Кіріспе

Роберт Ирсей (5 наурыз 1923 жыл - 14 қаңтар 1997 жыл) – американдық кәсіби футбол командасының иесі. Ол 1972 жылдан 1997 жылы қайтыс болғанға дейін Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Балтимор/Индианаполис Колтс» франшизасына ие болды. Ол қазіргі «Колтс» командасының иесі Джим Ирсейдің әкесі болды.

Ерте өмір және білім

Роберт Ирсей 1923 жылғы 5 наурызда Чикаго қаласында Чарльз Израиль мен бұрынғы Элейн Нитрайдың ұлы болып дүниеге келді. Оның отбасылық тегі 1931 жылы, Боб сегіз жасқа толғанда, Ирсей болып өзгертілді. Рон колледжді тастап, отбасылық бизнесті сақтап қалуға тырысқанына қарамастан, «Акорд Вентиляция» компаниясы харизматикалық сатушы Боб кеткеннен кейін тез құлдырады және үш жылдан соң жұмысын тоқтатты. Ол «Рэмс» командасын сатып алу үшін соңғы сәтте 19 миллион АҚШ доллары ұсынды, бұл болашақ «Тампа Бэй Букэнирс» иесі Хью Калверхаустың ұсынысынан 2 миллион долларға артық еді. Ирсейдің «Колтс» командасындағы басым үлесі бастапқыда 51% құрады, ал қалған бөлігі Висконсин штатының Расин қаласынан Уиллард Келландқа тиесілі болды. Ол сондай-ақ Джо Томасты Балтимордың жаңа бас менеджері етіп тағайындағанын жариялады, ол Розенблумды Лос-Анджелеске ертіп келген Дон Клостерманның орнын басты. Ойынның екінші жартысында «Колтс» командасының жанында жүрген кезде ол Марти Домреске қарағанда Берт Джонсты бастапқы квотербек ретінде таңдауға басымдық бергенін айтты және Шнеленбергерден мұндай өзгеріс қашан жасалатынын сұрады. Шнеленбергердің сарказммен берген жауабы оның ойыннан кейін жұмыстан босатылуына себеп болды. Ирсей алдымен Томастың жаңа бас жаттықтырушы екенін хабарлау үшін баспасөз орталығына, содан кейін «Колтс» ойыншыларына бұл туралы айту үшін киім ауыстыру бөлмесіне барды, ал содан кейін жаттықтырушылар кеңсесіндегі қызу пікірталас кезінде Шнеленбергерге хабарлады. Ортаңғы қанат жақтаушы Майк Кертис ойыншылардың наразылығын білдіріп: «Бұл мені қатты мазалады. Ирсейді қорғап айтайын, ол жақсы жігіт, сезімтал адам. Ол футбол туралы көп білмейді, бірақ кейде эмоциялық жағдайға байланысты өзіңді бақылай алмайсың». 1976 жылғы 2 қыркүйекте «Понтиак Сильвердомда» «Детройт Лайонс» командасына қарсы өткен соңғы маусымдық ойында жеңілгеннен кейін Ирсейдің ойыншыларын сөзбен қорлауы үш күннен кейін, 5 қыркүйекте Тед Марчиброданың отставкаға кетуіне әкелді. Марчиброда Томаспен ойыншылар құрамы туралы шешімдерде келіспеді. Ол шабуыл және қорғаныс координаторлары Уайти Довелл мен Макси Бауган жұмыстан кетуге уәде бергеннен кейін және ойыншылар жаттығуды бойкоттауды қарастырғаннан кейін, 7 қыркүйекте қайтадан жұмысқа орналастырылды, бәрі Марчиброданы қолдады. Ирсейдің келісімшарт даулары мен кейбір ойыншылармен және жаттықтырушылармен бұзылған қарым-қатынастары келесі жылдары «Колтс» командасының алаңдағы құлдырауын жеделдетті. 1978 жылғы 23 тамызда «Сан-Диего Чарджерс» командасына жіберілген Лайделл Митчеллдің жаман ниетпен сауда жасауы және нәсілдік дискриминация жасауы туралы айыптауларға ұшырады. Қорғаушы Джон Даттон Ирсей өзі туралы «өте көп өтірік» таратқанын және 1979 жылғы маусымның басында ауысуды талап еткенін мәлімдеді. Ол: «Менің ойымша, ол командаға қызығушылық танытпайды, ол оған тек ойыншық сияқты қарайды», - деп қосты. Даттон 1979 жылғы 9 қазанда «Даллас Каубойс» командасына ауыстырылды. Ирсей Марчиброданы да үнемі сынға алды.

Колттарды жылжыту

1984 жылдың қаңтар айында Ирсей Балтимор медиасының алдында "Бұл менің командам!" деп жарлықтады. Ол команданы көшіру туралы қауесеттердің жалған екенін қайталады. Мемориалдық стадионды жақсарту бойынша келіссөздер тоқтап, Мэриленд штаты заң шығарушы органының бірі 1984 жылдың 27 наурызында Балтимор қаласына «Колтс» командасын мәжбүрлеп иеленуге рұқсат беретін заң қабылдады, бұл қала және округ шенеулерінің бұрынғы уәдесі еді. Ирсей қала оған жаңа футбол стадионы салуға уәде бергенін, бірақ кейін команданың нашар қатысуын себепке келтіре отырып, олардан бас тарқанын мәлімдеді. Келесі күні, команданың Оуингс-Миллс штаб-пәтеріне таңғы шабуыл жасалуы мүмкін деген қорқынышпен Ирсей Индианаполис қаласының ұсынған келісімін қабылдады. Индианаполис қаласының мэрі Уильям Х. Хаднут III, «Mayflower Transit Company» компаниясының сол кездегі бас директоры Джон Бернсайд Смитпен байланысқа шықты, ол команданың мүлкін асығыс жинап, 29 наурыздың таңғы сағаттарында Индианаполиске жеткізу үшін он бес жүк көлігін ұйымдастырды. Индианаполистегі шаттанған жұртшылық жаңа NFL командасын құшақтап алды, және команда екі апта ішінде 143 000 маусымдық билетке тапсырыс алды. Балтимор 1996 жылға дейін Ұлттық футбол лигасы командасынан айырылды, ол кезде Арт Моделл «Кливленд Браунс» командасының ойыншыларын Балтиморға әкеліп, «Балтимор Рейвенс» құрады.

Жеке өмір

Ол бұрынғы Харриет Погорзельскимен 1947 жылдың 12 шілдесінде Чикагодағы Шолом ғибадатханасында, раввин Луис Бинстоктың қатысуымен некелесті. Ирсейдің өзінің өмірбаянының егжей-тегжейін сенімді баяндаушы емес екенін ескерсек, ол поляк иммигранттарының қызы Погорзельскимен тағы бір католиктік үйлену тойын өткізді. Боб пен Харриет Ирсейдің үш баласы болды – Томас, Роберта және Джим. Роберта 1971 жылы 14 жасында Чикагоның сыртындағы 294 тас жолында болған автокөлік апатында қаза тапты.

Өлім және мұра

1995 жылдың қараша айында Ирсей инсульт алды және бірнеше ай бойы Индианаполистегі Сент-Винсент ауруханасының жансақтау бөлімінде жатты. Жазылып шыққаннан кейін пневмония, жүрек және бүйрек проблемалары дамыды, осыған байланысты ол Минесота штатының Рочестер қаласындағы Мейо клиникасына ауыстырылды. 1997 жылдың 14 қаңтарында Индианаполисте қайтыс болды. Ол Краун Хилл зиратында жерленген. 1997 жылдың 14 қаңтарында Индианаполисте Ирсейдің қайтысынан кейін «Колтс» командасын оның ұлы Джим мұраға алды. Билл Полиан 2011 жылғы маусым аяқталғаннан кейін жұмыстан босатылғанға дейін вице-президент ретінде команданың күнделікті басқаруын жүзеге асырды. Полианнан кейін Джим Ирсейдің үш қызы – Карли Ирсей Гордон, Кейси Фойт және Кален Джексон вице-президенттік лауазымды иеленді, олардың әрқайсысы команданың үлесін иеленеді және вице-президенттер болып табылады. Ирсей – «Индианаполис Колтс» құрмет залына енгізілген алғашқы адам, ол 1996 жылдың 23 қыркүйегінде осылай мәңгі есте қалды.