Кіріспе

Мәтінді Брайль қарпіне аудару үшін қолданылатын бағдарламалық қамтамасыз ету – Брайль аудармашысы. Бұл бағдарлама электрондық мәтінді (мысалы, MS Word файлы) Брайль қарпіне аударып, оны Брайль ембосері (жаңа құрылған Брайль қарпінің қағаз көшірмесін шығаратын құрылғы) сияқты Брайль перифериялық құрылғысына жібереді. Әдетте, әр тіл үшін жеке Брайль аудармашысы қажет. «Аудармашы» деген сөз қолданылғанына қарамастан, тілдік аударма жүргізілмейді. Тіпті ең қарапайым жағдайда да, мысалы, голланд Брайль қарпінде бас әріптер, баса назар, тыныш белгілер, типографиялық символдар және бет пішімі үшін күрделі ережелер бар.

Тарих

Компьютерлік аударма мен Брайль шрифтін шығарудың алғашқы практикалық қолданылымы Луисвилл қаласындағы (Кентукки штаты) американдық соқырлар баспасындағы негізгі компьютерлерді пайдаланды. 1960 жылдары Брайль шрифтін автоматты түрде өндіруге бағытталған MIT жобасы болды. Роберт Манн DOTSYS деп аталған Брайль аударма бағдарламасын жазып, оны басқарды, ал тағы бір топ "M.I.T. Braillemboss" деп белгілі болған басып шығару құрылын жасады. Ақырында, MIT бағдарламалық қамтамасыздандыру жұмысын Mitre Corporation компаниясына тапсырды. Mitre Corporation командасы – Роберт Гилдеа, Джонатан Миллен, Рид Герхарт және Джозеф Салливан (қазір Duxbury Systems президенті) портативті бағдарламалау тілінде жазылған DOTSYS III, алғашқы Брайль аудармасын жасады. DOTSYS III Атланта қалалық мектептері үшін ашық қолданысқа арналған бағдарлама ретінде әзірленді. 1973 жылғы наурыз айында Германияның Мюнстер қаласында өткен Компьютерлік Брайль өндірісі жөніндегі бірінші халықаралық семинарда әлемнің әртүрлі елдерінен Брайль аударма жобалары талқыланды. Брайль шрифтінің тарихы, Брайль аудармасы және кейбір Брайль құрылғыларына қатысты құжаттар архиві Duxbury Systems компаниясымен сақталады.