Кіріспе

IBM орталық компьютерлер отбасы (1964–1977)

IBM System/360 (S/360) – IBM компаниясы 1964 жылдың 7 сәуірінде жариялаған және 1965–1978 жылдар аралығында жеткізілген орталық компьютерлер отбасы. Бұл коммерциялық және ғылыми қолданбаларды, сондай-ақ шағыннан үлкенге дейінгі қолданбалардың толық спектрін қамтитын алғашқы компьютерлер отбасы болды. Дизайн архитектураны және іске асыруды ажыратқандықтан, IBM әртүрлі бағадағы үйлесімді дизайндар жиынтығын шығаруға мүмкіндік алды. Барлық модельдердің ішінде, тек ішінара үйлесімді 44-ші модель және ең қымбат жүйелерден басқасы, нұсқаулар жиынтығын іске асыру үшін микрокодты пайдаланды, 8 биттік байт адрестеуді, қалыпты бінарлық, қалыпты ондық және ондықтан асып түсетін қозғалатын нүктелі есептеулерді қолдады. System/360 отбасы IBM-нің Solid Logic Technology (SLT) технологиясын енгізді, ол схемалық картаға көбірек транзисторларды орналастырып, қуаттырақ, бірақ кішірек компьютерлерді жасауға мүмкіндік берді. 1964 жылы жарияланған ең баяу System/360 моделі – 30-шы модель, секундтына 34 500 нұсқауды орындай алды, ал жады 8–64 КБ көлемінде болды. Жоғары өнімділік көрсеткіштеріне ие модельдер кейін пайда болды. 1967 жылғы IBM System/360 Model 91 секундтына 16,6 миллион нұсқауды орындай алды. Үлкен 360 модельдерінде 8 МБ-қа дейін негізгі жад болуы мүмкін. Коммерциялық шығарылымды Уотсонның тағы бір лейтенанты Джон Р. Опель басқарды, ол 1964 жылы IBM-нің System 360 орталық компьютерлер отбасын іске қосты. System/360 бағдарламалық қамтамасымен қолданба деңгейіндегі үйлесімділік (кейбір шектеулермен) бүгінгі күнге дейін System z орталық серверлерінде сақталып келеді.

Өмірбаян

1960 жылдардың басында IBM бес түрлі компьютер желісін қолдау және жаңарту қиындықтарымен күресіп жатты. Олар әртүрлі нарық сегменттеріне арналған және бір-бірінен толыққанды өзгеше болды. Мысалы, IBM 1401 моделін бухгалтерлік есеп жүргізу үшін сатып алған клиент, енді IBM 7040 сияқты инженерлік есептеулерге арналған машина іздесе, IBM-ді таңдауға себебі болмады – 7040, 1401-мен үйлеспейтін, тіпті екі түрлі компаниядан шыққан сияқты еді. Клиенттер өнімділікті аздап жақсарту үшін, көбінесе толыққанды жаңа машиналар мен бағдарламаларға үлкен инвестиция жасау қажеттігіне наразы болды. 1961 жылы IBM компаниясы 1960 жылдардағы даму жолын жоспарлау үшін SPREAD (Жүйелік бағдарламалау, зерттеу, инженерия және даму) атты жұмыс тобын құрды. Коннектикут штатының Гринвич қаласындағы «New Englander Motor Hotel» мейрамханасында өткен жиналыстарда SPREAD IBM машиналарының келесі буыны үшін жаңа тұжырымдама әзірледі. Сол кезде нарыққа жаңа технологиялар енгізілді, оның ішінде жеке транзисторларды кішкентай интегралды схемалармен алмастыру және бұрынғы 6 биттік сөздерден 8 биттік байттарға көшу де болды. Бұл барлық қолданыстағы өндірушілерден үшінші буын деп аталатын жаңа машиналардың пайда болуына әкелді.

"Отбасы" ұғымы

Бір машинаны осы мүмкіндіктердің барлығын қолдайтындай жасау дерлік мүмкін емес. SPREAD тұжырымдамасы оның орнына анықталған мүмкіндіктер жиынтығын оның ішкі жұмысынан бөліп, әртүрлі өнімділіктері мен әртүрлі ішкі дизайндары бар машиналар отбасымен жұмыс істеуге негізделген. Нақтырақ айтқанда, машинаға байланысты кейбір нұсқаулар аппараттық деңгейде тікелей қолдау көрсетілмеуі мүмкін, олардың орнына кішкентай бағдарламаларды пайдалану арқылы, машинаның ішкі кодында, тек қана оқуға арналған жадта немесе бүгінде микрокод деп аталатын жерде сақталады. Мысалы, есептеуге арналған модель ондық математиканы тікелей аппараттық деңгейде жүзеге асыруды таңдап, қалған жылжымалы нүктелік нұсқауларды ішкі бағдарламаларға жүктеуі мүмкін. Бұл осындай жүйеде жылжымалы нүктелік операцияларды (әлдеқайда) баяулатуы мүмкін, бірақ ең бастысы – жұмыс істейді. Сол сияқты, инженерлік қолдау үшін жүйе сатып алатын компания жылжымалы нүктелі аппараттық құралдары бар модельді таңдап, оны кейде штаттық есептерді жүргізу үшін де пайдалана алады. Бұрынғы жобаларды пайдаланғанда, жылжымалы нүктелі операцияларды орындайтын жүйеде ондық математикаға ешқандай қолдау болмайтын, ал клиенттен осындай пакетті жасау немесе басқа машина сатып алу талап етілетін. Бұл бір ғана модельдер қатарында бұрын толығымен бөлек компьютерлік жүйелерді қажет еткен баға және өнімділік сегменттеріне сәйкес келетін машиналардың болуын қамтамасыз етеді. Бұл икемділік кіру барьерлерін айтарлықтай төмендетті. Басқа көптеген сатушылардың клиенттері өсіп кеткенге дейін немесе тым қуатты болғандықтан тым қымбатқа түсетін машиналардың арасында таңдау жасауға мәжбүр болды. Іс жүзінде, көптеген компаниялар компьютерлерді сатып алмады. Енді клиент белгілі бір талапты шешетін машинаны сатып ала алады, олардың қажеттіліктері өзгергенде модельдерді өзгерте алатынын біледі, ал қазірдің өзінде жұмыс істеп жатқан бағдарламаларға қолдау жоғалмайды. ), 85 (1969), 91 (1967, 92), 95 (1968) және 195 (1971) жылдары шығарылды. 85-ші модель System/360 және System/370 желілерінің арасындағы кезеңдік модель болып табылды және 370/165 моделінің негізі болды. 195-тің System/370 нұсқасы болды, бірақ оған Динамикалық мекенжай аудармасы (Dynamic Address Translation) енбеді. Олар әртүрлі деректерді өңдеу жолдарының енімен, микрокодтың болуымен немесе болмауымен ерекшеленсе де, өте үйлесімді болды. Арнайы құжаттамада көрсетілмеген жағдайларда, модельдер архитектуралық тұрғыдан үйлесімді болды. Мысалы, 91-ші модель ғылыми есептеулер үшін жасалған және нұсқауларды реттіліксіз орындау мүмкіндігіне ие болды (бағдарлама тұзағы оқылып жатқан бірнеше нұсқаулардың арасында пайда болғанда "нақты емес үзілістерді" тудыруы мүмкін), бірақ коммерциялық қолданбаларда қолданылатын ондық нұсқаулар жиынтығы болмады. Архитектуралық анықтаманы бұзбай жаңа мүмкіндіктерді қосуға болады: 65-ші модельде процессорлар арасындағы сигнал беруге арналған кеңейтімдері бар екі процессорлы нұсқа (M65MP) болды; 85-ші модельде кэш жады енгізілді. 44, 75, 91, 95 және 195 модельдері барлық басқа модельдер сияқты микрокодталғаннан гөрі аппараттық логикамен іске асырылды. 1965 жылдың тамызында жарияланған Model 67 IBM-нің уақытты бөлісуді қолдау үшін динамикалық мекенжай аудармасын (виртуалды жад) қамтамасыз ететін алғашқы өндірістік жүйесі болды. "DAT" қазір көбінесе MMU деп аталады. 40-шы модель негізінде эксперименталды бірлік құрылды. 67-ші модельден бұрын IBM 64-ші және 66-шы модельдерді, 60-шы және 62-ші модельдердің DAT нұсқаларын жариялады, бірақ олар бірден 67-ші модельге ауыстырылды, сонымен бірге 60-шы және 62-ші модельдер 65-ші модельге ауыстырылды. DAT аппараттық құралдары 1972 жылы S/370 сериясында қайта пайда болды, бірақ бастапқыда серияда болмады. 65-ші модельдегідей, 67-ші модельде де екі процессор болды. IBM 1977 жылдың соңына дейін System/360 барлық модельдерін сатуды тоқтатты.

Артқа қарай үйлесімділік

IBM-дің бұрынғы клиенттері екінші буын машиналарында жұмыс істейтін бағдарламалық қамтамасыздарға үлкен инвестиция салған болатын. Бірнеше System/360 модельдері клиенттердің қолданыстағы компьютерін арнайы аппараттық құралдар арқылы эмуляциялау опциясын ұсынды. Кейіннен IBM операциялық жүйенің басқаруымен 1401, 1440, 1460, 1410 және 7010 машиналарын эмуляциялауға мүмкіндік беретін мүмкіндіктерді және өзгертілген эмулятор бағдарламаларын қосты. Model 85 және одан кейінгі System/370 модельдері бұл дәстүрді сақтап, эмуляция опцияларын ұстап тұрды және эмуляторларды OS басқаруымен түпнұсқа бағдарламалармен бірге іске қосуға мүмкіндік берді.

Орынбасарлар мен нұсқалар

1970 жылы System/360 (20, 44 және 67 модельдерін қоспағанда) үйлесімді System/370 қатарымен алмастырылды, ал Model 20 пайдаланушылары IBM System/3-ке көшуге бағытталды. (FS технологиясымен маңызды жаңалық жасау туралы идея 1970-ші жылдардың ортасында шығындарды тиімді ету және үзіліссіздікті сақтау себептерімен тоқтатылды.) Кейінгі үйлесімді IBM жүйелеріне 4300 отбасы, 308x отбасы, 3090, ES/9000 және 9672 отбасы (System/390 отбасы) және IBM Z сериясы кіреді. System/360 машинасының коды немесе архитектурасы тұрғысынан көбінесе бірдей немесе үйлесімді компьютерлерге Amdahl’s 470 отбасы (және оның ізбасарлары), Hitachi мейнфреймдері, UNIVAC 9000 сериясы, Fujitsu Facom, RCA Spectra 70 сериясы және English Electric System 4 кірді. System 4 машиналары RCA лицензиясы бойынша салынды. RCA Spectra сериясын сол кездегі UNIVAC компаниясына сатты, онда олар UNIVAC Series 70 аталды. UNIVAC сондай-ақ 9000 сериясы мен 70 сериясының ізбасары ретінде UNIVAC 90 сериясын әзірледі. 1975 жылы ұсынылған IBM 5100 портативті компьютері System/360-тың APL және SV бағдарламалау тілін аппараттық эмулятор арқылы іске асыру мүмкіндігін ұсынды. IBM осы тәсілді 5100 үшін APL-дің жеке нұсқасын жасаудың шығындарын және кешігуін болдырмау үшін пайдаланды. Арнайы сәулеленуден қорғалған және біршама өзгертілген System/360 машиналары, System/4 Pi авиациялық компьютері түрінде бірнеше истребительдер мен бомба тасушы ұшақтарда қолданылады. 32 биттік AP 101 нұсқасында 4 Pi машиналары қатеге төзімді Space Shuttle компьютерлік жүйесінің көшірме есептеу түйіндері ретінде пайдаланылды (бес түйінде). АҚШ Федералдық авиация басқармасы 1970 жылдан 1990 жылға дейін әуе трафигін басқару үшін модификацияланған System/360-тың арнайы кластерін IBM 9020 ретінде пайдаланды. (Кейбір 9020 бағдарламалық қамтамасы қазіргі жаңа аппараттық құралдарда эмуляция арқылы қолданылып жатыр.)

Архитектуралық шолу

System/360 сериясы компьютерлік жүйе архитектурасының сипаттамаларына ие, бір автобус және бір табельдік кабельмен арна. Бұл алғаш рет 2305 бекітілген басты дискіде қолданылды, онда 8 "көрсеткіш" (балама атаулы мекенжайлар) және айналу орнын сезу (RPS) мүмкіндігі бар. Блок мультиплексорлік арналар ескі жүйелерді үйлесімді түрде қосуға мүмкіндік беретін таңдау арнасы ретінде жұмыс істей алады.

Негізгі аппараттық компоненттер

Кезеңдегі жаңа монолитті интегралды схемалардың сенімділігі мен қолжетімділігіне көзі жетпегендіктен, IBM өзінің жеке гибридтік интегралды схемаларын жобалау және өндіруді жөн көрді. Олар 11 мм-лік шаршы керамикалық негіздерге орнатылды. Резисторлар жібексіз басылып, дискретті шыны қаптамалы транзисторлар мен диодтар қосылды. Содан кейін негіз металл қақпақпен жабылды немесе «Қатты логикалық технология» (SLT) модулін жасау үшін пластикпен қапталды. Осы SLT модульдерінің бірнешеуі кішкентай көп қабатты басылған схемалық «SLT картасына» тікелей орнатылды. Әр картаның бір жағында бір немесе екі ұя бар, олар компьютердің «SLT тақтасына» (оған артқы панель де дейді) қосылды. Бұл басқа компаниялардың карталарын орнату тәсілінен кері болды, онда карталарда штырғылар немесе басылған контактілік аймақтар болып, компьютер тақталарындағы ұяларға енгізілді. Жиырмаға дейін SLT тақтасын қатар-қатар (тік және көлденең, ең көбі 4 қатар, 5 баған) «логикалық қақпа» құру үшін жинауға болады. Бірнеше қақпа біріктіріліп, қорап тәрізді «логикалық шеңбер» құрады. Сыртқы қақпалар көбінесе бір тік қабырғасынан ілмектелген, оларды ашып, ішкі қақпаларға қол жеткізуге болады. Ірі машиналарда соңғы құрылғыны, мысалы, көп кадрлы орталық процессорды (CPU) жасау үшін бірнеше шеңберлер бір-біріне бекітілуі мүмкін.

Операциялық жүйе бағдарламалық жасақтамасы

Кіші System/360 модельдері Basic Operating System/360 (BOS/360), Tape Operating System (TOS/360) немесе Disk Operating System/360 (DOS/360, DOS/VS, DOS/VSE, VSE/AF, VSE/SP, VSE/ESA, содан кейін z/VSE) түрлерін қолданды. Үлкен модельдер Операциялық жүйе/360 (OS/360) қолданды. IBM бірнеше деңгейлі OS/360-ты дамытты, олардың мүмкіндіктері арта түсті: Негізгі басқару бағдарламасы (PCP), Белгілі бір санды тапсырмамен көп бағдарламалау (MFT) және Өзгермелі санды тапсырмамен көп бағдарламалау (MVT). MVT-ны пайдалануға дайын жүйеге айналдыру көп уақыт алды, ал аз амбициялық MFT кеңінен қолданылды. PCP MFT-ді жақсы орындауға тым кішкентай машиналарда, сондай-ақ MFT қолжетімді болғанға дейін үлкен машиналарда қолданылды; OS/360-тың соңғы нұсқаларында тек MFT және MVT болды. System/370 және одан кейінгі машиналар үшін MFT OS/VS1-ге, ал MVT OS/VS2 (SVS) (Жалғыз виртуалды жад) және содан кейін MVS (Көптік виртуалды жад) түрлеріне дамыды, нәтижесінде қазіргі z/OS пайда болды. 1965 жылдың тамызында IBM Model 67 туралы хабарлағанда, сонымен қатар TSS/360 (Time Sharing System) 67 моделімен бірге жеткізілетінін жариялады. Multics жүйесіне жауап ретінде жасалған TSS/360, көптеген жетілдірілген мүмкіндіктерді қамтитын амбициялық жоба болды. Ол өнімділік мәселелеріне тап болды, кейінге шегерілді, тоқтатылды, қайта жандандырылды және ақыры 1971 жылы қайтадан тоқтатылды. Клиенттер CP 67, MTS (Michigan Terminal System), TSO (OS/360 үшін уақыт бөлісу опциясы) немесе басқа да бірнеше уақыт бөлісу жүйелеріне көшті. CP 67, бастапқы виртуалды машина жүйесі, CP/CMS деп те белгілі болды. CP/67 IBM-нің Кембридж ғылыми орталығында, MIT зерттеушілерімен бірлесіп, IBM-нің негізгі бағытынан тыс дамытылды. CP/CMS ақырында кең танылды және VM/370 (виртуалды машина) жүйесінің дамуына әкелді, онда VM/CMS (әңгімелі бақылау жүйесі) деп аталатын негізгі интерактивті "қосалқы" операциялық жүйе болды. Бұл бүгінгі z/VM-ге айналды. Model 20 қарапайым және сирек қолданылатын таспалық TPS (Tape Processing System) және DPS (Disk Processing System) жүйелерін ұсынды, олар 2311 дискілік дискісіне қолдау көрсетті. TPS 8 КБ жады бар машинада жұмыс істей алды; DPS-ке 12 КБ қажет болды, бұл Model 20 үшін тым көп болды. Көптеген клиенттер 4 КБ және CPS (Card Processing System) жүйесімен сәтті жұмыс істеді. TPS және DPS жүйелерінде карта оқушысы жұмыс тізбегін анықтайтын жұмыс бақылау тілінің карталарын оқу үшін, сондай-ақ клиенттердің төлемдері сияқты транзакциялық деректерді оқу үшін пайдаланылды. Операциялық жүйе таспа немесе дискіде сақталды, ал нәтижелер таспаға немесе қатты дискіге сақталуы мүмкін. Жинақталған тапсырмаларды өңдеу кішкентай, бірақ тәжірибелі компьютер пайдаланушылары үшін қызықты мүмкіндік болды. Кіші жүйелер үшін қол жетімді, 80 бағандық перфокарталық бағдарламалар жиынтығы, Basic Programming Support (BPS) (әдемілеп айтқанда: Barely Programming Support) TOS-тың алдын бағытты, бірақ оны көп пайдаланбады.

Құралымдардың атаулары

IBM System/360 үшін жаңа компоненттер жасалғанда, жаңа атау жүйесі құрылды, бірақ IBM 1403 және IBM 1052 сияқты бұрыннан белгілі ескі атаулар сақталды. Бұл жаңа атау жүйесінде компоненттерге 2 санынан басталатын төрт таңбалы нөмірлер берілді. Екінші таңба компоненттің түрін былай сипаттайды:
20xx: Арифметикалық процессорлар, мысалы, IBM 2030, ол IBM System/360 Model 30 үшін процессор (CPU) болды. 21xx: Электрмен жабдықтау және процессорлармен тығыз байланысты басқа да жабдықтар, мысалы, IBM 2167 конфигурациялық бөлімі. 22xx: Визуалды шығару құрылғылары, мысалы, IBM 2250 және IBM 2260 CRT дисплейлері, сондай-ақ System/360 модель 20 үшін IBM 2203 желілік принтері. 23xx: Тікелей қолжетімді сақтау құрылғылары, мысалы, IBM 2311 және IBM 2314 дискілік жетектері, IBM 2321 деректер жиынтығы; IBM 2361 үлкен сыйымдылық сақтауы (Core Storage, Large Core Storage немесе LCS) және IBM 2365 процессорлық сақтауы сияқты негізгі сақтау. 24xx: Магниттік таспа жетектері, мысалы, IBM 2401, IBM 2405 және IBM 2415. 25xx: Перфокартаны өңдеу жабдықтары, мысалы, IBM 2501 (карта оқығышы), IBM 2520 (карта перфораторы); IBM 2540 (оқығыш/перфоратор) және IBM 2560 (көп функциялы карта машинасы немесе MFCM). 26xx: Қағаз таспаны өңдеу жабдықтары, мысалы, IBM 2671 қағаз таспа оқығышы. 27xx: Байланыс жабдықтары, мысалы, IBM 2701, IBM 2705, IBM 2741 интерактивті терминалы және IBM 2780 пакеттік терминалы. 28xx: Арналар мен контроллерлер, мысалы, IBM 2821 басқару блогы, IBM 2841 және IBM 2844. 29xx: Әртүрлі құрылғылар, мысалы, IBM 2914 деректер арнасының коммутаторы және IBM 2944 деректер арнасының қайталағышы.

Шекаралық құрылғылар

IBM System/360 үшін 1400 сериясының бірнеше құрылғыларын пайдалана отырып, жаңа перифериялық жабдықтар отбасын жасады. Интерфейстер стандартталды, бұл процессорларды, контроллерлерді және перифериялық құрылғыларды бұрынғы өнімдерге қарағанда еркін араластырып, үйлестіруге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, System/360 компьютерлері бұрынғы компьютерлер үшін әзірленген кейбір перифериялық құрылғыларды да қолдана алды. Бұл бұрынғы перифериялық құрылғылар басқа нөмірлеу жүйесін пайдаланды, мысалы, IBM 1403 тізбекті принтері. 1403 – өте сенімді құрылғы болатын және «жұмыс атты» ретінде танылған, System/360 үшін бейімделгенде 1403 N1 ретінде сатылды. Сонымен қатар, IBM 1287 және IBM 1288 оптикалық таңбаларды тану (OCR) оқырмандары болды, олар кассирлердің таспа роликтерінен бастап толық заңды форматтағы беттерге дейін Альфа-сандық (A/N) және Сандық қолмен жазылған (NHP/NHW) таңбаларды оқи алатын. Бұл кезде мұндай жұмыс өте үлкен оптикалық/логикалық оқырмандармен орындалатын. Бағдарламалық жасақтама сол кезде тым баяу және қымбат болды. 65 және одан төменгі модельдер IBM 1052 7 консольдік теріс машинасымен бірге сатылды. 5450 мүмкіндігі бар 360/85 желідегі басқа құрылғылармен үйлесімсіз дисплей консолін пайдаланды; 370/165 және 370/168 үшін кейінірек шыққан 3066 консолі 360/85 сияқты негізгі дисплей дизайнын қолданды. IBM System/360 91 және 195 модельдері IBM 2250-ге ұқсас графикалық дисплейді негізгі консоль ретінде пайдаланды. Қосымша операторлық консольдар да қол жетімді болды. Кейбір жоғары деңгейлі машиналарды 100 000 АҚШ долларынан астам құны бар 2250 графикалық дисплейімен сатып алуға болады; кіші машиналар арзан 2260 дисплейін немесе кейінірек 3270 дисплейін қолдана алатын.

Бөлшекті жазу құрылғылары

Пункциялы карта құрылғыларына 2501 карта оқырғышы және 2540 карта оқырғыш-перфораторы кірді. Дерлік барлық System/360 жүйесінде 2540 болды. Жоғарыда аталған 2560 MFCM («Көп функциялы карта машинасы») оқырғыш/сортировщик/перфораторы тек 20 модельге арналған. Ол сенімділік мәселелерімен әйгілі болды (әдетте «Карта жегіш» немесе «Бұрыс функциялы карта машинасы» деген әзілді аббревиатуралар пайда болды). Сызықты принтерлер IBM 1403 және IBM 1443 болды. 1964 жылы IBM 2671 қағаз таспасын оқырғышы енгізілді. Оның жылдамдығы 1000 символ/секунд құрады. Алдыңғы кезеңнен қағаз таспасын оқырғыш және қағаз таспасын перфоратор да болды, олар тек RPQ (Request Price Quotation) арқылы қолжетімді болды. 1054 (оқырғыш) және 1055 (перфоратор) IBM 1050 телеөңдеу жүйесінен (мысалы, 1052 консольдік теріс машинасы сияқты) көшірілді. Бұл құрылғылардың барлығы секундына 15,5 символдан аспайтын жылдамдықпен жұмыс істеді. IBM 1080 жүйесінің қағаз таспасын перфораторы да RPQ арқылы қолжетімді болды, бірақ тым қымбат бағамен. 360 жүйесінде оптикалық таңбаларды тану (OCR) құрылғылары 1287 және кейін 1288 қолжетімді болды. 1287 қолмен жазылған сандарды, кейбір OCR шрифтерін және кассалық OCR қағаз таспаларын оқи алатын. 1288 «бет оқырғышы» заңды форматтағы OCR шрифтімен терілген беттерді, сондай-ақ қолмен жазылған сандарды өңдей алатын. Бұл екі OCR құрылғысы да «ұшатын нүкте» сканерлеу принципін қолданды, растрлық сканерлеуді үлкен ЭЛТ (CRT) қамтамасыз етті, ал шағылысқан жарықтың тығыздығының өзгеруі жоғары сезімтал фотокөбейтілгіш түтікпен тіркелді. Магниттік сиялы таңбаларды тану (MICR) IBM 1412 және 1419 чек сұрыптағыштарымен қамтамасыз етілді, ал 1445 принтерлерінде (MICR лентасын қолданған 1443 принтерінің модификацияланған нұсқасы) магниттік сиямен (чек кітапшалары үшін) басып шығарылды. 1412/1419 және 1445 негізінен банк мекемелері қолданды.

Қалған машиналар

Өз дәуірінің мейнфреймі ретінде көптеп сатылған немесе жалға берілгеніне қарамастан, System/360 компьютерлерінің небары бірі ғана сақталды – көбінесе мұражайлар мен коллекционерлердің жұмыс істемейтін мүлкі ретінде. Сақталған жүйелердің мысалдары: Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласындағы Компьютер тарихы мұражайында, сондай-ақ Жаңа Зеландияның Окленд қаласындағы Көлік және технология мұражайында, және Австрияның Вена технология университетінде жұмыс істемейтін Model 30 көрсетіліп тұр. Батыс Австралия университетінің компьютер клубы толық 40 модельді сақтауда. Жапониядағы алғашқы компьютер мектебі – Киото Компьютер Гакуинінің KCG Компьютер мұражайында IBM System/360 Model 40 орналасқан. Германияның Нюрнберг қаласындағы екі IBM System/360 Model 20 процессоры және көптеген перифериялық құрылғылар (екі толық жүйені құрайтын) 2019 жылдың сәуір/мамыр айларында eBay арқылы 3,710 евроға Адам Брэдли мен Крис Блэкберн атты екі британдық хоббиші сатып алды. Олар бірнеше ай бойы осы машинаны Ұлыбританияның Бакингхемшир округіндегі Креслоу Паркіне көшірді. Жүйе ондаған жылдар бойы қол тигізбеген кішкентай, тастап кетілген ғимаратта орналасқан, барлық перифериялық құрылғылар толыққанды қосылғандықтан, бұл ғимаратта пайдаланылғаны анық болды. Қазір жүйелер арнайы машиналар бөлмесінде орналасқан және болашақта көпшілік назарына ұсыну үшін қалпына келтірілуде. "Тірі компьютерлер: мұражай + зертханалар" 360 модельді 30-ға ие. Қалған System/360 компьютерлерінің толық тізімін World Inventory of remaining System/360 CPU сайтынан табуға болады.

Галерея

Бұл галереяда оператордың консолі, регистр мәндерін көрсететін шамдар, ауыстырып-қосқыштар (суреттердің ортасы) және әртүрлі модельдердің "жедел тоқтату" қосқышы (суреттердің оң жоғарғы бұрышы) көрсетілген.