Кіріспе

Джон Десмонд Кларк (10 сәуір 1916 – 14 ақпан 2002) – британдық археолог, еңбектері тарихи алдындағы Африканы зерттеуге арналған.

Ерте өмір

Кларк Лондонда дүниеге келді, бірақ балалық шағы Букингемширдегі Чилтерн төбелеріндегі шағын ауылда өтті. Кларк 6 жарым жасында Букингемширдегі дайындық интернатына барды, содан кейін Бат қаласының жанындағы Монктон Комб мектебіне ауысты. Кларк Кембридж университетінің Крайст колледжінде М. С. Буркитт пен Грэхем Кларктың басшылығымен бакалавр дәрежесін алды.

Археологиялық және антропологиялық мансап

1937 жылы Кларк Солтүстік Родезияның Родс Ливингстон мұражайының (қазір Ливингстон еске алу мұражайы деп аталады) кураторы болды. Бір жылдан кейін ол Бети Кейблге, туған тегі Баум, үйленді, ол өмір бойы оны көптеген экспедицияларға ертіп жүрді. Кларк Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сомали мен Эфиопиядағы Шығыс Африка әскерлерінің құрамында әскери қызмет атқарды, содан кейін ол Африка мүйізінде археологиялық зерттеулер жүргізуге мүмкіндік алды. Соғыстан кейін ол Кембриджге оралып, 1947 жылы докторлық диссертациясын қорғады. 1948 жылы ол Солтүстік Родезияның ұлттық ескерткіштер комиссиясын құрды, содан кейін Калифорния университетінде, Берклиде антропология профессоры (кейіннен құрметті профессор) болды, ол 1986 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін дәріс берді. Оның басшылығымен бұл бағдарлама палеоантропология саласындағы әлемдегі жетекші бағдарламалардың біріне айналды. 1965 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1988 жылы Америка археология институтынан ерекше археологиялық жетістіктері үшін алтын медальмен марапатталды. Кларк қайтыс болғанға дейін жұмыс істей берді, соның ішінде 1991 жылы Қытайда өткен қазба жұмыстары, ол 40 жылдан астам уақыттан кейін Қытайда шетелдік археологтар басқарған алғашқы қазба болды. Кларк 2002 жылы Оклендте пневмониядан қайтыс болды, өмірі бойы палеоантропология және Африканың ежелгі тарихы бойынша жиырмадан астам кітап және 300-ден астам ғылыми мақала жариялады. Оның әйелі одан екі айға ғана соң қайтыс болды. Оның Елизавета және Джон атты балалары бар. Мансабы барысында Кларк өзінің бұрынғы студенттері, археологтар Николас Тот және Кэти Шикке тас дәуірі институтында сыйға берген ғылыми кітаптар мен мақалалардан тұратын үлкен ғылыми кітапхананы жинады, қазір бұл жинақ Десмонд Кларк еске алу кітапханасы ретінде сақталады.

Құрметтер

Кларк 1956 жылы OBE орденімен және 1960 жылы CBE орденімен марапатталды. 1952 жылы FSA, 1961 жылы FBA мүшесі болып сайланды. Ол Америка өнер және ғылым академиясының және АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болды. 1982 жылы Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығын алды. Оның Кембридж университетіндегі ғылым докторы (ScD) дәрежесі 1975 жылы берілді, ал 1985 жылы Витватерсранд және Кейптаун университеттерінен құрметті докторлық дәрежесін, сондай-ақ Лондон Антикварлар қоғамының (1985) және Америка Археология институтының (1989) алтын медальдарын алды. 1997 жылы Британ академиясы оған тарих алды дәуірі саласындағы Грахам Кларк медалін табыс етті. 1993 жылы ол АҚШ азаматы атанды.