Қалалық Wi-Fi желісі: Үкіметтік қолдау және даму перспективалары

Кіріспе

Жергілікті билік тарапынан ұсынылатын Wi-Fi желісі – қалалық сымсыз желі, ол қаланың барлық аумағын қамтитын сымсыз желі болып табылады. Мұндай желі әдетте сымсыз тор желісін құру арқылы Wi-Fi желісі арқылы қаланың көп бөлігіне немесе толық аумағына кеңжолақты интернет қолжетімділігін ұсынады. Көбінесе, жүздеген сымсыз қолжетімділік нүктелері ашық ауада, мысалы, бағаналарға орнатылады. Желі операторы сымсыз интернет-провайдер қызметін атқарады.

Шолу

Қалалық сымсыз желілер қоғамдық кітапханалар мен кейбір кофеханалар маңындағы қолжетімді мүмкіндіктерден әлдеқайда асып түседі. Қалалық орталықтарда сымсыз қызметпен аумақты жабудың негізгі идеясы – жеке үйлер мен кәсіпорындардың жеке фирмаларға осындай қызмет үшін төлеуінен гөрі, қоғамға оны пайдалы қызмет ретінде ұсынудың тиімдірек болуы. Мұндай желілер қала басқаруын және қоғамдық қауіпсіздікті арттыруға қабілетті, әсіресе қалалық қызметкерлер оны жергілікті жерде тікелей пайдаланғанда. Олар сондай-ақ жекеменшік жылдам қызметтерге қол жеткізе алмайтындарға әлеуметтік қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. Желілік қызмет тегін болса және клиенттердің шағын тобы қолжетімді сыйымдылықтың көп бөлігін пайдаланса, желіні басқару және реттеу қиын болуы мүмкін. 2003 жылы Verge Wireless компаниясы Tropos Networks компаниясымен Луизиана штатының Батон-Руж қаласының орталық ауданында муниципалды сымсыз желілер құру туралы келісім жасасты. Verge Wireless компаниясының негізін қалаушы Карло Макдональд, бұл қалаларға экономикалық дамуды жақсартуға және әзірлеушілерге жылдам өткізу қабілетін пайдалана алатын мобильді қосымшаларды құруға мүмкіндік беретінін айтты. Verge Wireless Батон-Руж, Жаңа Орлеан және басқа да аймақтарда желілер құрды. Кейбір қолданбаларға сымсыз қауіпсіздік камералары, полицияның суретін түсіру бағдарламалық құралы және орналасу негізіндегі жарнама кіреді. 2007 жылы ұялы байланыс желілері бар кейбір компаниялар жоғары жылдамдықты сымсыз қызметтер ұсынды, онда ноутбук иесі 802.11b/g орнына EV-DO ұялы деректер қабылдағыштарына немесе WiMAX негізіндегі PC картасын немесе адаптер сатып алды. Сол кездегі бірнеше жоғары деңгейдегі ноутбуктерде осы жаңа протоколдарды қолдау үшін құрылған мүмкіндіктер болды. WiMAX метрополиттік аймақтық желіні (MAN) іске асыруға, ал 802.11 сымсыз жергілікті желіні (LAN) іске асыруға арналған. Дегенмен, ұялы байланыс желілерін пайдалану тұтынушылар үшін қымбатқа түседі, өйткені олар көбінесе шектеулі деректер жоспарларында болады. 2010 жылдары ірі қалалар көлік кептелісі, қылмыс, экономикалық өсуді ынталандыру, климаттың өзгеруіне жауап беру және қалалық қызметтерді жеткізуді жақсарту сияқты мәселелерді шешу үшін «ақылды қала» тұжырымдамасын қабылдады. Алайда, 2018 жылға қарай жеке сектор қалалық үкіметтер мен коммуналдық қызметтердің «ақылды қала» мақсаттарына жету үшін қалалық сымсыз желілерді құруға сенуге болмайтыны анық болды. Компания қалалық сымсыз желімен қамтамасыз ету үшін Сан-Франциско қаласымен жұмыс істеп жатыр, бірақ аяқталу мерзімі белгіленбеген. Жоспарлау кезеңіндегі кейбір жобалар жоспарланған аумақты 100% коммуналдық аумақтан тек тығыз саудалық аймақтарға дейін қысқартты. Жобаның ең амбициялық жоспарларының бірі – Силикон алқабындағы барлық аудандарға сымсыз байланыс ұсыну, бірақ конкурстың жеңімпазы қатысушы 40 қаладан шығынды көбейтуді сұрауға дайын. 2005-2007 жылдардағы технологиядағы жетістіктер сымсыз қоғамдық желілер жобаларына тиімді балама ұсынуға мүмкіндік береді. Мұндай жобалардың артықшылығы – олар мемлекеттік органдармен келіссөздер жүргізудің қажеті жоқ және қамту бойынша келісімшарттық міндеттемелері жоқ. Сан-Францискодағы Meraki-дің демонстрациясы, 2007 жылдың қазан айына қарай 20 000 жеке пайдаланушы бар екенін мәлімдеді, жақсы мысал болып табылады. 2009 жылы Microsoft және Yahoo АҚШ-тың таңдалған аймақтарына тегін сымсыз желі ұсынды. Yahoo-ның тегін WiFi 2009 жылдың 10 қарашасынан бастап Нью-Йорк қаласындағы Таймс-сквер ауданында бір жылға қолжетімді болды. Microsoft АҚШ-тағы таңдалған әуежайлар мен қонақүйлерге тегін WiFi ұсынды, ал пайдаланушы Bing іздеу жүйесінде бір рет іздеу жүргізді. Оңтүстік Австралиядағы Аделаида қаласы Оңтүстік Австралия үкіметімен бірлесіп «Аделаида тегін WIFI» желісін іске қосты. Соңғы бес жылда желіге күн сайын 8000-ге жуық пайдаланушы тартылып келеді, себебі 4G технологиясының таралуына қарамастан, желінің танымалдылығы артып келеді.

Municipal wireless networks go far beyond the existing piggybacking opportunities available near public libraries and some coffee shops. The basic premise of carpeting an area with wireless service in urban centers is that it is more economical to the community to provide the service as a utility rather than to have individual households and businesses pay private firms for such a service. Such networks are capable of enhancing city management and public safety, especially when used directly by city employees in the field. They can also be a social service to those who cannot afford private high speed services. When the network service is free and a small number of clients consume a majority of the available capacity, operating and regulating the network might prove difficult. In 2003, Verge Wireless formed an agreement with Tropos Networks to build a municipal wireless networks in the downtown area of Baton Rouge, Louisiana. Carlo MacDonald, the founder of Verge Wireless, suggested that it could provide cities a way to improve economic development and developers to build mobile applications that can make use of faster bandwidth. Verge Wireless built networks for Baton Rouge, New Orleans, and other areas. Some applications include wireless security cameras, police mug shot software, and location based advertising. In 2007, some companies with existing cell sites offered high speed wireless services where the laptop owner purchased a PC card or adapter based on EV DO cellular data receivers or WiMAX rather than 802.11b/g. A few high end laptops at that time featured built in support for these newer protocols. WiMAX is designed to implement a metropolitan area network (MAN) while 802.11 is designed to implement a wireless local area network (LAN). However, the use of cellular networks is expensive for the consumers, as they are often on limited data plans. In the 2010s larger cities embraced the smart city concept to tackle problems such as traffic congestion, crime, encouraging economic growth, responding to the effects of climate change and improving the delivery of city services. However, by 2018 it has become clear that the private sector could not be relied upon to build up city wide wireless networks to meet the smart city objectives of municipal governments and public utility providers. the company claims that they are working to provide a wireless network for the city of San Francisco, California, although there is no specified completion date. Some other projects that are still in the planning stages have pared back their planned coverage from 100% of a municipal area to only densely commercially zoned areas. One of the most ambitious planned projects is to provide wireless service throughout Silicon Valley, but the winner of the bid seems ready to request that the 40 cities involved help cover more of the cost, which has raised concerns that the project will ultimately be too slow to market to be a success. Advances in technology in 2005–2007 may allow wireless community network projects to offer a viable alternative. Such projects have an advantage in that, as they do not have to negotiate with government entities, they have no contractual obligations for coverage. A promising example is Meraki's demonstration in San Francisco, which already claims 20,000 distinct users as of October 2007. In 2009, Microsoft and Yahoo also provided free wireless to select regions in the United States. Yahoo's free WiFi was made available for one year to the Times Square area in New York City beginning November 10, 2009. Microsoft made free WiFi available to select airports and hotels across the United States, in exchange for one search on the Bing search engine by the user. The City of Adelaide in South Australia in collaboration with the South Australian Government operate a meshed network "Adelaide Free WIFI. For the past five years the network attracts some 8,000 daily users as the networks popularity continues to grow despite the proliferation of 4G technology.

Қазақстан

Phnom Penh WiCam, Ltd.

Индонезия

Маланг Indoken Wireless роумингтік байланыс ұсынады, T Fi Beta қоғамдық көлікте байланыс және ресурстық орталықтарда тегін қолжетімділік береді.

Тайланд

Бангкок тұрғындарына True Corporation компаниясы ұсынатын тегін қызмет.

Бельгия

Брюссель UrbiZone жоғары білім беру мекемелерінің, әкімшілік ғимараттардың және қоғамдық ауруханалардың бір бөлігін қамтиды.

Болгария

Пловдив қаласының орталығында және қала шеткерлерінің бір бөлігінде ақысыз.

Қазақстан

Самобор – SMBWireless әлеуметтік ұйымының ақылы және тегін қызметі. Велика Горица қаласының орталығында және жақын ауылдарда «e Gorica» жобасы аясында тегін.

Эстония

Таллиннің Tiigrihüpe тегін Wi-Fi желісі астананы және елдің көп бөлігін қамтиды.

Франция

Париж көптеген саябақтарда, қалалық кітапханаларда, мұражайларда және қоғамдық орындарда тегін. Кейбір шалғайдағы аудандарда да мүмкіндік бар.

Грекия

Гераклион тегін, қалалық желі, қаланың негізгі алаңдарын және жолдарын қамтиды. Лагдас тегін, қалалық желі, қаланың көп бөлігін қамтиды және Лагдас муниципалитетінің қалаларын қамтуға қарай кеңейтілуде.

Ирландия

Дублин қаласының орталық аймақтарында тегін Wi-Fi бар.

Италия

Болонья қаласының тарихи орталығы мен оның айналасында тегін қызмет. Комизо қаласының тарихи орталығы мен оның айналасында тегін қызмет. Милан қаласының тарихи орталығы мен Милан Мальпенса әуежайында және оның айналасында тегін қызмет. Равенна қаласының тарихи орталығында "Ravenna WiFi" деп аталатын тегін Wi-Fi қызметі бар. WiFimetropolitano жобасы қалалық аймақтағы алаңдарда, кітапханаларда және жиналатын орындарда тегін интернетке қол жеткізу үшін WiFi құрылғыларын орнатудан тұрады. Венеция қаласының тұрғындары мен қала қонақтары үшін тегін. Тренто қаласының тарихи орталығы мен оның айналасында тегін қызмет.

Литва

Каунас қаласының кейбір көшелерінде ақысыз.

Люксембург

Люксембургте қала орталығында, Орталық вокзалдың Hotcity және Еуропалық аудандарында ақылы және тегін қызметтер бар.

Молдова

Кишиневте екі метрополитен Wi-Fi желісі бар: StarNet және Orange. StarNet-тің ақылы және тегін таралу аймағы қаланың орталық көшелері мен тұрғын алаптарын, сондай-ақ саябақтарды қамтиды. Orange-тың ақылы таралу аймағы қалалық қоғамдық көлік аймақтары мен автобус аялдамаларын қамтиды.

Норвегия

Тронхейм қалалық орталығында ақылы және тегін қызметтер бар.

Польша

Ржешов тегін, қатысатын мемлекеттік мектептерде қалалық қызмет. Вроцлав Miejski Internet арқылы тегін қызмет, бірнеше орында.

Испания

Моральзарзал, Испания тіркелген тұрғындарға тегін, келушілерге белгілі бір уақытқа ғана қолжетімді. Мадрид, Испания қалалық автобус жүйесі EMT-де тегін және ашық Wi-Fi бар.

Швеция

Хельсинборг, Швеция – шектеусіз, тегін және қала басқаруымен 220 орнында қолжетімді. SSID: Helsingborg Helpdesk: #freewifihbg көптеген әлеуметтік желілерде. Лидкопинг, Швеция – шектеусіз, тегін және коммерциялық түрде жұмыс істейді. Қала алаңында қолжетімді. SSID: Lidkoping.

Оребро, Швеция – Järntorget маңында тегін қолжетімді. Мальмё, Швеция – тегін, Pjodd.se компаниясы басқарады, қала орталығында 65 кіру нүктесі бар.

Украина

Киев, Украина қаласының орталық және жолаушылар теміржол стансасының белгілі бір аймақтарында тегін Wi-Fi бар.

Мексика

Гвадалахара, Халиско – тегін, 150 саябақ және муниципалдық аумақтар. Күнделікті 1 сағат үздіксіз қосылу және 2 сағат қосылу уақыты беріледі. 2011 жылдан бері қолданыста. Орнату және жұмыс істеуін муниципалдық үкімет қаржыландырады. Кейбір аймақтарда құрылғыны зарядтау/пайдалану үшін тегін электр розеткалары бар. Мерида, Юкатан – тегін. Қаланың көптеген негізгі саябақтары мен басқа да аумақтары. Axtel және Telmex компаниялары ұсынады. Көбінесе электр розеткалары бар тік тұрғызуға арналған үстелдер де қарастырылған. Саябақтар "parque en linea" (онлайн парк) белгілерімен және байланыс қызметін ұсынатын компанияның логотипімен белгіленеді. SSID әдетте "park en linea" болып табылады.

Африка

Стелленбош, Оңтүстік Африка – тегін қызмет. Қала орталығы 2012 жылдың 25 ақпанынан бері онлайн. Қамту бүкіл қалаға дейін кеңейтіледі. Оңтүстік Африкадағы Нортпайн – ақылы. WISP және медиа жеткізу қызметтері, сондай-ақ ауданға бағытталған бейнебақылау. Ақпарат алмасу, ынтымақтастық және жергілікті бизнес серіктестіктері үшін қоғамдық әлеуметтік портал. Концепцияның дұрыстығы көршілес аудандарға таратылады. Хараре, Зимбабве – қаланың әртүрлі нүктелерінде қолжетімді. ZOL ұсынады. 1 сағаттық уақыт лимиті, кейін ақы төленеді.

Батыс Азия

Тель-Авив қаласының орталығы және кейін солтүстік жағы да.