Кіріспе

Оой Чуан Аун (; 1955 жылдың 2 қарашасында туған), көбінесе Джефф Оой деп танылады, малайзиялық IT-консультант, блогер, фотограф және саясаткер. Ол 2008 жылдың наурызынан 2018 жылдың мамырына дейін екі мерзімге Джелутонг округінің парламент депутаты болды. Ол «Мұрагерлік партиясы» (WARISAN) мүшесі және «Пактан Харапан» (PH) және бұрынғы «Пактан Раякт» (PR) оппозициялық коалицияларының құрамдас бөлігі болып табылатын «Демократиялық әрекет партиясының» (DAP) мүшесі, сондай-ақ «Парти Геракан Раякт Малайзияның» (GERAKAN) мүшесі, бұл партия бұрын биліктегі «Барисан Насиональ» (BN) коалициясының құрамында болған.

Ерте өмір

Оой Малайзияның солтүстігіндегі Кедах штатындағы шағын қаланың тумасы. Ол ауылдық жастармен бірге өсті және мандарин, ағылшын және малай тілдерін еркін меңгерген үш тілді адам.

Блог және интернет қызметі

Джефф Оой 2003 жылдың 2 қаңтарында «Screenshots» деп аталатын блогты бастады, ол негізінен Малайзияға қатысты, әсіресе саяси мәселелерді қамтыды. Кейде халықаралық жаңалықтар мен фотосуреттерге де тоқталды. Джефф Оойдың блогын жергілікті онлайн жаңалықтар порталы Malaysiakini «Малайзияның ең ықпалды блогы» деп атады, ол негізгі ақпарат құралдарынан өзгеше көзқарасқа ие. 2005 жылы «Screenshots» «Шекарасыз журналистер» ұйымы ұйымдастырған «Азаттық блогтары» сыйлығының Азия аймағында жеңіске жетті. Оой сонымен қатар «Lensa Malaysia» фотофорумының әкімшісі, ол ай сайын 200 000 қаралымды жинап алады. Ол «UEP Subang Jaya» және «Subang Jaya» қауымдастық форумының негізін қалаушысы және әкімшісі, сондай-ақ usj.com.my сайтының да әкімшісі. Ол CNET Asia компаниясына технологиялық блогер ретінде жұмысқа қабылданды, басқа CNET Asia блогерлерімен бірге. Өзінің CNET Asia блогын «Lemak Lemang» деп атады, бұл малайлар дәстүрлі түрде дайындайтын кокос дәмімен және бамбук таяқшасына салынған жабысқақ күріш – лемаңға сілтеме.

Саяси мансап (2006-қазіргі уақытқа дейін)

2006 жылы жергілікті ағылшын тіліндегі The Star газетінде Оойдың оппозициялық Демократиялық әрекет партиясының (DAP) мемлекеттік қызметке үміткер болу үшін бірнеше жергілікті блогерлердің қатарында екені хабарланды. Ол кезде биліктегі Барисан Насионал (BN) коалициясының құрамдас бөлігі – Парти Геракан Раят Малайзияның (GERAKAN) мүшесі болған Оой, белсенді саясатқа қатысуды қарастыру үшін "әзірге ерте" екенін айтты. 2007 жылдың 31 шілдесінде ол DAP-қа қосылды. Оой 2008 жылғы жалпы сайлауда Пэнанг штатының Джелутонг округінен DAP үміткері ретінде сайланды, ол 16 246 дауыспен жеңіске жетті. 2013 жылғы жалпы сайлауда ол өзінің мандатын сақтап қалды. 2018 жылғы жалпы сайлауда DAP оны үміткер етпеді. 2022 жылдың 22 қаңтарында ол "Мұрагерлік партиясының" (WARISAN) "Warisan бірлігі түні" атты шарасына қатысып, WARISAN қатарына қосылу өтінімі қарастырылатынына үміттенді. 2022 жылдың 24 қаңтарында ол WARISAN-ға қосылғаны және Пэнанг штаты бойынша WARISAN-ның үйлестірушісі болып тағайындалғаны расталды. Ол, келесі жалпы және штаттық сайлауда (GE15) Пэнангтың барлық федералды және штаттық орындарына үміткер болуды көздеп отырған WARISAN-ға қосылғысы келетін Пэнанг DAP басшыларының көп екенін мәлімдеді.

Блогер ретінде сотқа беру

2007 жылдың 11 қаңтарында Оой Ахирудин Атанмен бірге New Straits Times Press (NSTP) компаниясы тарапынан сотқа берілді. Малайзия соты Оойға 17 қаңтарға дейін НСТП жамандаған 10-нан астам жазбаны блогынан жоюды бұйырды. Оойға осы жала жабу ісі шешілгенге дейін аталған жазбаларды блогында немесе интернеттегі басқа да жерлерде қайта жариялауға тыйым салынды. Бұл сот процесі Малайзиядағы осы сияқты алғашқы сот ісі болды. Премьер-министр Абдулла Ахмад Бадави Оойға қарсы қозғалған заңдық шараны қорғап, интернетті жала жабу заңдарынан босату мүмкін емес екенін мәлімдеді. Бұл сот ісі блогерлерді және сөз бостандығын қорғау мақсатында "Блогерлер бірікті" атты науқанға бастады. Джефф Оой мен Ахирудин сотта өздерін-өздері қорғауға шешім қабылдады. Бұл жағдай Малайзия блогтары туралы түрлі газеттерде жариялымдарға әкелді. Блогерлерді қорғау және олардың қызметтерін қолдау үшін де қор құрылды.

Ислам экстремистік пікірлер

2009 жылдың тамыз айының басында Оой Пэнанг аралының муниципалдық кеңесінің (МППП) кеңесшісі Мохд Разали Абдулланы ислам экстремисі деп атады. Бұл, әсіресе мұсылман қауымының арасында үлкен дау-жанжал тудырды, себебі Разали Жамаат Ислах Малайзияның (ЖИМ) мүшесі еді. Бұл ұйым Оойдың партиясының жастар қанаты – Пенанг ДАП Социалистік жастарымен тығыз байланыста болды. Оның бұл сөздері шариғат заңдарының экстремистік екенін және мұсылмандардың экстремистер екенін айтуға бағытталған деп түсіндірілді. Пенангтың бас министрі Лим Гуан Энг Оойға мәлімдемесін қайтарып алып, көпшілік алдында кешірім сұрауды бұйырды, бірақ Оой бастапқыда бас тартқаннан кейін, соңында бұйрыққа бағынды. Дегенмен, ол кешірім сұрамады және Разалиді "мемлекеттік басқару үшін саяси ауыртпалық" деп атап, сынауын жалғастырды. Содан кейін Пэнангтың ислам діни басшылар қауымдастығы (Persatuan Ulama' Malaysia cawangan Pulau Pinang) Малайзиядағы мұсылмандар мен ислам туралы Оойдың пікірлері үшін оның қызметтен кетуін талап етіп петиция бастады.

Қадірсіз сөз

2013 жылдың қараша айында Оой заңсыз сауда орынына барған кезде, онымен бірге келген MPPP-ның екі қызметкерін, олардың хабардар еместігіне наразы болып, "қатырған мысықтар" (kucing kurap) деп атады. Бұл әрекетінен кейін Оой ДАП төрағасы Карпал Сингх оны айыптағаннан және қоғам алдында кешірім сұрауға шақырғаннан кейін өкініш білдірді.

Сайлау нәтижелері

+ Малайзия Парламенті
Жыл
Сайлау округі
Үміткер
Дауыс
%
Оппонент(тер)
Дауыс
%
Берілген дауыстар
Көпшілік дауыс
Қатысу
2008
P050 Jelutong, Penang
Ooi Chuan Aun (DAP)
30,493
67%
Thor Teong Gee (Gerakan)
14,247
31%
46,406
16,246
76.85%
Badrul Zaman P. S. Md Zakariah (IND)
882
2%
2013
Ooi Chuan Aun (DAP)
43,211
70%
Ng Fook On (Gerakan)
17,461
28%
61,725
25,750
86.64%
2022
P052 Bayan Baru, Penang
Ooi Chuan Aun (WARISAN)
440
0.49%
Sim Tze Tzin (PKR)
55,209
61.54%
89,707
34,902
79.63%
Oh Tong Keong (GERAKAN)
20,307
22.64%
Saw Yee Fung (MCA)
13,377
14.91%
Ravinder Singh (PRM)
251
0.28%
Kan Chee Yuen (IND)
124
0.14%