Кіріспе

Канадалық сәулетші Джон Макинтош Лайл (13 қараша 1872 – 20 желтоқсан 1945) – 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың бірінші жартысында қызмет еткен ирланд-канад сәулетшісі, дизайнер, қала құрылысшы және оқытушы. Ол көркем өнер стиліндегі Канаданың жетекші сәулетшісі болды және бірнеше канад қалаларында «Сұлу қала» қозғалысына қатысты. 1920 жылдары ол ерекше канаддық сәулет стилін жасауға ұмтылды.

Өмірбаян

Лайл 1872 жылғы 13 қарашада Ирландияның Антрим графтығындағы Коннор қаласында дүниеге келген. Ол 1878 жылы жас бала ретінде Канадаға келді және әкесі, пастор доктор Сэмюэл Лайлдың Орталық пресвитериан шіркеуінде дін қызметкері болған Онтарионың Гамильтон қаласында өсті. Лайл Гамильтон өнер мектебінде білім алған. Ол Йель университетінде сәулетші мамандығын меңгерді және 1894 жылы Париждегі Эколь дез Бо-Арт мектебіне қабылданды. Бітірген соң, 1896 жылы Нью-Йорктегі Говард пен Колдуэлл архитектуралық фирмасында жұмыс істеді. Кейін Лайл Нью-Йорктегі Каррер мен Гастингс фирмасының серіктесі болды – ол Нью-Йорк қалалық кітапханасының бас ғимаратын (Fifth Avenue at 42nd St., 1897) жобалауға қатысты және Бейек өнер сәулетшілері қоғамының мүшесі атанды. 1904 жылы Джон Лайл Онтарионың Ньюмаркет қаласындағы 16945 Бейвью даңғылында орналасқан Пикеринг колледжінің бас ғимаратын (қазір Роджерс үйі деп аталады) жобалап, құрылысын қадағалады. Лайл 1905 жылы Канадаға оралып, Онтарионың Торонто қаласында Корольдік Александра театрының құрылысын бастады. 1906 жылы ол Торонтода Atelier Lyle жеке компаниясын құрды. 1920 жылдары Лайл ағылшын және француз отаршылдық дәуірлерінен алынған дәстүрлі үлгілерді, сондай-ақ тас, металл, гипс, фреска, шыны және мозаикадан жасалған гүл және жануарлар мотивтерін, ал оларға шабыттандырған – «Жетілік» тобы деп белгілі канадалық пост-импрессионист суретшілері болды, соның арқасында ерекше канадалық сәулет стилін жасауға ұмтылды. Джон М. Лайл 1945 жылғы 20 желтоқсанда Торонтода қайтыс болды. Лайлдың ең танымал жұмысы – 1907 жылы салынған және Бейек өнер стиліндегі Корольдік Александра театры. Ол 1963 жылы қайта жөнделді және қаланың маңызды өнер орталықтарының бірі болып табылады. Лайл Канаданың Корольдік әскери колледжі үшін гранит пен Индиана әктасынан жасалған Мемориалдық арканы жобалады, оның екі үлкен қола тақтасында Бірінші дүниежүзілік соғыста елдері үшін қаза тапқан бұрынғы курсанттардың есімдері жазылған. Арканың тасын Канаданың генерал-губернаторы, Вими виконты Бинг, CGB KCMG MVO 1923 жылғы 25 маусымда қалады. Курсанттар мен қызметкерлердің тізімдері, аркаға қатысты буклеттер, 1923 жылғы мамырдағы RMCC шолуы, канадалық монеталар мен маркалар және колледждің Құрмет кітабы бір герметикалық мыс қорапқа салынған.

Шығармалары

Royal Alexandra Theatre 284 King Street West, Toronto 1907 жылы көркем өнер стилінде W Central Presbyterian Church Hamilton, Ontario 1908 жылы көркем өнер стилінде Cobalt темір жол станциясы Cobalt, Ontario 1910 жылы Джон Б. Маклеан үйі 7 Austin Terrace, Toronto 1911 жылы грузиндық қайта жаңғыру стилінде. Джон Бэйн Маклин үшін салынған. Фасад сақталды (қалған құрылысы бұзылды; 1950 жылдан кейін өзгертілді), 2011 жылы таунхаустарға айналдыру кезінде. Maclean Publishing Building Торонто 1913 жылы бұзылды. John Lyle Studio Торонто 1920 жылы көркем өнер стилінде. 2006 жылы One Bedford тұрғын үй кешені үшін қасбеттен басқасы бұзылды. The Thornton Smith Building 340 Yonge Street, Toronto 1922 жылы көркем өнер стилінде. Лайл осы ғимарат үшін 1926 жылы Онтарио архитекторлар қауымдастығының алтын медалін жеңіп алды. Канада Корольдік әскери колледжінің ескерткіш аркасы Royal Military College of Canada, Kingston, Ontario 1923 жылы көркем өнер стилінде. Bank of Nova Scotia 125 Sparks Street, Ottawa 1923 жылы көркем өнер стилінде. Union Station Front Street West, Toronto 1915–1927 жылдары көркем өнер стилінде, Канаданың ең монументалды теміржол станциясы. G. A. Ross және R. H. Macdonald, Hugh Jones (CPR) және John M. Lyle. W Gage Park Memorial Fountain Gage Park, Hamilton 1927 жылы көркем өнер стилінде. Bank of Nova Scotia 125 8 Avenue SW, Calgary 1929 жылы көркем өнер стилінде. Bank of Nova Scotia бас кеңсесі және Галифакс негізгі бөлімшесі 1709 Hollis Street, Halifax, Nova Scotia 1929–1931 жылдары көркем өнер стилінде (Ренессанс стиліндегі құрылыстың сирек мысалы). Runnymede Library Торонто 1930 жылы Торонто қалалық кітапханасының филиалы. Канададағы ағылшын және француз колониялық архитектурасының элементтерін қамтиды және әшекейлеу үшін канадалық бейнелерді пайдаланады. Cowan House 174 Teddington Park Avenue, Lawrence Park, Toronto 1931 жылы Тюдор стилінде қайта жаңғырту. Өнеркәсіпші Фредерик Коуэн үшін салынған. Whitney Hall University College, Toronto 1930–31 жылдары грузин стилінде қайта жаңғыртудағы университет жатақханасы. Thomas B. McQuesten High Level Bridge Hamilton, Ontario 1932 жылы көркем өнер стиліндегі монументалды кіреберіс көпірі, City Beautiful қозғалысының ерекшелігі. Bank of Nova Scotia бас кеңсесі Торонто 1951 жылы 1928 жылы жобаланған және Лайл қайтыс болғаннан кейін өзгертілген жоба бойынша салынған.