Вулканның тәуелсіздік күресі: «Споктың әлемі» романындағы оқиғалар.

Кіріспе

Спок әлемі – 1988 жылы американдық жазушы Дайан Дюэннің ғылыми-фантастикалық романы, оқиғасы «Жұлдызды жол» әлемінде өрбітеді. Сюжет Вулкан планетасының Біріккен планеталар федерациясынан бөлінуіне бағытталған қозғалыс төңірегінде құрылады. Романда негізгі сюжеттік желіні дамытатын тараулар, Вулкан тарихының маңызды эпизодтарын баяндайтын тараулармен кезектеседі. Кітаптың көп бөлігі Вулкан философиясы мен мәдениетінің түйінді тақырыптарын зерттейді, әсіресе ктия ұғымын – Вулкандық философиялық (немесе интерпретацияға байланысты, діни) концепцияны, кітапта «шындықтың шындығы» деп аударылған, яғни нәрсені қалай болса солай көру, қалай көруді қалағаннан емес.

Кескіннің қысқаша мазмұны

Кейбір вулкандық ұйымдар, олардың көпшілігі адамзатқа деген теріс көзқарастарымен, вулканның Біріккен планеталар федерациясынан бөлінуін талап ететін қозғалысты бастады, адамдардың эмоционалдылығы мен болжаусыздығын вулкан планетасының одан әрі дамуы үшін қауіпті факторлар деп атады. Осы дауды бүкіл планета бойынша өткізілетін дауыс беру арқылы шешу жоспарланған, ал дауыс беруге дейін белгілі бір кезеңде маңызды тұлғалардың теледебаттары өтеді. Джеймс Т. Кирк пен "Энтерпрайз" экипажының қалған бөлігі Жердегі демалыстан шақырылып, вулканның Федерациядан кету мүмкіндігі өте жоғары саналғандықтан, вулканның бөлінуіне қарсы дипломатиялық жұмыс істеуге жіберілді. Спок, жартылай адам, жартылай вулкан және Жұлдыздық Флоттың көрнекті офицері ретінде, осы пікірсайыстың ең маңызды тұлғаларының бірі саналды. Вулканда болған кезде экипаж (көбінесе доктор Леонард МакКойдың жеке тергеуі арқылы, "Энтерпрайз" бортындағы саналы компьютер "Мойра" көмегімен) бөліну қозғалысын кем дегенде ішінара Споктың балалық шағындағы никелескен әйелі Т'Принг бастағанын анықтады, ол Кирк пен Спокқа қарсы жылдар бойы ашкөздік сақтап келген. Стоннің өлімінен кейін оған қолжетімді қаржылық ресурстар мен байланыстарды пайдаланып, Т'Принг вулкандықтардың арасында адамзатқа деген теріс көзқарасты қалыптастыруға тырысқан көптеген ұйымдарды қаржыландырды, сондай-ақ егер бөліну орын алса, вулкандық үкіметке тиесілі болатын Федерация мүлігіне қатысты олар үшін тиімді келісімдер жасады. Кирк, Спок және МакКой, Споктың әкесі және Вулканның Федерациядағы бас елшісі Сарекпен, сондай-ақ оның анасы Аманда Грейсонмен, вулкан халқына жемқорлық туралы қалай хабарлау керектігін кеңеседі, бірақ олардың әңгімесін Вулканның ең құрметті ақсақалы және сол кездегі ең беделді тұлғасы Т'Паудың ауырып қалғаны туралы жаңалық тоқтатады. Т'Пау өзінің катрасын (шартты түрде, жанын) Амандаға, басқа вулкандыққа емес, адамзаттың кейбір өкілдеріне деген сенімін білдіре отырып, беруге шешім қабылдады, және Киркке, Спокқа, МакКойға, Сарекке және Амандаға Т'Прингтің қастандығы құпиялылық пен алдаудың арқасында өркендегендіктен, оған ашықтық пен шыншылықпен қарсы тұру керек екенін, ал ақпаратты вулкан халқына беру керек екенін айтты. Жемқорлық туралы жаңалық планетаны дүрбелеңге түсірді, бірақ оның өлімі және түрлер арасындағы катраның ауысуы туралы хабар оны тоқтатты. Осы уақытқа дейін Кирк пен МакКой (Спокпен бірге Жұлдыздық Флот өкілдері ретінде пікірсайыстарға шақырылған) бөлінуге қарсы аргументтерін айтқан болатын. Споктың сөзі пікірсайыстарды аяқтады, содан кейін планета бөліну мәселесі бойынша дауыс берді, нәтижесінде көпшілік Федерацияда қалуға дауыс берді.

Certain Vulcan organizations, many with anti human biases, have begun a movement calling for the secession of Vulcan from the United Federation of Planets, citing the emotionality and unpredictability of humans as dangerous factors for the further development of the planet Vulcan. The dispute is to be resolved by a planetwide vote, with televised debates by important figures for a certain time period beforehand. James T. Kirk and the rest of the crew of the Enterprise are called away from shore leave on Earth to serve as diplomats for Vulcan, arguing against the secession, as the odds that Vulcan will leave the Federation are considered very high. Spock, being half human and half Vulcan as well as a prominent Starfleet officer, is seen as one of the most important figures in the debate. While on Vulcan, the crew discovers (mostly through detective work by Dr. Leonard McCoy, using the aid of a sentient computer named "Moira" resident on the Enterprise) that the secession movement was sparked at least partially by T'Pring, Spock's childhood bride mate, who has nursed a grudge against Kirk and Spock for years for the deception involved in their participation in the koon ut kalifee ceremony (described in the original series episode "Amok Time"). Using the financial resources and connections available to her after the death of Stonn, T'Pring funded many of the organizations seeking to spark anti human prejudice in the larger Vulcan population, as well as arranging favorable contracts for them regarding Federation property that would revert to the care of the Vulcan government should the secession take place. Kirk, Spock, and McCoy consult heavily with Sarek, Spock's father and head ambassador from Vulcan to the Federation, and Amanda Grayson, his mother, regarding how to inform the Vulcan population of the corruption, but are interrupted by the news that T'Pau, a Vulcan elder and possibly the most respected living figure on Vulcan at that point, is dying. T'Pau makes the decision to transfer her katra (in a sense, her soul) to Amanda, instead of another Vulcan, proving her trust in certain members of the human race, and tells Kirk, Spock, McCoy, Sarek, and Amanda that since T'Pring's plot was able to thrive in secrecy and subterfuge, it should be countered with openness and honesty, and that the information should simply be given to the Vulcan population. The news of the corruption throws the planet into turmoil, but the news of her death and cross species katra transfer brings it to a muted standstill. By this point, Kirk and McCoy (who were, with Spock, invited to participate in the debates as Starfleet representatives), have already given their arguments against secession. Spock's argument concludes the debates, and the planet votes on the secession, which is decided by a large margin in favor of remaining in the Federation.

Жалғастығы

Сурақты террористер өлтірді деген кітап, кейінірек телеарнада көрсетілген "Жұлдызды жол" сериалымен қайшы келеді. "Жұлдызды жол: Enterprise" сериалы Сурақтың радиациялық уланудан көз жұмғанын көрсетеді. Кітап сондай-ақ адамдар мен вулкандықтардың арасындағы алғашқы байланыс туралы айта келіп, "Аспаннан келген жат адамдар" романына сілтеме жасайды, бірақ екеуі де "Жұлдызды жол: Бірінші байланыс" фильмімен толықтырылды.

Қабылдау

Роман 1988 жылы «Нью-Йорк Таймс» бестселлер тізімінде сегіз апта тұрды. BookRiot.com сайтынан Энн Мари Кахилл бұл кітапты «кән қоғамның дамуында мәдени ерекшелік пен мұраның маңыздылығын көрсететін әдемі туынды; «Жұлдызды жол» ғаламының маңызды түсінігі» деп сипаттады. Роман 2009 жылғы фильмнің сценарийшісі Роберто Орчидің сүйікті кітабы.