279 модельдеріне қосылды. 1983 жылдың қазан айында жарық көрген IBM PC-нің 3270 PC деп аталатын нұсқасы 3270 терминалының эмуляциясын қамтиды. Содан кейін 3270 PC/G (графикалық), 3270 PC/GX (кеңейтілген графикалық), 3270 Personal Computer AT, 3270 PC AT/G (графикалық) және 3270 PC AT/GX (кеңейтілген графикалық) модельдері іске қосылды.
CUT және DFT
3270 дерек ағынының аяқталу орнына қатысты 3270 дисплейлерінің екі түрі бар. CUT (Control Unit Terminal) дисплейлері үшін ағын дисплей контроллерінде аяқталады, контроллер дисплейге курсорды жылжыту, символды орналастыру және т.б. нұсқауларын береді. EBCDIC контроллер арқылы «3270 символдар жиынтығына» аударылады, ал терминалдан алынған пернетақта сканерлеу кодтары контроллер сауалнамасы арқылы оқылып, контроллермен EBCDIC-ке аударылады. DFT (Distributed Function Terminal) типіндегі дисплейлер үшін 3270 дерек ағынының көп бөлігі контроллермен дисплейге жіберіледі. Дисплей 3270 протоколын өзі түсіндіреді. 3270 дерек ағынын тікелей терминалға беруден басқа, EAB кеңейтілген атрибуттары, графика сияқты мүмкіндіктерге қолдау көрсетумен қатар, DFT 3290 және 3194 көп сеанстық дисплейлеріндегідей бірнеше сеанстарды (бір уақытта 5-ке дейін) қосуға мүмкіндік берді. Бұл мүмкіндік сондай-ақ 2-ші буын 3270 терминал эмуляциялық бағдарламалық құралдарында кеңінен қолданылды. 3174 контроллерінің MLT (Multiple Logical Terminals) бірнеше логикалық терминалдар мүмкіндігі CUT типіндегі терминалдан бірнеше сеанстарды іске қосуға мүмкіндік берді. + CUT және DFT дисплей станциясының атауы CUT және DFT 3178 барлық үлгілер CUT 3179 Модель 1 CUT 3179 Модель G1, G2 DFT 3180 Модель 1 CUT 3191 барлық үлгілер CUT 3192 Модель C, D, F, L, W CUT 3192 Модель G DFT 3193 барлық үлгілер DFT 3194 барлық үлгілер DFT 3277 барлық үлгілер CUT 3278 барлық үлгілер CUT 3279 барлық үлгілер CUT 3290 барлық үлгілер DFT3472 модель G CUT3472 модель G DFT3482 барлық үлгілер DFT
3290-шы
3290 ақпараттық панелі – 17 дюймдік, алмұрт түсті монохромды плазмалық дисплей құрылғысы, 1983 жылдың 8 наурызында жарияланды. Ол әртүрлі режимдерде, оның ішінде төрт тәуелсіз 3278 модель 2 терминалы немесе бір 160×62 терминалын көрсетуге қабілетті; сонымен қатар, экранды бөлуді де қолдайды. 3290 бағдарламаланған символдарды пайдалану арқылы графиканы қолдайды. 3290 қолданбасы экрандық кеңістігін 16 жеке, анықталған бөлікке (логикалық экрандарға) бөле алады. 3290 – үлестірілген функциялық терминал (DFT) болып табылады және контроллерден дискетадан немесе қатты дискіден микрокодты төменгі ағысқа жүктеуді (DSL) талап етеді.
3180-ның
3180 – 1984 жылғы 20 наурызда ұсынылған монохромды дисплей, оны пайдаланушы бірнеше түрлі негізгі және кеңейтілген дисплей режимдеріне конфигурациялай алады; барлық негізгі режимдердің негізгі экран өлшемі 24x80-ге тең. 2 және 2+ режимдерінде 24x80 қосымша өлшем, 3 және 3+ режимдерінде 32x80 қосымша өлшем, 4 және 4+ режимдерінде 43x80 қосымша өлшем, ал 5 және 5+ режимдерінде 27x132 қосымша өлшем бар. Бағдарлама кеңейтілген режим үшін негізгі және баламалы экран өлшемдерін өзгерте алады. 3180 сонымен қатар бағдарламалық басқару арқылы қайта конфигурацияланатын бір нақты бөлімді қолдайды.
3191 - тің
IBM 3191 дисплей станциясы – экономикалық монохромды CRT. A және B модельдері 1920 символдік 12 дюймдік CRT. D, E және L модельдері 1920 немесе 2560 символдік 14 дюймдік CRT.
3193 - тің
IBM 3193 Display Station – бұл жоғары ажыратымдылықты, портреттік типтегі, монохромды, 380 мм (15 дюйм) CRT бейне экраны, ол әріптік немесе А4 форматындағы құжаттарды көрсету мүмкіндігімен қатар, әріптік-сандық деректерді де ұсынады. Сығылған кескіндерді сканерден 3193-ке жіберуге болады және сығылымды ашу 3193-те жүзеге асырылады. Кескінді сығу – бұл деректерді жіберу уақытын қысқарту және сақтау көлемін азайту тәсілі.
IBM-ге жатпайтын дисплейлер
IBM-ден басқа, бірнеше үшінші тарап өндірушілер 3270 дисплейлерін шығарды.
ЖТК
GTE IS/7800 бейне дисплей жүйесін өндірді, ол негізінен 3271 немесе 3272 құрылғыларына қосылған IBM 3277 дисплейлерімен үйлесімді болды. RA буферінің ретімен үйлесімсіздік ВМ/СЕ (SEPP) жүйесінде кіру экранының жұмысын бұзды.
Ақпарат беруші 270 376/SNA
Informer Computer Terminals компаниясы IBM 3270 жүйесімен үйлесімді және 3x74 құрылғысына қосылу үшін коаксиалды порты бар 270 модельді терминалының ерекше нұсқасын жасады.
AT&T
AT&T 1980 жылы IBM 3275-ке үйлесімді Dataspeed 40 терминалы/контроллерін таныстырды.
Графикалық модельдер
IBM графикті қолдау үшін екі түрлі жүзеге асыруға ие болды. Біріншісі 3278, 3279 және 3287 модельдерінің қосымша программаланған символдар жиынтығында (PSS) іске асырылды, кейіннен ол 3279 S3G, басқаша айтқанда 3279G моделінде стандартты мүмкіндікке айналды. Ол терминалға жүктелетін, құрылғанда арнайы анықталған символдарды пайдаланып графиканы құрастыруға негізделген. Екінші, кейінірек іске асырылған нұсқа All Points Addressable (APA) графигін, сондай-ақ векторлық графикті ұсынды, бұл бұрынғы техникаға қарағанда графиканы тиімдірек жасауға мүмкіндік берді. APA / Векторлық графикті қолдайтын алғашқы терминал 3179G болды, ол кейін 3192G және 3472G терминалдарымен ауыстырылды. Екі жүзеге асыру да IBM GDDM Graphical Data Display Manager жүйесімен, алғаш рет 1979 жылы шығарылған, және SAS компаниясының SAS/GRAPH бағдарламалық қамтамасымен қолдалады.
IBM 3279G
IBM 3279 S3G, әрі қарай 3279G деп аталатын, 1979 жылы жарияланған терминал, IBM-нің 3279 3B терминалын PSS арқылы графикалық түрде алмастырды. Терминал 7 түсті қолдайды, ал графикасы терминалға графикалық қолданба GDDM (Graphical Data Display Manager) арқылы жүктелетін бағдарламаланатын символдар жиынтығынан құралды. Бағдарламаланатын символдар – латын әріптері, сандар және т.б. сияқты терминалға енгізілген негізгі таңба жинағына қосымша. 3279G әрқайсысы 190 символдан тұратын алты қосымша символ жиынтығын қолдайды, нәтижесінде барлығы 1140 бағдарламаланатын символ бар. Бағдарламаланатын символдар жиынтығының үшеуі үш жазықтықтан тұрады, бұл сол жиынтықтарға жүктелген бағдарламаланатын символдарды бояуға (қызыл, көк, жасыл) мүмкіндік береді, соның арқасында жеті түс қолдауға болады. Әрбір "символ" жасушасы экран моделіне байланысты 9x12 немесе 9x16 нүктелік матрицадан тұрады. Жасушаны символмен бағдарламалау үшін 18 байт дерек қажет, бұл кейбір жағдайларда классикалық мәтіндік экрандармен салыстырғанда деректерді жүктеуді айтарлықтай ауыр етеді. Мысалы, егер экранға гипербола сызу қажет болса, қолданба алдымен гипербола құру үшін қажетті бағдарламаланатын символдарды есептеп, оларды терминалға жүктеуі керек. Келесі қадам – қолданбаның экранды бояуы, экран жасушасының орнын анықтап, бағдарламаланатын символдар жиынтығының бірінен тиісті символды таңдауы. 3279G операторға атрибуттарды, түстерді және бағдарламаланатын символдар жиынтығын таңдауға мүмкіндік беретін Attribute Select Keyboard (Атрибуттарды таңдау пернетақтасы) жиынтығымен тапсырыс беруге болатын, бұл терминалдың осы нұсқасын ерекшелендіретін еді.
IBM 3179G
IBM 3179G, 1985 жылдың 18 маусымында жарияланған, 80×24 немесе 80×32 таңбаны, 16 түсті, сондай-ақ графиканы қамтамасыз ететін IBM мейнфреймдік компьютер терминалы болып табылады және 3270 PC/G, 3270 PC/GX, PC AT/G және PC AT/GX-тен басқа APA графикасын қолдайтын алғашқы терминал болып табылады. 3179 G терминалдары мәтін мен графикті экрандағы жеке қабаттар ретінде біріктіреді. Мәтін мен графикалық кескіндер экранда біріктірілгендей көрінсе де, мәтін қабаты графикалық қабаттың үстінде орналасқан. Мәтін қабатында әдеттегі 3270 стильді жасушалар бар, олар таңбаларды (әріптер, сандар, символдар немесе көрінбейтін басқару таңбалары) көрсетеді. Графикалық қабат 720×384 пикселден тұрады. All Points Addressable немесе векторлық графика әр пикселді он алты түстің бірімен бояу үшін қолданылады. Мәтін мен графикалық қабаттар экранда бөлек қабаттар болып табылатындықтан, олар дисплейге жеке деректер ағынында жіберіледі, бұл оларды толығымен тәуелсіз етеді. Қолданба, яғни GDDM, 3179 G-ге векторлық анықтамаларды жібереді, ал суретті құрайтын пиксельдерді белсенді ету жұмысы (векторды растрге түрлендіру) терминалдың өзінде орындалады. Деректер ағыны кескіндегі графикалық примитивтердің (сызықтар, доғалар және т.б.) санына байланысты. Доғалар қысқа векторларға бөлініп, 3179 G-ге салынуы үшін жіберіледі. 3179 G графикалық деректерді сақтамайды, сондықтан GDDM-нен кез келген манипуляция функциясын жүктеуге мүмкіндігі жоқ. Атап айтқанда, пайдаланушы бақылауымен әрбір жаңа көру операциясы деректерді қайта жасау және қайта жіберуді талап етеді. 3179G – үлестірілген функциялы терминал (DFT) және оның микрокодын кластерлік контроллердің дискетасынан немесе қатты дискісінен жүктеу үшін төменгі ағыстағы жүктеме (DSL) қажет. G10 моделі – стандартты 122 пернелі теріс машинаның пернетақтасы, ал G20 моделі бірдей макетте APL ұсынады. IBM System/370, IBM 4300 сериясы, 303x, 308x, IBM 3090 және IBM 9370 жүйелерімен үйлесімді.
IBM 3192G
1987 жылы жарияланған IBM 3192G, 3179G-нің ізбасары болды. Ол 16 түспен, сондай-ақ графикалық қолдаумен жергілікті басылымдар жасауға арналған принтерлерді (мысалы, IBM Proprinter) немесе тек мәтіндік жүйелік принтерді, қосымша LU ретінде қолдады.
IBM 3472G
1989 жылы жарияланған IBM 3472G, 3192G-нің ізбасары болып табылды және бес бір уақытта жұмыс істейтін сессияны ұсынды, олардың біреуі графикалық болатын. 3192G-ден өзгеше, оған тышқанды немесе түсті сызу құрылғысын қосу үшін қосымша блок қажет болмады, сонымен қатар ол сандық енгізу үшін планшет және штрих-код оқу құрылғысын да қосуға мүмкіндік берді.
APL / APL2
3277-ден бастап көптеген IBM терминалдары APL пернетақтасымен бірге жеткізілуі мүмкін болды, бұл операторға/бағдарламашыға APL символдық нұсқауларын тікелей редакторға енгізуге мүмкіндік берді. Терминалда APL символдары көрсетілуі үшін, ол әдеттегі 3270 таңбалар жинағынан өзге APL таңбалар жинағымен жабдықталуы керек еді. APL таңбалар жинағы алдындағы Graphic Escape X'08' нұсқаулары арқылы шақырылады. 3179G графикалық терминалы пайда болғаннан кейін APL таңбалар жинағы 138 таңбаға дейін кеңейтілді, бұл APL2 деп аталды. Қосылған таңбалар: Алмаз, Quad Null, Iota Underbar, Epsilon Underbar, Сол жақ тіс, Оң жақ тіс, Тең Underbar, Squished Quad, Quad Slope және Dieresis Dot. Кейінірек APL2 символдары 3191 D, E, L модельдерінде, 3192 CUT нұсқасында және 3472 модельдерінде қолдау тапты. IBM-нің APL нұсқасы да APL2 деп аталады.
3174 бақылаушы
IBM 1986 жылы 3274 өнім желісін алмастырған 3174 қосалқы жүйелік басқару блогын ұсынды. 3174 көптеген жаңа қосылу опциялары мен мүмкіндіктерімен 3270 өнім желісін жақсарту үшін жобаланған. 3274 сияқты, ол да конфигурацияланатын болды, басты айырмашылығы – 3274-тегі (8 дюймдық) дискеттерге қарағанда кішірек (5.25 дюймдық) дискеттерді қолданды, ал үлкен едендік үлгілерде адаптерлер үшін 10 слот болды, олардың кейбіреулері арна адаптері/сериялық интерфейс, коаксиалдық адаптер сияқтылармен әдепкі бойынша толтырылды. 3274-тен айырмашылығы, кез келген жергілікті модельдер жергілікті SNA немесе жергілікті SNA емес, соның ішінде PU2.1 (APPN) ретінде конфигурациялануы мүмкін. Модельдер: 01L, 01R, 02R, 03R, 51R, 52R, 53R, 81R және 82R. 01L жергілікті арнаға қосылған, R модельдері қашықтан қосылған, ал x3R Токендік сақинаға (жоғары ағында) қосылған. 0xL/R модельдері ішкі немесе сыртқы мультиплекстерлерді (TMA/3299) пайдалану арқылы 32 коаксиалды құрылғыны қолдайтын едендік агрегаттар болды. 5xR модельдері 9 коаксиалдық порты бар, 3299 мультиплексерін қосу арқылы 16-ға дейін кеңейтілетін сөрелік агрегаттар болды. Ең кішкентай 8xR үстелдік құрылғыларында 3299 мультиплексерін қосу арқылы 8-ге дейін кеңейтілетін 4 коаксиалдық порты болды. 3174 контроллер желісінде IBM классикалық BNC коаксиалды жалғаушыны DPC – екі мақсатты жалғаушыға ауыстыру арқылы сәл өзгертті. DPC әйел коннекторы бірнеше миллиметр ұзын және қалыпты BNC коннекторы қосылған немесе жаңа DPC коннекторы қосылған болса, физикалық қабатты 93 Ом теңгерімсіз коакстан 150 Ом теңгерімделген бұралған жұпқа өзгертіп, IBM кабельдік жүйесін тікелей қолдап, «қызыл балон» қажеттілігін жойды. Конфигурациялық қолдау A 3174-пен ұсынылған алғашқы микрокод болды. Ол сол кездегі барлық аппараттық модульдерді, 3274-те табылған микрокодтық мүмкіндіктердің басым бөлігін қолдады және интеллектуалды принтерлік деректер ағыны (IPDS), бірнеше логикалық терминалдар, елдік кеңейтілген код парағы (CECP), жауап беру уақытын бақылау және хост интерфейсі ретінде конфигурацияланған Токендік сақина сияқты бірқатар жаңа мүмкіндіктерді енгізді. Конфигурациялық қолдау S, A нұсқасын ұстанғаннан кейін, жергілікті немесе қашықтан басқарушы 3270 Токендік сақина DSPU шлюзі ретінде әрекет ете алатынын көрсетті, бұл 80-ге дейін төменгі ағыстағы ПУ-ды қолдайды. 1989 жылы IBM 3174 модельдерінің жаңа диапазонын ұсынды және 3174 қосалқы жүйелік басқару блогының атауын 3174 құрылғының контроллері деп өзгертті. Басты жаңа мүмкіндік – едендік модельдерде қосымша 32 коаксиалды портты қолдау. Модельдер: 11L, 11R, 12R, 13R, 61R, 62R, 63R, 91R және 92R. Жаңа контроллерлер Configuration Support B релиз 1-мен бірге келді, Токен-ринг шлюзіне қолдау көрсетілетін DSPU саны 250 бірлікке дейін артты, сонымен қатар арнада магистральдық/VTAM сауалнама талаптарын жүктемейтін «топтық сауалнама» енгізілді. Configuration Support B релиз 2-ден 5-ке дейін жергілікті форматты сақтау (CICS экран буфері), алдын ала түрлеу, Null/Space Processing, ESCON арнасын қолдау сияқты мүмкіндіктер қосылды. 1990–1991 жылдары барлығы 7 модель қосылды: 21R, 21L, 12L, 22L, 22R, 23R және 90R. 12L ESCON оптикалық талшықты арнаны ұсынады. 2xx белгісі бар модельдер 1xx модельдеріне тең болды, бірақ тек 4 адаптерлік слотпен жабдықталды. 90R коаксиалды контроллер ретінде қарастырылмады, ол Token Ring 3270 DSPU шлюзі ретінде орналастырылды. Алайда, 3299 мультиплексерімен 8-ге дейін кеңейтілетін бір коаксиалдық порты болды. Контроллерлер желісі ISDN, APPN және теңдес байланыс үшін Configuration Support C-мен келді. ISDN мүмкіндігі төменгі сатыдағы құрылғыларға, әдетте PC-ге ISDN желісі арқылы 3174-ке қосылуға мүмкіндік берді. APPN қолдауы 3174-ті APPN желісінің бөлігі болуға мүмкіндік берді, ал Peer Communication 3174-ке қосылған Token Ring желісіндегі ресурстарға қол жеткізу үшін «Peer Communication Support» коаксиалды қосылған PC-ге мүмкіндік берді. Configuration Support C-нің 2-ден 6-ға дейінгі релиздері келесілерді қолдайды: Бөлінген экран, сессиядан сессияға көшіру, калькулятор функциясы, AS/400 хостына және 5250 пернетақтасына қол жеткізу, көптеген APPN жақсартулары, 3270 CUT терминалдарына Telnet арқылы TCP/IP серверлерімен байланысуға мүмкіндік беретін TCP/IP Telnet қолдауы және сонымен бірге басқа экранмен 3270 дерек ағынын пайдалану арқылы басқа экранмен байланыс орнату. TN3270 қолдауы, онда 3174 TN3270 хостына/шлюзіне қосыла алады, SNA-ны жою, бірақ 3270 дерек ағынын сақтау. IP-бағыттауыш, LAN (Token Ring немесе Ethernet) қосылған құрылғыларды 3174-ке қарай IP-трафикті Frame Relay WAN интерфейсіне бағыттауға мүмкіндік береді. 1993 жылы Ethernet Adapter (FC 3045) жарияланған кезде үш жаңа модель қосылды. Модельдер: 14R, 24R және 64R. Бұл сонымен қатар IBM-нің 3174 жылғы соңғы аппараттық жариялауы болды. Едендік модельдер мен сөреге орнатылатын агрегаттарды 1993 жылға қарай кіретін арнайы 3174 адаптерлерімен кеңейтуге болады, олар: арна адаптері, ESCON адаптері, сериялық (V.24/V.35) адаптері, Concurrent Communication Adapter, коаксиалдық адаптер, оптикалық талшықты «коаксиалдық» адаптер, асинхронды адаптер, ISDN адаптері, Token Ring адаптері, Ethernet адаптері және желілік шифрлау адаптері. 1994 жылы IBM RPQ 8Q0935 функцияларын Configuration Support C релиз 3-ке біріктірді, соның ішінде TN3270 клиенті.
Үйде өсірілген
Орнатуды бақылаушының баламалы нұсқасы OEC (Open Establishment Controller) түрінде бар. Ол Arduino қалқаны, BNC ұңғышысы және POSIX жүйесінде іске қосылатын Python бағдарламасынан тұрады. OEC 3270 дисплейін IBM мейнфреймдеріне TN3270 протоколы арқылы немесе басқа жүйелерге VT100 протоколы арқылы қосуға мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта тек CUT дисплейлері, DFT дисплейлері қолдау көрсетілмейді.
Мультиплекстерлер
IBM 3299 деп аталатын құрылғыны ұсынды, ол тиісті конфигурацияланған 3274 контроллері мен 9901 мультиплексерлік мүмкіндігі бар арасында мультиплексор ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ сегіз дисплей/принтерге дейін қолдау көрсетті, осылайша 3x74 контроллері мен дисплейлер/принтерлер арасындағы коаксиалды кабельдердің санын азайтты. 3174 контроллерінің енгізілуімен ішкі немесе сыртқы мультиплекстерлер (3299) кеңінен қолданыс тапты, себебі 3174 1L контроллері әрқайсысы сегіз құрылғыны қолдайтын төрт мультиплекстелген портпен жабдықталды. Ішкі 3174 мультиплексерлік картасы TMA – Терминал мультиплексерлік адаптер 9176 деп аталды. Fibronics және Adacom сияқты бірнеше сатушылар IBM-мен бірге және одан бұрын 3270 мультиплекстерін өндірді, олар TTP – Телефондық бұралған жұпты коаксиалды кабельге балама ретінде, сондай-ақ мультиплекстер арасындағы оптикалық талшық байланысын қолдайтын мультиплекстерлерді ұсынды. Кейбір жағдайларда мультиплексор кішірек қашықтан басқару контроллерлерінде, соның ішінде 3174 81R / 91R үшін "кеңейту" блогы ретінде жұмыс істеді, онда 3299 коаксиалды порттардың санын төрттен сегізге дейін арттырды, немесе 3174 51R / 61R үшін, онда 3299 коаксиалды порттардың санын сегізден 16-ға дейін арттырды.
Өндiру
IBM 3270 дисплей терминалының ішкі жүйесі IBM-нің Нью-Йорк штатындағы Кингстон зертханасында жобаланып және әзірленді (кейіннен IBM-нің 1990 жылдардың ортасындағы қиын кезеңінде жабылды). Принтерлерді Нью-Йорктегі Эндикотт зертханасы жасады. Ішкі жүйе кеңейген сайын 3276 дисплей контроллері Жапонияның Фудзисава зертханасымен, кейін Ямато зертханасымен әзірленді; ал 3279 түсті дисплейі мен 3287 түсті принтері Ұлыбританияның Хёрсли зертханасында жасалды. Ішкі жүйе өнімдері Кингстонда (дисплейлер мен контроллерлер), Эндикотта (принтерлер) және Ұлыбританияның Шотландиясындағы Гринокта (көптеген өнімдер) өндіріліп, АҚШ және бүкіл әлемдегі қолданушыларға жіберілді. 3278 терминалдары 1980 жылдардың соңына дейін Бразилияның Кампинас қаласына жақын Хортоландияда өндірілді, олардың ішкі құрамдастары жергілікті инженерлік командасымен заманауи CMOS технологиясын пайдалана отырып қайта жобаланды, бірақ сыртқы түрі мен сезімі сақталды.
Telnet 3270 желісі
Telnet 3270 немесе tn3270 – telnet протоколын пайдаланып 3270 дерек ағындарын жіберу және қабылдау процесін, сондай-ақ осы процесті пайдаланып байланыс жасайтын 3270 класты терминалды эмуляциялайтын бағдарламалық құралды қамтиды. tn3270 3270 терминалды эмуляторына SNA желісі орнына TCP/IP желісі арқылы жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Telnet 3270 терминалдық және баспа байланыстары үшін қолданылуы мүмкін. Стандартты telnet клиенттері дерек алмасу техникасының өзгешелігіне байланысты tn3270 клиенттеріне толыққанды балама бола алмайды.
3270 таңбалар жиынтығы
3270 дисплейлері әртүрлі пернетақталармен және таңбалар жиынтығымен қол жетімді. Келесі кестеде 3275/3277/3284–3286 үшін АҚШ ағылшын тіліндегі EBCDIC таңбалар жиынтығы көрсетілген (қосымша таңбалар АҚШ ASCII, сондай-ақ Ұлыбритания, француз, неміс және итальян EBCDIC үшін қол жетімді болған). 3275 және 3277 терминалдарында мәтіндік мүмкіндік болмаған жағдайда, кіші әріптер үлкен әріптермен көрсетіледі. NL, EM, DUP және FM басқару таңбалары 5, 9, *, және ; таңбалары ретінде көрсетіледі және басылады, WCC немесе CCC биттерінің 2 және 3 саны '00'b тең болған жағдайларды қоспағанда, онда NL және EM басқару функцияларын орындайды және басылмайды.
Деректер ағыны
3270-ке жіберілетін деректер командалардан, қажет болған жағдайда көшірмелеуді басқару таңбасынан (CCC) немесе жазуды басқару таңбасынан (WCC), көшірмелеуге арналған құрылғы мекенжайынан, бұйрықтардан, таңбалық деректерден және құрылымдалған өрістерден тұрады. Командалар 3270 басқару блогына белгілі бір құрылғыда, мысалы, оқу немесе жазу сияқты әрекетті орындауға нұсқау береді. Буфер құрылғысының форматын басқару үшін бұйрықтар дерек ағынының бір бөлігі ретінде жіберіледі. Құрылымдық өрістер қосымша басқару функциялары мен деректерді терминалға немесе одан жеткізуге арналған. Жергілікті SNA емес контроллерде команда шығыс дисплей ағынының бірінші байты емес, CCW коды болып табылады; ал қалған барлық контроллерлерде команда протоколдық тақырыптарын қоспағанда, дисплей ағынының бірінші байты болып табылады.
Командалар
Төмендегі кестеде жергілікті SNA емес контроллерлер үшін деректер ағыны командалары мен CCW опкодтары бар; ол жергілікті SNA контроллерлер үшін CCW опкодтарын қамтымайды. +3270 командалар
Command | Hexadecimal | Graphic | Function | localnon SNA | EBCDIC | ASCII
------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | --------
Copy | F7 | 37 | 7 | Бір құрылғы буферінен екіншісіне көшіру, мысалы, дисплейден принтерге |
Erase All Unprotected | 0F | 6F | 3F | ? | Барлық қорғалмаған өрістерді өшіру және өзгертілген деректерді қайта орнату |
Erase/Write | 05 | F5 | 35 | 5 | Құрылғы буферін өшіру, содан кейін WCC-ді жазу, содан кейін бұйрықтар мен деректер |
Erase/Write Alternate | 0D | 7E | 3D | = | Құрылғы буферін өшіру, балама өлшемді орнату, содан кейін WCC-ді жазу, содан кейін бұйрықтар мен деректер |
No Operation | 03 | | | Күтуде тұрған күйді алу үшін қолданылуы мүмкін |
Read Buffer | 02 | F2 | 22 | 2 | Құрылғы буферін толығымен оқу, атрибуттарды қоса алғанда |
Read Modified | 06 | F6 | 36 | 6 | Адитті, курсорды және қысқа оқуды қоспағанда, құрылғыдан өзгертілген өрістерді оқу |
Read Modified All | 6E | 3E | : | Адитті, курсорды және құрылғыдан өзгертілген өрістерді оқу; қысқа оқу жоқ |
Select | 0B | | | Канал ажыратылған күйде құрылғыдан басқару блогына деректерді жіберу |
Select RB | 1B | | | Оқу буферін таңдау; тек Оқу буферіне тізбектеледі |
Select RBP | 3B | | | Позициядан Оқу буферін таңдау; тек Оқу буферіне тізбектеледі |
Select RM DB | | | | Өзгертілген Оқуды таңдау |
Select RMP | 2B | | | Позициядан Өзгертілген Оқуды таңдау |
Select WRT | 4B | | | WRT командасын таңдау. Тек Жазуға немесе Құрылымдық Өріс Жазуға тізбектеледі |
Sense | 04 | | | Блок тексеруінен кейін қате туралы ақпаратты алу |
Sense ID | E4 | | | Басқару блогының идентификациясын алу |
Write | 01 | F1 | 31 | 1 | WCC-ді жазу, содан кейін бұйрықтар мен деректер |
Write Structured Field | 11 | F3 | | 3 | Құрылымдық өрісті жазу |
Қашық 3270 жүйелері үшін маңызды емес биттер EBCDIC (немесе ASCII) символын құру үшін орнатылған.
Басқару таңбасын жазу
Write немесе Erase/Write арқылы жіберілетін деректер команда кодынан, одан кейін Write Control Character (WCC) сипаттамасынан (керек болған жағдайда), содан кейін тапсырыстар немесе деректер (немесе екеуі де) сақталатын буферден тұрады. WCC құрылғының жұмысын басқарады. Биттер принтердің жұмысын іске қосып, басып шығару форматын анықтауы мүмкін. Басқа бит параметрлері орнатылған болса, дыбыстық сигналды іске қосады, оператордың енгізуіне рұқсат беру үшін пернетақтаның құлпын ашады немесе құрылғы буферіндегі барлық өзгертілген деректер таңбаларын бастапқы күйіне келтіреді.
Кеңейтілген атрибуттар
3278 және 3279 және одан кейінгі модельдер жеті түс, жыпылықтау, кері бейне, астына сызу, өріс шектеуі, өріс тексеру және бағдарламаланған символдарды қолдау үшін кеңейтілген атрибуттарды пайдаланды.
Таңба атрибуттары
3278 және 3279 және одан кейінгі модельдер өрістегі жеке таңбалардың атрибуттарын сол өрістің сәйкес атрибуттарымен алмастыруға мүмкіндік берді. Бұл бағдарламаларға (мысалы, LEXX мәтін редакторына) экрандағы кез келген таңбаға кез келген қаріпті (бағдарламаланатын қаріптерді қоса), түсті және басқа да параметрлерді тағайындауға мүмкіндік берді.
Буферді адрестеу
3270 дисплейлері мен принтерлерінде әрбір экран позициясы үшін бір байттан тұратын буфер болады. Мысалы, 3277 модельі 2, 80 бағаннан 24 қатарлы экран өлшемімен және 1920 байттық буфер көлемімен сипатталды. Байттар нөлден бастап экран көлемінен бір кемге дейін адрестеледі, яғни осы мысалда 1919-ға дейін. "Буфердегі әрбір сақтау орны мен дисплейдегі оның орны арасында белгілі бір байланыс бар". Көптеген командалар "ағымдағы" буферлік мекенжайдан орындала бастайды, ал команданы орындау немесе деректерді жазу осы мекенжайды жаңартады. Буферлік мекенжайды тікелей Буферлік мекенжайды орнату (SBA) командасын пайдаланып орнатуға болады, көбінесе одан кейін Өріс бастау немесе Кеңейтілген өріс бастау командалары келеді. 1920 символдік дисплейі бар құрылғы үшін он екі биттік мекенжай жеткілікті. Кейінірек шыққан 3270 модельдері, экран өлшемі үлкен болғандықтан, он төрт немесе он алты бит қолданады. Мекенжайлар екі байт көлемінде командалар ішінде кодталады. Он екі биттік мекенжайлар үшін әрбір байттың жоғары реттік екі биті жарамды EBCDIC (немесе ASCII) символдары құру үшін орнатылады. Мысалы, 0 мекенжайы X'4040' немесе бос орын бос орын ретінде кодталса, 1919 мекенжайы X'5D7F' немесе '' ретінде кодталады. Панельдерді қолмен кодтаушы бағдарламашылар әдетте 3270 компоненттерінің сипаттамасынан немесе 3270 анықтама картасынан мекенжайлар тізімін қолда ұстайды. Он төрт және он алты биттік мекенжайлар үшін мекенжай екі байттағы тікелей бітісуші биттерді пайдаланады.