Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дональд Дақтың қалта кітаптары – Еуропаның әртүрлі елдерінде шығарылған, Дисней комикстерін қамтитын, кішкентай қағаз кітаптардан тұратын серия.
The Donald Duck pocket books are a series of paperback sized publications published in various European countries, featuring Disney comics.
Өмірбаян
Кітаптар 1987 жылға дейін ретсіз (жылына шамамен 6 рет) және содан кейін ай сайын жарық көрді. Олар шамамен А5 (дигест форматында) және 250 бетке жуық қалыңдықпен шығады. Әр кітапта шамамен сегіз әңгіме болады, бірақ әңгімелердің саны нөмірден нөмірге өте көп өзгеріп отырады. 2019 жылдың 10 қыркүйегіне қарай 524 нөмір жарық көрген. Әңгімелердің көбі Еуропалық баспалардан алынған, атап айтқанда Италиядан Mondadori / Disney Italy және соңғы кезде Даниядан Egmont. Суретшілердің көп бөлігі Италиядан (ең белгілі және халықаралық деңгейде танымал Романо Скарпа, Марко Рота, Пьер Лоренцо Де Вита, Массимо Де Вита, Джорджио Каваццано, Джован Баттиста Карпи, Лучиано Боттаро), ал даниялық суретшілер (Флеминг Андерсен сияқты) азырақ, испан және аргентиналық суретшілердің салған әңгімелері өте сирек кездеседі.
The pocket books were originally published irregularly (about 6 times a year) until 1987 and monthly since. They are roughly A5 sized (digest size) and about 250 pages thick. Each book has about eight stories, but the numbers of stories can vary widely from issue to issue. As of 10 September 2019, there are 524 issues. Almost all stories come from European publishers, namely Mondadori / Disney Italy from Italy and, more recently, Egmont from Denmark. Most of the artists are from Italy (among the most famous and internationally renowned being Romano Scarpa, Marco Rota, Pier Lorenzo De Vita, Massimo De Vita, Giorgio Cavazzano, Giovan Battista Carpi, Luciano Bottaro) with a minority of Danish artists (such as Flemming Andersen), and very few stories are drawn by Spanish and Argentinian artists.
Өндіріс процесі
Еуропалық Дисней комикстерінің үлкен, комикс кітаптардың көлеміндегі нұсқалары сияқты және Солтүстік Америкадағы супергерой комикстеріндегідей, қалта кітапшаларында жарияланған әңгімелердің көбі бір адамның еңбегі емес, олар бірігіп жасалған туынды. Автор әңгіме жазады, ал өндіріс компаниясы осы әңгіменің ерекше рухын ең жақсы бейнелейтін суретшіні тағайындайды. Содан кейін суретшінің суреттері басшылықтың нұсқауларымен, бірінші белгілі бір сызғыш, содан кейін белгілі бір түсшімен аяқталады. Мұндай топтар кейде еркін және әңгімеден әңгімеге өзгеретін болуы мүмкін (әсіресе тұрақты автор-суретші жұптары сирек кездеседі), бірақ белгілі бір суретші, сызғыш және түсшінің үйлесімі кейінірек суретшінің ерекше "стильдік кезеңі" деп танылатын нәрсені қалыптастыруға жеткілікті уақытқа созылуы мүмкін. 1990 жылдардың соңына дейін өндіріс компаниялары өз басылымдарында әр Дисней әңгімесінің авторлары мен суретшілерін көрсетуді бастаған жоқ.
Just like their larger, comic book sized European Disney comic counterparts and as is common with North American superhero comics, hardly any story published in the pocket books is made by one single person, instead each story is a combined effort. An author writes a story for which the production company assigns an artist whose unique style they think most resembles the story's particular spirit, then the artist's drawings are completed, again as by management directions, first by a particular inker and then a particular colorist. These groupings can at times be only loose and variable from story to story (especially stable author artist groupings are rare), but particular artist inker colorist groupings can last long enough to define what later is recognized as an artist's defined "style period". It was not until the late 1990s that the production companies began to print at least author and artist of each Disney story in their publications.
Қара-ақ пен түсті
118-шы шығарылымға [неміс нөмірлеуі] дейін, қалта кітаптарының экономикалық себептермен байланысты бір шектеуі болды: беттердің жартысы ғана түсті басылатын, ал қалған жартысына түссіз сызықтармен сурет салынған. Бұл кезекпен жасалды, яғни қарап отырған екі бет (сол және оң бет) ақ-қара болып, келесі екі бетке көшкенде түсті болып келетін. Тек 119-шы шығарылымда (1987 жылдың көктемі, ай сайын шығатын кітаптарға көшуге дейін) қалта кітаптары толық түсті басыла бастады. Кейінірек қайта басылғанда, бұл ерте шығарылымдар толығымен түсті болып жарық көрді.
Until issue #118 [German numbering], a particular limitation of the pocket books out of economical reasons was that only half of the pages were printed in colour, while for the other half simply the uncoloured line art was printed. This was done in an alternating routine so that one pair of pages (left and right page) one was looking at was black and white, and turning to the next pair of pages they were in colour, etc. It was not until issue #119 (spring 1987, shortly before the move to monthly issues) that the pocket books were printed in full colour. In later reprints, these early issues were published in all colour.
Кіші қалта кітаптары
2000 жылдардың соңында "мини" қалта кітаптары да пайда болды. Бұл мини қалта кітаптары кішірек (A5 емес, A6 форматында), бірақ беттері аздап көп, және олардың құрамында жаңа материалдың орнына, бұрын толық көлемде жарық көрген қалта кітаптарындағы әңгімелердің қайта басылымдары басым.
In the late 2000s, "mini" pocket books have also appeared. These mini pocket books are smaller (A6 sized rather than A5 sized) but have slightly more pages, and consist almost exclusively of reprints of stories in previously appeared full size pocket books, rather than all new material.
Қосымша сериялар
1990 жылдан бері көптеген қосымша сериялар жарық көрді, олардың кейбіреулері көп елде басылды, ал енді біреулері белгілі бір аймақтарға ғана арналды. Мұндайларға Рождество, Пасха, жаз, қыс және Хэллоуин тақырыбындағы кітаптар, қайта басылған және жарияланбаған әңгімелерді жинаған үлкен жинақтар, нақты серияларға арналған үлкен форматтағы "Премиум" кітаптар (PKNA, X Mickey, Mickey Mouse Mystery Magazine, Darkwing Duck, DoubleDuck және тағы да басқалары), сондай-ақ түрлі кейіпкерлерге арналған басылымдар кіреді. Олардың кейбіреулері жеке басылым, ал қалғандары әртүрлі уақыт аралығымен шығады.
Since the 1990s, many additional side series have been launched, some of which were printed in many countries, others being more specific to a few areas. These include Christmas , Easter , summer , winter and Halloween themed books, big issues that collect a mixture of reprints and unissued stories, oversized "Premium" books dedicated to specific series (PKNA, X Mickey, Mickey Mouse Mystery Magazine, Darkwing Duck, DoubleDuck and others), and editions dedicated to various characters. Some of these are one shots, others appear with different regularity.
Шеңберлік оқиғалар
Барлық еуропалық кіші кітаптардың негізі итальяндық «I Classici» сериясы болды, ол апталық және одан әлдеқайда жұқа «Topolino» комикстерін қайта басып, жинақтады. Осы кітаптардың алғашқы басылымдарының ерекшелігі – «шеңберлік әңгімелер» деп аталатын арнайы формат. Бастапқыда әңгімелер бір-бірімен байланыстырылып, кітаптың барлық бөлігін қамтитын жалпы сюжет желісі құрылатын. Баспагерлер әрбір жаңа басылым үшін үлкен қоймадан байланыссыз әңгімелерді таңдайтын, және осы әңгімелер таңдалғаннан кейін ғана оларға сәйкес шеңберлік әңгіме жазылып, суретші Джузеппе Перего бұл әңгімені төмен сапалы стильде суреттеуге кірісер еді. Бұл формат қолданыстан шыға бастағанда, Перегоның орнын Giancarlo Gatti ішінара басты, оның жұмысының сапасы қалыпты деңгейге жақын, және Перего сияқты, ол тек «толтыру» шеңберлерін салудың орнына, көбінесе толыққанды негізгі әңгімелерді жариялайтын. Шеңберлік әңгімелер форматы 1980 жылдары (шамамен 80-ші және 100-ші басылымдар аралығында) біртіндеп тоқтатылды, себебі қазір әрбір әңгіме бір басылымдағы басқа әңгімелерден толыққанды тәуелсіз. Осы кезеңде неміс/скандинавиялық серия итальяндық үлгіден тәуелсіз болды. «I Classici» сериясы бүгінге дейін шығарылып келеді, бірақ оның таңдаған әңгімелері мен Эгмонт таңдаған кітаптар арасында ешқандай байланыс жоқ.
The blueprint for all the European pocket books was the Italian series I Classici, which reprinted and collected comics from the weekly and much thinner Topolino. A special feature of these early issues of pocket books were the so called framework stories. In these early days, the stories used to be connected with each other by a framework story, forming a general story line throughout the entire book. For every of those early issues, the publishers mostly chose unrelated stories from a large pool, and it was only after those stories had been chosen that a fitting framework would be written, then drawn in a sub standard quality style by artist Giuseppe Perego. As the feature gradually fell out of use, Perego was partly replaced by Giancarlo Gatti, an artist whose quality is more on par with that of the usual production level and who like Perego often publishes full length main stories instead of only doing "filler" frameworks in between these. The framework feature was gradually dropped during the 1980s (roughly between the issues #80 #100), as nowadays each story is usually completely independent from the other stories in the same issue. In this era, the German/Scandinavian series became independent from the Italian role model. While I Classici continues to be released to this day, there is no connection between its story selection and the Egmont selected pocketbooks anymore.
Омыртқаның бірігу суреттері
Түсті басылымдардағыдай мәселе енгізілгендіктен, қалта кітаптарының қабырғаларында да Дисней кейіпкерлерінің суреттері пайда болды, бұл мүмкіндік әсіресе коллекционерлерге ұнайды, себебі кітаптарды шкафқа тізіп қойғанда, қайсысы жоқ екенін бірден көруге болады. Бірінші қабырға суретінің жиынтығы 1987 жылдан 1991 жылдың соңына/1992 жылдың басына дейін қолданылды, содан бері әр қабырға суреті (көбінесе) бір жылды қамтиды (= 12 нөмір). Бұл мүмкіндік бастапқыда суреті жоқ ескі басылымдардың қайта басылымдарына да қосылды.
Since the same issue as full color was introduced, the pocket books also feature pictures of Disney characters on their spines, a feature especially appealing to collectors as these pictures make it instantly apparent if an issue is missing when the pocket books are lined up on a cupboard. The first spine assembly picture ran from 1987 until late 1991/early 1992, since then each spine picture (usually) spans a year (= 12 issues). This feature was also added to reprints of the early issues that originally did not have it.
"Өз қалауың бойынша оқиғалар"
Кейбір әңгімелерде "өз бағытыңды өзің таңда" мүмкіндігі бар (жартылай ресми түрде "Қай жолмен жүремін?" деп аталады). Оқиғаның оқылу реті толығымен сызықтық емес. Шамамен әр төртінші беттің соңында оқырманға кейіпкердің әрі қарай не істеу керектігі туралы екі немесе үш нұсқа ұсынылады. Оқырман таңдауын нұсқада көрсетілген бетке жүгіну арқылы жасайды. Осылайша, осындай әңгімелердің алты-сегіз түрлі соңы болуы мүмкін. Одан да сирек кездесетін түрі – бейне ойындағы деңгейлер сияқты құрылған әңгімелер; бір ғана соңы бар, бірақ оған жетудің әртүрлі жолдары бар, соның ішінде оқиғаның бірнеше "бұрыс" бағыттары да бар, олар оқырманды әңгіменің бұрынғы нүктесіне қайтарады, нәтижесінде оқырман соңына жету үшін басқа жол таңдауы керек болады.
Some of the stories have a "choose your own adventure" aspect (semi officially called "Which way stories"). The reading order of the story is not completely linear. At the end of approximately every fourth page a choice is presented to the reader about what the character should do next, with two or three options. The reader makes their choice by turning to the page mentioned in the option. Thus, stories of this kind have about six to eight alternative endings. A rarer variation of this is the stories that are built up like levels in a video game; there is only one ending but various ways to get there, which includes several "wrong" turns of events that lead back to a previous point in the story so that the reader has to choose a different path in order to eventually arrive at the end.