Кіріспе

Дональд Дақтың қалта кітаптары – Еуропаның әртүрлі елдерінде шығарылған, Дисней комикстерін қамтитын, кішкентай қағаз кітаптардан тұратын серия.

Өмірбаян

Кітаптар 1987 жылға дейін ретсіз (жылына шамамен 6 рет) және содан кейін ай сайын жарық көрді. Олар шамамен А5 (дигест форматында) және 250 бетке жуық қалыңдықпен шығады. Әр кітапта шамамен сегіз әңгіме болады, бірақ әңгімелердің саны нөмірден нөмірге өте көп өзгеріп отырады. 2019 жылдың 10 қыркүйегіне қарай 524 нөмір жарық көрген. Әңгімелердің көбі Еуропалық баспалардан алынған, атап айтқанда Италиядан Mondadori / Disney Italy және соңғы кезде Даниядан Egmont. Суретшілердің көп бөлігі Италиядан (ең белгілі және халықаралық деңгейде танымал Романо Скарпа, Марко Рота, Пьер Лоренцо Де Вита, Массимо Де Вита, Джорджио Каваццано, Джован Баттиста Карпи, Лучиано Боттаро), ал даниялық суретшілер (Флеминг Андерсен сияқты) азырақ, испан және аргентиналық суретшілердің салған әңгімелері өте сирек кездеседі.

Өндіріс процесі

Еуропалық Дисней комикстерінің үлкен, комикс кітаптардың көлеміндегі нұсқалары сияқты және Солтүстік Америкадағы супергерой комикстеріндегідей, қалта кітапшаларында жарияланған әңгімелердің көбі бір адамның еңбегі емес, олар бірігіп жасалған туынды. Автор әңгіме жазады, ал өндіріс компаниясы осы әңгіменің ерекше рухын ең жақсы бейнелейтін суретшіні тағайындайды. Содан кейін суретшінің суреттері басшылықтың нұсқауларымен, бірінші белгілі бір сызғыш, содан кейін белгілі бір түсшімен аяқталады. Мұндай топтар кейде еркін және әңгімеден әңгімеге өзгеретін болуы мүмкін (әсіресе тұрақты автор-суретші жұптары сирек кездеседі), бірақ белгілі бір суретші, сызғыш және түсшінің үйлесімі кейінірек суретшінің ерекше "стильдік кезеңі" деп танылатын нәрсені қалыптастыруға жеткілікті уақытқа созылуы мүмкін. 1990 жылдардың соңына дейін өндіріс компаниялары өз басылымдарында әр Дисней әңгімесінің авторлары мен суретшілерін көрсетуді бастаған жоқ.

Қара-ақ пен түсті

118-шы шығарылымға [неміс нөмірлеуі] дейін, қалта кітаптарының экономикалық себептермен байланысты бір шектеуі болды: беттердің жартысы ғана түсті басылатын, ал қалған жартысына түссіз сызықтармен сурет салынған. Бұл кезекпен жасалды, яғни қарап отырған екі бет (сол және оң бет) ақ-қара болып, келесі екі бетке көшкенде түсті болып келетін. Тек 119-шы шығарылымда (1987 жылдың көктемі, ай сайын шығатын кітаптарға көшуге дейін) қалта кітаптары толық түсті басыла бастады. Кейінірек қайта басылғанда, бұл ерте шығарылымдар толығымен түсті болып жарық көрді.

Кіші қалта кітаптары

2000 жылдардың соңында "мини" қалта кітаптары да пайда болды. Бұл мини қалта кітаптары кішірек (A5 емес, A6 форматында), бірақ беттері аздап көп, және олардың құрамында жаңа материалдың орнына, бұрын толық көлемде жарық көрген қалта кітаптарындағы әңгімелердің қайта басылымдары басым.

Қосымша сериялар

1990 жылдан бері көптеген қосымша сериялар жарық көрді, олардың кейбіреулері көп елде басылды, ал енді біреулері белгілі бір аймақтарға ғана арналды. Мұндайларға Рождество, Пасха, жаз, қыс және Хэллоуин тақырыбындағы кітаптар, қайта басылған және жарияланбаған әңгімелерді жинаған үлкен жинақтар, нақты серияларға арналған үлкен форматтағы "Премиум" кітаптар (PKNA, X Mickey, Mickey Mouse Mystery Magazine, Darkwing Duck, DoubleDuck және тағы да басқалары), сондай-ақ түрлі кейіпкерлерге арналған басылымдар кіреді. Олардың кейбіреулері жеке басылым, ал қалғандары әртүрлі уақыт аралығымен шығады.

Шеңберлік оқиғалар

Барлық еуропалық кіші кітаптардың негізі итальяндық «I Classici» сериясы болды, ол апталық және одан әлдеқайда жұқа «Topolino» комикстерін қайта басып, жинақтады. Осы кітаптардың алғашқы басылымдарының ерекшелігі – «шеңберлік әңгімелер» деп аталатын арнайы формат. Бастапқыда әңгімелер бір-бірімен байланыстырылып, кітаптың барлық бөлігін қамтитын жалпы сюжет желісі құрылатын. Баспагерлер әрбір жаңа басылым үшін үлкен қоймадан байланыссыз әңгімелерді таңдайтын, және осы әңгімелер таңдалғаннан кейін ғана оларға сәйкес шеңберлік әңгіме жазылып, суретші Джузеппе Перего бұл әңгімені төмен сапалы стильде суреттеуге кірісер еді. Бұл формат қолданыстан шыға бастағанда, Перегоның орнын Giancarlo Gatti ішінара басты, оның жұмысының сапасы қалыпты деңгейге жақын, және Перего сияқты, ол тек «толтыру» шеңберлерін салудың орнына, көбінесе толыққанды негізгі әңгімелерді жариялайтын. Шеңберлік әңгімелер форматы 1980 жылдары (шамамен 80-ші және 100-ші басылымдар аралығында) біртіндеп тоқтатылды, себебі қазір әрбір әңгіме бір басылымдағы басқа әңгімелерден толыққанды тәуелсіз. Осы кезеңде неміс/скандинавиялық серия итальяндық үлгіден тәуелсіз болды. «I Classici» сериясы бүгінге дейін шығарылып келеді, бірақ оның таңдаған әңгімелері мен Эгмонт таңдаған кітаптар арасында ешқандай байланыс жоқ.

Омыртқаның бірігу суреттері

Түсті басылымдардағыдай мәселе енгізілгендіктен, қалта кітаптарының қабырғаларында да Дисней кейіпкерлерінің суреттері пайда болды, бұл мүмкіндік әсіресе коллекционерлерге ұнайды, себебі кітаптарды шкафқа тізіп қойғанда, қайсысы жоқ екенін бірден көруге болады. Бірінші қабырға суретінің жиынтығы 1987 жылдан 1991 жылдың соңына/1992 жылдың басына дейін қолданылды, содан бері әр қабырға суреті (көбінесе) бір жылды қамтиды (= 12 нөмір). Бұл мүмкіндік бастапқыда суреті жоқ ескі басылымдардың қайта басылымдарына да қосылды.

"Өз қалауың бойынша оқиғалар"

Кейбір әңгімелерде "өз бағытыңды өзің таңда" мүмкіндігі бар (жартылай ресми түрде "Қай жолмен жүремін?" деп аталады). Оқиғаның оқылу реті толығымен сызықтық емес. Шамамен әр төртінші беттің соңында оқырманға кейіпкердің әрі қарай не істеу керектігі туралы екі немесе үш нұсқа ұсынылады. Оқырман таңдауын нұсқада көрсетілген бетке жүгіну арқылы жасайды. Осылайша, осындай әңгімелердің алты-сегіз түрлі соңы болуы мүмкін. Одан да сирек кездесетін түрі – бейне ойындағы деңгейлер сияқты құрылған әңгімелер; бір ғана соңы бар, бірақ оған жетудің әртүрлі жолдары бар, соның ішінде оқиғаның бірнеше "бұрыс" бағыттары да бар, олар оқырманды әңгіменің бұрынғы нүктесіне қайтарады, нәтижесінде оқырман соңына жету үшін басқа жол таңдауы керек болады.