Карпентер синдромы: Сирек кездесетін генетикалық аурудың сипаттамасы
Carpenter syndrome
Карпентер синдромы – сирек генетикалық ауру, бас сүйегінің деформациясы, салмақ арту, саусақтардың бірігуімен сипатталады. Акроцефалосиндактилияның түрі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карпентер синдромы, сондай-ақ II типті акроцефалополисиндактилия деп те аталады, – ерекше сирек кездесетін аутосомалық рецессивті туа біткен бұзылыс, ол бас-бет аномалияларымен, семіздікпен, синдактилиямен және полидактилиямен сипатталады.
Carpenter syndrome, also called acrocephalopolysyndactyly type II, is an extremely rare autosomal recessive congenital disorder characterized by craniofacial malformations, obesity, syndactyly, and polydactyly.
Сипаттама
Карпентер синдромы акроцефалосиндактилия (ACPS) деп аталатын сирек кездесетін генетикалық ауруға жатады (RN, 2007). Бастапқыда АСЖС-ның бес түрі болды, бірақ олардың саны бір-бірімен немесе басқа бұзылулармен тығыз байланысты екендігі анықталды (Пол А. Джонсон, 2002). Карпентер синдромының ең көп таралған физикалық көрінісі – мидың талшықты тігістерінің ерте бітісіп қалуы, нәтижесінде бас қалыптан тыс тік болып келеді. Бас сүйектерінің бірігуі туғаннан-ақ байқалады (National Organization for Rare Disorders, Inc., 2008). Сәбилердің жұмсақ бас сүйектері туған кезде конус пішіндес болып келеді, бірақ одан кейін қалыпты пішінге оралады. Алайда, Карпентер синдромымен ауыратын сәбидің басы конус пішіндес болып қалады. Карпентер синдромымен ауыратын сәбилерде бет пішінінің бұзылулары да байқалады. Синдромға шалдыққан адамның беті кең, мұрын сүйегі жазық, мұрыны кең және жоғары көтерілген, мұрын тесіктері қалыптан тыс үлкен болуы мүмкін. Олардың құлақтары көбінесе төмен орналасқан, тегіс емес және құрылысы бұзылған болады. Осы беттік аномалияларға қоса, адамдардың жоғарғы және/немесе төменгі жақ сүйектері жетілмей қалуы мүмкін, сондай-ақ ауыз қуысы жоғары көтеріңкі және тар болып келеді, бұл сөйлеуді меңгеруді өте қиын жасайды. Тістер көбінесе кеш шығады, кішкентай болып келеді және араларында үлкен бос орын болады. Карпентер синдромымен байланысты басқа физикалық аномалияларға қосымша саусақтар жатады. Аяқ саусақтары саусақтардан гөрі жиірек кездеседі. Көп жағдайларда, аяқ және қол саусақтары біріккен болады, бұл процесс жүктіліктің алтыншы аптасына дейін жүреді. Олардың саусақтары әдетте өте қысқа болады, ал саусақтарында интерфалангиялық буын жоқ болуы мүмкін. Карпентер синдромымен туған сәбилердің шамамен жартысына жүрек ақауларының қандай да бір түрі тән, ал осы аурумен ауыратын адамдардың 75 пайызы жеңіл зиякерлік кемістікке байланысты дамуда белгілі бір кешігуді бастан өткереді (Карпентер синдромының сипаттамасы).
Carpenter syndrome belongs to a rare genetic disorder known as acrocephalosyndactyly, (ACPS) (RN, 2007). There were originally five types of ACPS, but this number has been decreased because they have been found to be closely related to one another or to other disorders (Paul A. Johnson, 2002). The most common physical manifestation of Carpenter syndrome is early fusing of the fibrous cranial sutures which results in an abnormally pointed head. The fusion of the skull bones is evident from birth (National Organization for Rare Disorders, Inc., 2008). Babies' mobile cranial bones form a cone shape as they pass through the birth canal and soon thereafter return to a normal shape; however, a baby affected by carpenter syndrome maintains a cone shaped head. A baby affected by Carpenter syndrome will also display malformations of the face. An individual affected by the syndrome may have broad cheeks, a flat nasal bridge, and a wide upturned nose with abnormally large nasal openings. Their ears will most commonly be low, unevenly set, and malformed in structure. In addition to these facial abnormalities, individuals also have an underdeveloped maxilla and/or mandible with a highly arched and narrow palate which makes speech a very difficult skill to master. Teeth are usually very late to come in and will be undersized and spaced far apart. Other physical abnormalities associated with Carpenter syndrome include extra digits. Extra toes are more commonly seen than fingers. Often both the toes and fingers are webbed, a process that occurs before the sixth week gestational period. Often their digits will be abnormally short, and the fingers are commonly missing an interphalangeal joint. Roughly half of the babies born with Carpenter syndrome have some type of heart defect, and seventy five percent of individuals with this disease will experience some degree of development delay due to mild intellectual disability (Carpenter syndrome description).
Генетика
Карпентер синдромы адамдардағы 6-шы хромосомада орналасқан RAB23 генінің мутацияларымен байланысты. Бұған қоса, 19q13.2 локусындағы 19-шы хромосомада орналасқан MEGF8 геніндегі үш маңызды SNP Карпентер синдромының басты себептері ретінде анықталды.
Carpenter syndrome has been associated with mutations in the RAB23 gene, which is located on chromosome 6 in humans. Additionally, three key SNPs in the MEGF8 gene, located on chromosome 19 at 19q13.2, have been identified as primary causes of Carpenter syndrome.
Диагностика
Карпентер синдромының диагнозы екі таж және сагитталық бас сүйегінің деформацияларының болуына негізделеді, бұл нәтижесінде үшкір, конус тәрізді немесе қысқа, кең басқа алып келеді. Диагноз сонымен қатар қосымша немесе біріккен саусақтардың болуы бойынша да қойылады. Адамды нақты диагностикалау үшін рентген және/немесе КТ сканирование жасалуы мүмкін; алайда, бас сүйегінің деформацияларымен сипатталатын басқа да генетикалық бұзылыстар бар, оларға генетикалық тесттер қолжетімді. Бұл тесттердің оң нәтижесі Карпентер синдромының диагнозын жоққа шығаруға мүмкіндік береді.
The diagnosis of Carpenter syndrome is made based on the presence of the bicoronal and sagittal skull malformations, which results in a pointed, cone shaped or short, broad head. The diagnosis is also made based on the presence of extra or fused digits. X rays and/ or CT scans of the skull may be performed in order to accurately diagnose the individual; however, other genetic disorders, which have available genetic tests, are also characterized by skull malformations. A positive result on these tests can rule out a Carpenter syndrome diagnosis.
Түрлері
Диагностиканың негізгі факторы – бас сүйегінің қалыптан тыс дамуы. Краниосиностоздың ең көп кездесетін екі түрі – сагиттальдық және бикорональдық. Сагиттальдық краниосиностоз футболға ұқсас, ұзын және тар бас сүйекке алып келеді. Ол бас сүйегінің алдыңғы және артқы (алдыңғы жағынан артқы жағына дейін) диаметрін өлшеу арқылы анықталады. А/А диаметрінің ұлғаюы сагиттальдық тігістің дұрыс бітпегенін көрсетеді. Сагиттальдық краниосиностозбен ауыратын адамдардың маңдайлары тар және ілгері шығыңқы болады, ал бас арты қалыптыдан әлдеқайда үлкен болады. Бұл түрдегі краниосиностозда "ұсақ тесік" өте кішкентай немесе мүлдем болмайды. Бас сүйегінің екінші жиі кездесетін түрі – бикорональдық краниосиностоз, ол кең және қысқа бас сүйекпен сипатталады. Осы түрдегі краниосиностозда А/А диаметрі қалыпты адамдарға қарағанда кішірек болады. Бұл адамдардың көз ұялары мен маңдайлары қалыптан тыс болады. Көз ұялары қалыптыдан әлдеқайда кішкентай болып, көбінесе көру қабілетінің нашарлауына себеп болады. Асқынуларға көру нервінің зақымдануы, оның салдарынан көру қабілетінің төмендеуі, көздің ойықтарының тереңдігінің жетіспеуінен көздің іркілуі (көздің шығыңқы болуы), бұл көздің сыртқы қабаты – мүйіз қабығына зақым келтіруі мүмкін. Бикорональдық краниосиностоз көздердің кең арақашықтығына және қысылған синустар мен жас жолдарына да алып келуі мүмкін, бұл көздің ашық бөлігінің шырышты қабығының қабынуына себеп болуы мүмкін. Бикорональдық краниосиностоздың бұрын аталған асқынуларынан басқа, көптеген нәрестелерде гидроцефалия да дамиды, бұл көбінесе мида су жиналу деп аталады. Гидроцефалия миға қысымды арттырады, уақтылы емделмесе, миға қайтымсыз зақым келтіруі мүмкін. Ауруға шалдыққан адамдарда аномальды жоғары көтерілген тіс шегі байқалады, бұл тіс проблемаларына және төменгі жақ сүйегінің алға жылжуына әкелуі мүмкін. Карпентер синдромымен ауыратын адамдарда бармақтардың бірігуі (синдактилия) немесе бармақтардың артық болуы (полидактилия) жиі кездеседі, көбінесе бұл аяқ бармақтарында байқалады. Сонымен қатар, саусақтары қысқа болады. Карпентер синдромымен туған адамдардың шамамен үштен бірінде жүрек ақаулары болады. Көбінесе кездесетін жүрек ақауларына өкпе артериясының тарылуы, негізгі қан тамырларының орнының ауысуы немесе бас, мойын және жоғарғы аяқ-қолдардан жүрекке қан жеткізетін аномальды үлкен қуыс венаның болуы жатады. Карпентер синдромымен ауыратын еркектердің ұрықтары да түсіп қалмауы мүмкін (Пол А. Джонсон, 2002).
The primary diagnostic factor is a malformation of the skull. The two most common types of craniosynostosis are sagittal and bicoronal. Sagittal craniosynostosis manifests itself by causing a long narrow skull, resembling a football. It is quantitatively determined by measuring the anterior to posterior (front to back) diameter of the skull. An increased A P diameter indicates a malformed fusion of the sagittal suture. Individuals affected with sagittal craniosynostosis have narrow, prominent foreheads and the back of the head is much larger than normal. The "soft spot" is very small or missing altogether with this particular type of craniosynostosis. The second common type of skull malformation is bicoronal craniosynostosis is characterized by a wide, short skull. In this particular type of craniosynostosis the A P diameter is smaller than in normal individuals. These individuals have malformed eye sockets and foreheads. The eye sockets are much smaller than normal and often cause visual impairment. Complications may include damage to the optic nerve, resulting in a decrease in visual clarity, bulging eyeballs as a result of shallow eye orbits which usually causes some sort of damage to the cornea (the outer layer of the eye). Bicoronal craniosynostosis may also result in widely spaced eyes and narrowing of the sinuses and tear ducts that may result in inflammation of the mucous membranes of the exposed portion of the eye. In addition to the previously named complications of bicoronal craniosynostosis, many babies will also be affected by hydrocephalus, more commonly known as water on the brain. Hydrocephalus results in increased pressure on the brain which can cause permanent brain damage if not treated promptly. An abnormally highly arched palate is also seen in affected individuals causing dental problems and the thrusting forward of the lower jaw. Individuals affected by Carpenter syndrome often experience cutaneous syndactyly (fusion of the digits) or polydactyly (presence of extra digits) of the toes more often than fingers. Individuals also have short fingers. Approximately one third of individuals born with Carpenter syndrome have a type of heart defect. Commonly seen heart defects may include: narrowing of the pulmonary artery, transposition of the major blood vessels, or the presence of an abnormally large vena cava, which delivers blood back to the heart from the head, neck, and upper limbs. The testes of males affected by Carpenter syndrome may also fail to descend (Paul A. Johnson, 2002).
Емдеу
Карпентер синдромы бар науқастарда бас сүйегінің деформацияларын түзетуге арналған операциялар, емделушінің өмірінің алғашқы жылында жүргізілуі тиіс. Операцияны жас кезінде жасау, бас сүйегінің сыртқы түрін жақсарту мүмкіндігін арттырады, себебі бас сүйек үнемі өсіп, өзгеріп тұрғанда сүйекті өзгерту әлдеқайда оңай. Егер Карпентер синдромы бар адамның жүрегінде ауыр ақаулық болса, онда жүрек ақаулығын түзету үшін операция қажет болады. Басқа да қалау бойынша операциялар жасалуы мүмкін. Кейбір ата-аналар балаларының біріккен саусақтарын немесе балтаңайларын бөліп тастауға келіседі, бұл олардың сыртқы түрін жақсартады, бірақ саусақтардың қызметін міндетті түрде жақсартпайды. Карпентер синдромымен ауыратын көптеген балалар күнделікті тапсырмалар мен іс-әрекеттерде көбірек тәуелсіздікке қол жеткізу үшін сөйлеу және еңбек терапиясынан өтеді (RN, 2007). Бикорональды краниосиностозбен байланысты көру проблемаларын шешу үшін, емделушінің офтальмологпен кеңесуі қажет. Егер таңдай қатты зақымдалса, деформацияны түзету үшін стоматологтың кеңесі қажет болуы мүмкін. Карпентер синдромымен ауыратындарда семіздік жиі кездеседі, сондықтан салмақты қалыпқа келтіріп ұстау үшін өмір бойы диеталық жоспарды сақтау қажет. Сонымен қатар, егер ұрықтар төмен түспесе, операция жасалуы керек (Paul A. Johnson, 2002). Егер бұл процедура орындалмаса, адам бесіз болып қалуы мүмкін.
Operations to correct the malformations of the skull should be performed within the first year of infancy in patients affected by Carpenter syndrome. Performing surgery at a young age increases the likelihood of obtaining a greatly improved appearance of the head because modifying bone is much easier to do when the skull is still constantly growing and changing. If an individual with Carpenter syndrome has a serious heart defect they will require surgery to correct the malformation of the heart. Other elective surgeries may also be performed. Some parents opt to have their child's webbed fingers or toes separated which improves their appearance but not necessarily the functionality of the digits. In order to address the occupational challenges of the disease, many children with Carpenter Syndrome go through speech and occupational therapy in order to achieve more independence in everyday tasks and activities (RN, 2007). In order to address the vision problems that are associated with bicoronal craniosynostosis, the individual must seek consultation from an ophthalmologist. If the palate is severely affected dental consultation may be necessary to correct the malformation. Obesity is often associated with Carpenter syndrome, so a lifelong diet plan is often utilized to maintain a healthy weight. In addition surgery must be performed if the testes fail to descend (Paul A. Johnson, 2002). If the procedure is not performed the individual will become infertile.
Пайда болуы
АҚШ-та Карпентер синдромының шамамен үш жүзге жуық жағдайы белгілі. Әр 1 миллион тірі туған баланың арасында тек біреуі ғана Карпентер синдромымен туылады (RN, 2007). Карпентер синдромы – аутосомалық рецессивті ауру, яғни балаға ауру жұғу үшін ата-ананың екеуінің де зақымдалған гендері болуы қажет. Егер ата-ананың екеуінде де зақымдалған ген болса да, олардың баласының синдроммен ауыру ықтималдығы 25 пайызды құрайды. Ауруға шалынбаған балалары бұл генді тасымалдаушы болады және егер олардың жұбайы да осы генді тасымалдаса, ауруды келесі ұрпаққа жеткізу мүмкіндігіне ие болады.
There are approximately three hundred known cases of Carpenter syndrome in the United States. Only 1 in 1 million live births will result in an infant affected by Carpenter syndrome (RN, 2007). Carpenter syndrome is an autosomal recessive disease which means both parents must have the faulty genes in order to pass the disease onto their children. Even if both parents possess the faulty gene there is still only a twenty five percent chance that they will produce a child affected by the syndrome. Their children who do not have the disease will still be carriers and possess the ability to pass the disease onto their offspring if their spouse is also a carrier of the particular gene.