Кіріспе
Малайзияның бұрынғы саясаткері және заңгері
the Malaysian politician and lawyer
Dato' Seri Utama Karpal Singh s/o Ram Singh Deo (; 28 June 1940 – 17 April 2014) was an Indian Malaysian politician and lawyer. He was Member of Parliament (MP) for the constituency of Bukit Gelugor in the state of Penang from 2004 to 2014. During that time, he was also the National Chairman of the Democratic Action Party (DAP). Born in Penang to Sikh Punjabi Indian immigrant parents, Karpal studied law at the National University of Singapore. He was one of Malaysia's most prominent lawyers and took a number of high profile cases, including drug trafficking charges against foreign nationals. Karpal was an opponent of the death penalty, especially for drug trafficking. In the courtroom and Parliament, he was a controversial figure. Karpal was suspended from Parliament several times, charged with sedition and detained under Malaysia's internal security law. His reputation as a lawyer and opposition politician gave him the nickname "the Tiger of Jelutong". Karpal's political career began in 1970 (when he joined the DAP), and he won a seat in the Kedah State Legislative Assembly in 1974. He was elected to Parliament in 1978 as representative for Jelutong, Penang, and held the seat for more than 20 years until he lost it in 1999. Karpal returned to Parliament in the next general election, and led the DAP to its strongest ever performance in the 2008 general election. A 2005 motor vehicle accident put Karpal in a wheelchair, with neuro motor problems in his right arm, but he continued his legal and political careers. He died on 17 April 2014 after another motor vehicle accident.
Малайзияның саясаткері және заңгері Дато Сери Утама Карпал Сингх с/о Рам Сингх Део (28 маусым 1940 – 17 сәуір 2014) – Үндістанның малайзиялық саясаткері және заңгері. 2004 жылдан 2014 жылға дейін Пенанг штатындағы Букит Гелугор сайлау округінің депутаты болды. Сол кезде ол Демократиялық әрекет партиясының (ДӘП) ұлттық төрағасы болды. Пәнжабтық сикхтер отбасында Пенанг қаласында туған Карпал Сингапурдың Ұлттық университетінде заң оқыды. Ол Малайзияның ең танымал заңгерлерінің бірі болды және бірқатар маңызды істерді қабылдады, соның ішінде шетелдік азаматтарға қатысты есірткі тасымалына қатысты қылмыстық істерді де қарады. Карпал өлім жазасына, әсіресе есірткі тасымалы үшін, қарсы болды. Сот залында және Парламентте ол даулы тұлға болды. Карпал бірнеше рет Парламенттен шеттетілді, бүлік қоздыру айыптары тағылды және Малайзияның ішкі қауіпсіздік заңы бойынша ұсталды. Заңгер және оппозициялық саясаткер ретіндегі беделі оған «Желтунгтың жолбарысы» деген лақап атты сыйлады. Карпалдың саяси мансабы 1970 жылы басталды (ол ДӘП партиясына қосылғанда), ал 1974 жылы Кедах штатының заң шығарушы жиналысына сайланды. Ол 1978 жылы Пенанг штатының Джелутонг ауданынан Парламентке сайланды және 1999 жылы орынды жоғалтқанға дейін 20 жылдан астам уақыт бойы осы мандатты сақтап тұрды. Карпал келесі жалпы сайлауда Парламентке оралды және 2008 жылғы жалпы сайлауда ДӘП партиясын ең жақсы нәтижеге жеткізді. 2005 жылы болған автокөлік апатынан кейін Карпал дөңгелек креслоға отыруға мәжбүр болды, оң қолында нейромоторлық проблемалар пайда болды, бірақ ол заңгерлік және саяси қызметін жалғастырды. 2014 жылдың 17 сәуірінде тағы бір автокөлік апатынан көз жұмды.
the Malaysian politician and lawyer
Dato' Seri Utama Karpal Singh s/o Ram Singh Deo (; 28 June 1940 – 17 April 2014) was an Indian Malaysian politician and lawyer. He was Member of Parliament (MP) for the constituency of Bukit Gelugor in the state of Penang from 2004 to 2014. During that time, he was also the National Chairman of the Democratic Action Party (DAP). Born in Penang to Sikh Punjabi Indian immigrant parents, Karpal studied law at the National University of Singapore. He was one of Malaysia's most prominent lawyers and took a number of high profile cases, including drug trafficking charges against foreign nationals. Karpal was an opponent of the death penalty, especially for drug trafficking. In the courtroom and Parliament, he was a controversial figure. Karpal was suspended from Parliament several times, charged with sedition and detained under Malaysia's internal security law. His reputation as a lawyer and opposition politician gave him the nickname "the Tiger of Jelutong". Karpal's political career began in 1970 (when he joined the DAP), and he won a seat in the Kedah State Legislative Assembly in 1974. He was elected to Parliament in 1978 as representative for Jelutong, Penang, and held the seat for more than 20 years until he lost it in 1999. Karpal returned to Parliament in the next general election, and led the DAP to its strongest ever performance in the 2008 general election. A 2005 motor vehicle accident put Karpal in a wheelchair, with neuro motor problems in his right arm, but he continued his legal and political careers. He died on 17 April 2014 after another motor vehicle accident.
Ерте өмір және білім
Карпал Пенанг штатының Джорджтаун қаласында дүниеге келді. Оның әкесі қауартшы және малшы Рам Сингх Део, анасы – Картар Каур болған. Карпал Санкт-Ксавьер институтында оқыды. Ол келесі жылы заң фирмасын құрды және сот ісі саласындағы сарапшылығымен танылды. Карпал есірткі саудасы және хабеас корпус істеріндегі алғашқылардың бірі болды, сондай-ақ өлім жазасына қарсы шықты. Оны "әлсіздерді қорғағаны үшін" мақтады. Universiti Teknologi MARA заң профессоры Шад Салем Фаруки Карпалдың заңгерлер тобын күрделі істерде айыпталушыларға көмектескен жаңаша түсіндірмелері үшін жоғары бағалады. Ол кем дегенде он шетел азаматты есірткі тасымалына қатысты ауыр қылмыс бойынша (мұндай қылмыс үшін міндетті түрде өлім жазасы қарастырылады) сәтті қорғады. Карпалдың ең мәшһүр істерінің бірі – 1986 жылы Малайзияда өлім жазасына кесілген австралиялық есірткі сатушы Кевин Барлоуды қорғау. Барлоу мен оның австралиялық әріптесі Брайан Чемберс 1985 жылдың шілдесінде Пенангтағы Жоғарғы сотта героин тасымалымен айыпталды. Карпал Барлоудың өлімінен кейін де оның атын ақтау үшін күресін жалғастырды. 1987 жылы Карпал жаңа зеландиялық Лоррейн Коэн мен оның ұлы Ааронды героин тасымалымен айыптағанда қорғады. Олар кінәлі деп танылып, Лоррейн өлім жазасына, ал Аарон өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 1989 жылы Лоррейннің өлім жазасы өмір бойына бас бостандығынан айыруға ауыстырылды, ал 1996 жылы екеуіне де кешірім жасалып, босатылды. 1977 жылы Карпал Ян ди Пертуан Агонгты Ішкі қауіпсіздік заңы бойынша атыс қаруы болды деген айыппен өлім жазасына кесілген 14 жастағы қытай баласына кешірім жасауға көндірді. Ол баланың өлімі саяси жағдайды шиеленістірмек деп мәлімдеді. 1999 жылдың қыркүйегінде ол Анвардың денесіндегі сынаптың жоғары деңгейін растайтын патологиялық қорытынды ұсынды және билікті оны улауда айыптады: "Біреу оны өлтіруге дейін жоюды қалайтын болуы мүмкін. Менің күдігімше, бұл жағдайға жоғары лауазымды тұлғалар жауапты." Екі жылдық сот процесінен кейін Анвар 2012 жылдың 10 қаңтарында ақталды, бірақ екі жылдан кейін ақтау үкімі күштен шығарылды.
Саясатта
Карпал 1970 жылы Демократиялық әрекет партиясына (ДАП) 1969 жылғы нәсілдік қақтығыстардан кейін көпұлтты платформасын қолдау ниетімен қосылды. 1974 жылғы Пенангтағы жалпы сайлауға қатысуды жоспарлағанмен, әкесінің қайтысынан кейін ол үміткерліктен бас тартты. Алайда, ДАП-тың ұлттық ұйымдастыру хатшысы Фан Ю Тенг Карпалды Алор-Сетар парламенттік және Алор-Сетар Бандар штаттық округтерінен сайлауға түсуге көндірді. 1978 жылғы жалпы сайлауда Карпал Джелутонг парламенттік және Букит Гелугор штаттық округтерінде жеңіске жетті. 1990 жылға дейін Букит Гелугор штаттық округінің депутаты болды, ал кейіннен Сунай-Пинаң және Паданг-Кота округтеріндегі сайлауларда жеңіліске ұшырады. 1989 жылы Карпал вице-спикер Д. П. Виджандранды порнографиялық бейнежазбаларда түскені үшін айыптады. Айғақтардың жетіспеуіне байланысты бұл айыптамалар қабылданбады, бірақ Виджандран келесі жылы қызметінен кетті. 1992 жылы Карпал күдікті бейнежазбаны Парламентте көрсетіп, вице-спикер Онг Ти Киатқа тапсырды. Алайда, 1998 жылы ол соттан босатылды. 2000 жылы Карпал Виджандранды чекпен алаяқтық жасады деп айыптағаны үшін, Виджандранға қорлау үшін 500 000 RM (аппеляцияда 100 000 RM-ға дейін төмендетілді) өтемақы төлеуге міндеттелді.
Қайталау
1999 жылғы сайлауда Карпал 21 жыл бойы сақтап келген Джелутонг парламенттік мандатын жоғалтты, сондай-ақ ДАП төрағасы Лим Кит Сианг та жеңіліске ұшырады. Биліктегі Barisan Nasional (BN) коалициясы сайлауда айтарлықтай үлкен шығынға ұшырағанына қарамастан, Кеділхан мен ПАС партиялары ДАП қолдауының ПАС-қа және оның қатаң ислами ұстанымына деген күдік салдарынан азайғанын пайдаланып, жеңіске жетті. ДАП орындар ұлғаяды деген үміт болғанымен, партия күткеннен нашар нәтиже көрсетті және Лим бұл нәтижені "апатты жеңіліс" деп сипаттады. Бұл кері кетуге қарамастан, Карпал партия төрағасының орынбасары қызметін сақтап қалды, ал ұзақ жылдар бойы қызмет еткен төраға Чэн Ман Хин отставкаға кеткеннен кейін Лим төраға болды. Карпал 1999 жылы Тереңгану штатының заң жүйесіне худуд (исламдық мінез-құлық ережелері) енгізуді көздеген ПАС жоспарына қарсы шығып, штат үкіметін сотқа беруге дайын екенін мәлімдеді.
Парламентке қайта оралу
2004 жылғы жалпы сайлауда Карпал Букит-Гелугордағы жаңа округте 1261 дауыспен парламентке қайта оралды. ДАП парламенттегі ең ірі оппозициялық партия мәртебесін қайта иеленді, ал Карпал 2004 жылдың 4 қыркүйегінде партияның ұлттық төрағасы болды. 7 қыркүйекте ол 17 мамырда депутаттар қызметке кірісер алдында оң қолын көтеруге міндетті деген мәлімдемесі үшін "парламентті жаңылыстырғаны" үшін жазаланды. Парламенттік құқықтар және артықшылықтар комитетінің баяндамасына сәйкес, Карпалға үш күннің ішінде кешірім сұрау немесе алты айға тоқтатылу жазасына кесілуі мүмкін еді. Ол кешірім сұраудан бас тартып, тоқтату жазасын өтеді.
Саяси көзқарастар
Карпал Сингх Дэвид Саул Маршалл, Махатма Ганди және Джон Ф. Кеннедиді өзіне әсер еткен тұлғалар ретінде атады. 13 мамыр оқиғасы оны Малайзияның көпұлтты бағыт ұстауы керектігіне көндірді және ол 1970 жылы ДАП-қа қосылды. Карпал елдің тұңғыш премьер-министрі Тунку Абдул Рахманның ұлтаралық бірлікті дамытуына жоғары баға берді. Карпал Сингх Малайзияның ислам мемлекеті болу идеясына қарсы болды, конституция елді исламды мемлекеттік дін ретінде сақтай отырып, зайырлы мемлекет ретінде қарастыратынын айтты және осы мәселеде Махатхирмен және оппозициялық PAS партиясымен келіспеді. Карпал саяси сөйлеу кезінде: "Мен өлген соң ғана ислам мемлекеті болады" деді.
Беделі
Карпал даулы тұлға болды, және ол, сондай-ақ ДАП саяхатшысы Лим Кит Сианг нәсілдік арандатушылар деп айыпталды. Ол бес рет Желутон округінен депутат болып сайланғаннан кейін жақтастары арасында "Желутонның жолбарысы" атымен танылды. Карпал осы лақапқа Малайзияның бұрынғы Үнді конгресінің президенті Сами Веллумен болған келіспеушілік кезінде қатысты, ол Самиға: "Ол арыстан болсын, ал мен жолбары болайын, себебі Малайзияда арыстан жоқ!" деді. Сәтке соң, Карпалды Ибрагим Али мен Бунг Моктар Радин сөйлегенде тұра алмағаны үшін қысымға алды (бұл оппозициялық депутаттардың арасында наразылық тудырды). Қазан айында Карпал спикер Пандикар Амин Мюлияны "жұқа" және "жарқын" деп атағаны үшін екі күнге парламенттен шеттетілді.
Тұтқындау
Ол және бірқатар басқа оппозициялық саясаткерлер 1987 жылғы қазан айында Малайзияда "ұлтаралық шиеленісті" қоздырды деген айыппен "Ішкі қауіпсіздік туралы" заңға сәйкес сотсыз ұсталды. Карпал 1988 жылғы наурыз айында habeas corpus өтінішіне жауап ретінде бірнеше сағатқа босатылып, кейін қайта ұсталды және 1989 жылғы қаңтарға дейін түрмеде отырды. Amnesty International оны ар-ождан тұтқыны деп атады. Бұл – Достас елдерінде адвокаттың сотта клиентін қорғайтын сөзі үшін қоздырылған бүлікшілдік туралы жалғыз белгілі айып. 2009 жылғы наурыз айында, 2009 жылғы Перак конституциялық дағдарысынан кейін, ол Перак сұлтаны Азлан Шахты сотқа шақыруымен қорқытты деген айыппен тағы да бүлікшілдік туралы заң бойынша айыпталды. Карпал сұлтанның Замбри Абдул Кадирді бас министр етіп тағайындауы конституциялық өкілеттігінен асып кеткенін айтқан еді. 2010 жылғы маусымда жоғары сот айыптау тарапының қинаусыз дәлел келтіре алмағанын анықтағаннан кейін айыптаулар алынып тасталды. Алайда, 2012 жылғы қаңтарда Апелляциялық сот бұрынғы ақтау үкімін жойып, Карпалға өзін қорғауға бұйырды. 2019 жылғы наурыз айында, оқиғадан 10 жыл өткен соң, Федералды сот Карпалды қайтыс болғаннан кейін ақтап тастады.
He was again charged under the Sedition Act in March 2009 with threatening to sue the Sultan of Perak, Sultan Azlan Shah, in the wake of the 2009 Perak constitutional crisis. Karpal had contended that the sultan had exceeded his constitutional powers in appointing Zambry Abdul Kadir Menteri Besar. The charges were dismissed in June 2010 after the High Court determined that the prosecution had failed to prove a prima facie case. However, the Court of Appeal reversed the acquittal in January 2012 and ordered Karpal to enter a defence. In March 2019, 10 years after the incident the Federal Court acquitted Karpal posthumously.
Отбасы
1970 жылы шілдеде Карпал өзінен сегіз жас кіші Гурмит Каурға үйленді. Гурмиттің отбасы Таиландтың Наратхиват қаласынан, ол жеті жасында Пенангқа көшіп келді. Микроавтобустың жүргізушісі де жарақат алды. Карпалдың "Тойота Альпард" машинасы семент, болат және плитка тасымалдайтын, баяу қозғалатын 5 тонналық "Мицубиси Кантер" жүк көлігінің оң жағымен соқтығысты. Жүк көлігінің жүргізушісі (Абу Мансор Мохд есімді) қанапқа тесті табылды, бірақ оқиға кезінде оның мас күйде болған-болмағаны белгісіз болды. Букит Аман жол полициясының бастығы Мохд Фуад Абдул Латифтің сөзіне қарағанда, оқиға болған кезде жол жағдайы мен ауа райы жақсы болған. Оның денесі сағат 13:35-те Пенангтың Джордж Таун қаласындағы Бату Гантонг крематорийіне жеткізіліп, мыңдаған аза тұрғандар оның есімін айқайлағаннан кейін кремацияланды. Оның ұлы Гобинд 5 мамырда оны еске алу шарасын өткізді.
Ескерткіштер, марапаттар мен марапаттар
2014 жылдың 19 сәуірінде, оның қайтыс болғаннан екі күн өткен соң, Лебу Сунай Пинангтағы IJM серуендеу жолы Карпал Сингх даңғылы (Персиаран Карпал Сингх) деп аталды. Тим Донохьюдің "Карпал Сингх, Джелутонгтың жолбарысы" толық биографиясы, 2014 жылы Marshal Cavendish International баспасында жарық көрген, Донохьюдің оның қайтысынан бұрын жарық көрген "Карпал Сингх: Джелутонгтың жолбарысы" кітабының жаңартылған нұсқасы. Карпал 2011 жылы "Үндінің даңқы" сыйлығымен марапатталды және 2008 жылы ең ірі 10 НРИ жаңалықтарын жасаушылардың бірі болды.