Кіріспе

1951 жылы АҚШ-тағы ауа райы апаты 1951 жылдың шілде айының ортасында қатты жаңбырлар Канзас өзенінде, Миссури өзенінде және Орталық АҚШ-тың басқа да айналасындағы аудандарда судың жоғарылауына әкелді. Канзас, Неошо, Мараис-де-Сигн және Вердигрис өзендерінің бассейндерінде су тасқыны болды. 1951 жылдың маусым мен шілде айларында шығыс Канзас пен Миссуриде болған залал 935 миллион доллардан асып түсті . Су тасқынынан 17 адам қаза тауып, 518 000 адам үйін тастап кетуге мәжбүр болды.

Су тасқыны

Канзастағы 1951 жылғы су тасқыны мамыр айында екі сағат ішінде жаңбырдан кейін Хейстегі Биг Крик (Смоки Хилл өзенінің саласы) су тасқынынан басталды. Өзен ағып, Хейс қаласын (Форт-Хейс мемлекеттік университетінің орналасқан жерін) студенттер тұратын көпшілік жерлерді су басады, бұл G.I. отбасыларының түн ортасында казармаларды эвакуациялауды қажет етті. Билл және жатақханалар стадионының үшінші қабатына, ол әлі де құрғақ болды. Философия және дін профессоры д-р Чарльз Ф. Вист пен оның жеті жасар қызы судың салмағы астында үйлері құлап, құрып кетті. Ал 23 мамырда мектеп бітіру салтанаты өткізілмеді. Бір айдан кейін түлектерге дипломдар жіберілді. Сол кезде Хейс қаласында да ескерту сигналдары болмаған. Екі полиция қызметкері төменгі көшелерге сиреналарын шығарып, эвакуация туралы айқайлап жүрді. Олар көптеген адамдардың өмірін сақтап қалды. Су тасқыны 1951 жылдың маусым айына дейін жалғасты. Су тасқыны 8-ші шілде мен 13-ші шілде аралығында аймақты басып алды. 1844 жылғы Ұлы тасқын мен 1903 жылғы тасқыннан бері су деңгейі ең жоғары деңгейге жетті. 13 шілдеде су тасқынының ең жоғары деңгейі болды, бұл сол кездегі орта батыстағы су тасқынынан болған ең үлкен жойылуға әкелді. Канзас өзенінің нақты су тасқыны деңгейі нақты белгісіз, өйткені су барлық ресми су тасқыны өлшегіштерінен жоғары болды. Алайда Манхэттен мен Боннер-Спрингс аралығында су деңгейі бұрынғы барлық рекордтардан 1 метрден 2 метрге дейін жоғары болды. Мараис-де-Синьес, Вердигрис және Неошо өзендерінің шыңы бұрынғыдан 3 метрге жоғары болды. Су тасқынынан ең ауыр зақым Манхэттен мен Форт Райлиге тиді. Форттағы казармалар қиратылды, ал Манхэттендегі орталық бизнес ауданы 2 метрден төмен су астында қалды және екі адам қаза тапты. Кейін Топека мен Лоуренс бір жағадан зақымданды. Топекадан шамамен 24 000 адам көшірілді. Канзас-Ситиде су аргентиналық және Армордэйл аймақтарын қорғайтын бөгеттердің үстінен ағып, 15 000 адамды эвакуациялауға әкелді. Армордалдағы үйлердің шатырына дейін су жетті. Су тасқыны Канзас және Миссури өзендерінің тұсындағы Батыс Боттс қаласындағы Канзас-Сити мал базарларын қиратты. Мал шаруашылығы ешқашан толық қалпына келмеді. Су тасқыны Канзас штатының Канзас қаласында орналасқан Фэрфакс әуежайындағы TWA жөндеу базасын жойды, бұл Канзас штатының Канзас қаласы, Миссури штатының TWA-ны Platte County, Missouri-дегі жаңа әуежайға көшіруге мәжбүр етті, ол кейіннен Канзас қаласының халықаралық әуежайы болды. 13 шілдеде Канзас пен Миссури штаттарында су тасқыны болды. 17 шілдеде Боунвилл, Миссури, 18 шілдеде Джефферсон Сити, 18 шілдеде Херман, 19 шілдеде Миссури және 20 шілдеде Сент-Чарльз, Миссури арқылы ағысқа қарай жалғасты, нәтижесінде одан әрі су тасқыны болды. 17 шілдеде президент Гарри Трумэн әуемен Манхэттеннің батысына дейін апатты аралап, апатты "мұның ең нашар су апатының бірі" деп жариялады.

Су тасқыны деңгейі

Мұнда өзеннің деңгейі өлшенді.

Канзас өзені

Қалалық өзеннің шыңы Су тасқыны кезеңінен биіктігі Манхэттен 33,4 фут (10 м) 15,4 фут (5 м) Өлшем күні 13 шілде Вамего 30,56 фут (9 м) 11,6 фут (4 м) 13 шілде Топека 40,8 фут (12 м) 14,8 фут (5 м) 13 шілде Лекомптон 30,23 фут (9 м) 13,25 фут (4 м) 13 шілде Лоуренс 29,9 фут (9 м) 11,9 фут (4 м) 13 шілде Де Сото 42,3 фут (12,8 м) 16,3 фут (5 м) 13 шілде

Мараис-де-Сигнес өзені

Қала Өзеннің шыңы Су тасқыны кезеңінен биіктігі Өлшем күні Оттава 42,97 фут (13 м) 11,97 фут (4 м) 11 шілде

Неошо өзені

Қала Өзеннің шыңы Су тасқыны кезеңінен биіктігі Емпория 33,4 фут (10 м) 13,4 фут (4 м) Өлшем күні 11 шілде Неошо рапидтері 34,3 фут (10 м) 12,3 фут (4 м) 11 шілде Лерой 34,48 фут (11 м) 11,48 фут (3 м) 12 шілде Берлингтон 41,53 фут (13 м) 14,53 фут (4 м) 12 шілде

Нәтиже

Бұл су тасқынынан кейін Канзастың шығысында бірнеше бөгеттер мен су қоймалары салынды. Бұл жаңа су тасқынын бақылау құрылыстары 1993 жылы аймақты қатты су басудан кейін кеңінен залал келтірмеуге көмектесті. Су тасқыны алдында Канзас өзенінің алабында бес федералдық су тасқынын бақылау бөгеті жұмыс істеді: Колорадодағы Бонни бөгеті, Небраскадағы Эндерс бөгеті және Медицин Крик бөгеті, Канзастағы Седар Блафф бөгеті және Канополис бөгеті. Тағы бірнешеін АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы мен Рекультивация бюросы жоспарлаған, екеуі де 1944 жылғы су тасқынын бақылау туралы заңмен бекітілді. Содан бері Канзас өзенінің ағысын бақылайтын жалпы он сегіз бөгет салынған, мысалы, Канзастағы Соломон өзенінің қосалқы өзендеріндегі Вебстер бөгеті мен Кирвин бөгеті. Көптеген басқа су қоймалары мен бөгеттер жақын маңдағы басқа бассейндерде салынған, олар да осы су тасқынына қарсы іс-қимылдың бір бөлігі ретінде салынған. Бұл Озарк көлі үстіндегі Осадж өзені бассейнін қамтиды. Солтүстік Лоуренс ғимаратының қабырғасы типпен, қабырғасының сыртында су деңгейін көрсететін белгі бар. 2011 жылы Томас Харт Бентонның "Бұлақ апаты" картинасы Нью-Йорктегі Sotheby's аукционында 1,9 миллион долларға сатылды. Бенттон су тасқыны кезінде сурет салған және су тасқыны туралы заң жобасын қолдау үшін Конгресстің әрбір мүшесіне литография жіберген.

Басқа ірі су тасқындарымен салыстыру

Құбырлар мен бөгеттердің құрылысы Мезсури өзенінің бойындағы түрлі аудандарды су тасқыны қалай зардап шеккенін өзгертті. Бұл жерде XIX ғасырдың басынан бері болған үш үлкен су тасқыны салыстырылды. 1844 жылғы Ұлы су тасқыны Канзас-Ситидегі Вестпорт-Ландингте су ағызу деңгейі бойынша үштен ең үлкен су тасқыны болды. Бұл су тасқыны кезінде шығарылған деп есептеледі. 1844 жылдың 16 шілдесінде таудың жотасы 1993 жылғы су тасқынынан бір футқа төмен болды. 1951 жылғы 14 шілдедегі су тасқыны 1844 жылғы су тасқынынан 1 метрге, ал 1993 жылғыдан 1 метрге төмен болды. Алайда, су тасқыны Канзас-Сити үшін қазіргі су тасқынының ең жойқын түрі болды, өйткені оның бөгеті оған төтеп беру үшін салынбаған. Ол қаланың мал қоймаларын қиратып, Миссури өзенінің түбінен әуежай салуға мәжбүр етті. Келесі жылы 1952 жылы Миссури өзенінің су тасқыны кезінде Миссури өзенінің жоғары ағысында су тасқыны Роузкрайнс мемориалдық әуежайының Сент-Джозеф қаласынан ажыратылуына себеп болды. Бұл су тасқыны Миссури өзенінің бүкіл алабына әсер еткен үлкен су тасқынының бір бөлігі болды. 1993 жылғы Ұлы тасқын үштің ішіндегі ең жоғары болды, бірақ ең төменгі ағызу деңгейі болды. 1993 жылғы тасқын басқа жерлерде деструктивті әсерлерге ұшыраса да, Канзас-Сити 1951 жылғы тасқыннан кейін бөгеттің жақсаруынан кейін салыстырмалы түрде аман қалды.