Кіріспе

Рудольф Томас Бозак (1910–1982) – американдық дыбыс инженері, дыбыс электроникасы мен акустикасын жобалаушы және дыбыс қайтару саласындағы инженер. Оның ата-анасы богемиялық чех иммигранттары болған; Руди Пенсильвания штатының Юнионтаун қаласында дүниеге келді. Бозак Милуоки инженерлік мектебінде оқыды; 1981 жылы мектеп оған инженерлік ғылымдарының құрметті докторлық дәрежесін берді. Бозак Лилиан Гиллескиге үйленді; олардың үш қызы болды: Лилиан, Мэри және Барбара.

Дауыс берушілер

1933 жылы колледжді бітірген соң Руди Бозак Висконсин штатының Милуоки қаласында орналасқан электроника өндіруші Allen Bradley компаниясында жұмыс істеді. Кейін Бозак өзінің электрондық құрылымдарында Allen Bradley компоненттерін пайдаланды. 1935 жылы Бозак Коннектикут штатының Стэмфорд қаласына көшіп, Cinaudagraph компаниясында жұмыс істеді. Екі жылдан кейін бас инженер болып тағайындалды. 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесінде мұнараның үстінде сегіз 27 дюймдік Cinaudagraph динамигі 30 дюймдік рамаларда орналастырылған, ал 450 фунт салмақтағы үлкен өріс катушкалы магниттері Flushing Meadows-тағы екі жолалы АА жүйесі үшін төмен жиілікті дыбыстарды қамтамасыз етті. Динамиктер 14 фут кеңдігі бар мүйіздерге орнатылып, әрқайсысы жоғары қуатты радио тарату түтігінен алынған 500 ватттық күшейткішпен басқарылды. 1940 жылғы маусымда "Электроника" журналы Бозак жазған 27 дюймдік динамик құрылымы туралы мақаласын жариялады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бозак Нью-Йорктегі Каледониядағы Dinion Coil Company компаниясында Линкольн Уолшпен бірге радиолокация үшін жоғары кернеулі қуат көздерін жасады. 1944 жылы Бозак C. G. Conn компаниясына электрондық орган жасауға көмектесу үшін қосылды. Индиана штатының Элкхарт қаласында жүргенде ол адамның есту қабілетінің болжамсыз екенін байқады. Кейінірек Бозак Conn электрондық органы жобасы туралы мына оқиғаны айтты: "Жалпы сату менеджері, ол пианиношы және орган ойнайтын адам, оны ойнап көрді де, керемет, бізге керек болған нәрсе деді. Бір аптадан кейін оны зертханаға шақырып, қайтадан аспапты ойнауға кірісті. Он-он бес такт ойнамай-ақ: "Бұл зат дұрыс естілмейді. Не істедіңдер?" деді. Біз ештеңе істемедік дедік. Ол бізге сенбеді. "Бірдеңе жасадыңдар. Бұзып жібердіңдер", - деді ол. "Оны бұрынғы күйіне қайтарыңдар". Сондықтан біз аспапты тағы бір апта сол жерде қалдырдық, содан кейін ол қайтадан келіп ойнады. "Енді осылай болуы керек", - деді ол. 1948 жылы Бозак отбасымен Нью-Йорк штатының Солтүстік Тонаванда қаласына көшіп, Wurlitzer компаниясы үшін орган динамиктерін жасауға кірісті. Ол жерде Бозак үйінде, жертөлесінде орналасқан динамиктер зертханасында тәжірибелер жүргізді. Оның бір дизайнында динамик корпусы ретінде кастрюль барабанының қабығы қолданылды. 1950 жылы Бозак McIntosh Laboratory компаниясынан шаршы динамик драйверін жасау үшін консультант ретінде шақырылды, бірақ бұл инженерлік тұрғыдан сәтті болмады. 1952 жылы ол McIntosh F100 динамик жүйесі үшін драйверлік блоктар жасады. Бұл модельдер жақсы сатылса да, McIntosh дизайнын одан әрі дамытқан жоқ. Бұл тәжірибе оны Стэмфорд қаласында (Коннектикут штаты) Bozak Loudspeakers компаниясын құруға итермеледі. 1950 жылдардың басында Бозак Эмори Кукпен танысты, екеуі жақсы тіл табысып, Стэмфордтағы ортақ қойманың жертөлесінде жұмыс істей бастады. Кук пен Бозак 1951 жылы Куктың түнгі пойыз дыбыстарын стереоға жазбалауымен аудио әлемін таң қалдырды: Rail Dynamics. Бірге Бозак пен Кук Куктың стерео жазбаларын ең жақсы көрсетуге мүмкіндік беретін стерео динамик жүйесін енгізді. 1950 жылдардың ортасына қарай Бозак Оңтүстік Норвок қаласындағы Коннектикут даңғылы 587-де жаңа кеңселерге көшті, Нью-Йорктің Хиксвилл қаласында экспорттық кеңсесі ашылды. Bozak динамиктері дизайнының негізі - бірегей Bozak конусы. Конус қағаз массасы, қой жүні және басқа да құпия ингредиенттерден жасалған қоспадан жасалған. Конустың ортасы қалыңдатылып, шетіне қарай жұқартылған. Ішкі бөлігіне қосымша материалдар қосылып, конус ортасы нығайтылды. Нәтижесінде ортасынан жиегіне дейін "өзгермелі тығыздығы" бар конус пайда болды, онда бұзылу немесе тұрақтанған толқындар болмады, бұл дәстүрлі қағаз конустардағы бұрмалаудың негізгі себебі. Бастапқы орта және жоғары жиілікті конустар қағаздан жасалған. 1961 жылы B 209 орта жиілікті конусы радикалды жаңа дизайнға ауыстырылды. Материал өте жұқа алюминийден жасалған, оның күші радиус бойымен қисық пішініне байланысты. Конус металл бетінде пайда болатын беттік шағылыстарды азайту үшін латекспен жұқа қабатпен жабылған. Бұл дизайн патенттелген және Bozak B 209B және B 209C орта жиілікті динамиктерінің тамаша жылдам жауап беруіне себеп болды. 1961 жылы түпнұсқа B 200X қағаз конустық твиттер B 200Y ретінде қайта пайда болды, ол орта жиілікті динамиктердің негізгі дизайнын қолданды. Concert Grand 1951 жылы пайда болғаннан бері Bozak динамик жүйелерінің ең бағалысы болды. Бұл тоңазытқыш көлеміндегі динамик жүйесі бастапқыда төрт B 199 12 дюймдік вуфер, бір 8 Ом B 209 6 дюймдік орта жиілікті динамик және сегіз твиттерден тұрды. B 310 және B 310A – твиттерлердің жоғары жиілікті дыбыстарды кеңінен тарату үшін шар секторы ретінде орналастырылған моно нұсқалары. "Стерео" B 310B және B 400 модельдерінде сегіз твиттер тік қатарға орналастырылған. B 310A моделінен бастап барлық Concert Grand модельдері екі 16 Ом B 209 орта жиілікті динамигін қамтыды. Concert Grand динамиктері үлкен кеңістіктерді дыбыспен толтыру үшін жасалған және тыңдаушылар 20 футтан жақын болғанда жақсы дыбыс бермейді. 1965 жылы B 410 Concert Grand жұбының құны 2000 АҚШ долларына тең болды. Мұндай жоғары бағасы оны тек аз ғана санды әуесқойлар мен аудиофилдерге қолжетімді етті. Модельдер желісі 1977 жылға дейін Bozak компаниясымен өндірілді. 1963 жылы жаңа құрылған коммерциялық динамиктер бөлімі шамамен 60 адамды жұмысқа алды, олар өте табысты болған бағана тәрізді модельді өндіруге арналған. 18 жасында Боб Беттс Рудидің зертханалық техникі ретінде жұмысқа алынды, бірақ көп ұзамай 1965 жылы Акустикалық зертхананың басшысы болып тағайындалды. Беттс 1968 жылы Вьетнам соғысынан оралғаннан кейін бас инженер болды. Руди Бозак пен Беттс компания ісі бойынша көп сапарлар жасады және Бозак көбінесе Беттске колледж жұмысына көмектесетін. 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесі үшін Бозак тағы бір жаңа динамик дизайнын ұсынды, бұл жолы Ватикан павильонында. Сфералық төбеге орнатылған CM 109 2 динамиктері жасалып, сәтті орнатылды. Бозак АҚШ Қорғаныс министрлігінен су астындағы төмен жиілікті динамиктерді, теңіз кемелері арасындағы акустикалық байланыс үшін және Bozak қызметкерлері "Шейкер" деп атаған электрондық құрылымдардың беріктігін сынауға арналған діріл платформасын қоса алғанда, кейбір келісімшарттарды қабылдады. 1960 жылдардың ортасында компанияның атауы "R. T. Bozak Co."-дан "Bozak, Inc."-ге өзгерді.

DJ микшерлері

Бозакты көбінесе диджей-миксерлерінің жетілдірілген дизайны үшін еске алады, ол диско-жокейлердің микстеуі және «дискотекалар» тұжырымдамасының дамуына мүмкіндік берді. 1960 жылдардың ортасында Бозак CMA 6 1 және CMA 10 1, 6 және 10 кіріс монофониялық құрылғыларынан бастап, дамудың шыңы Bozak CMA 10 2DL стерео құрылғысымен жетістікке жетті; бұл құрылғы сол заманғы стандарт ретінде жылдам қабылданды. Бозак CMA микшерлері өте қымбат болды: олар жоғары сапалы Allen Bradley компоненттерін, қолмен таңдалған транзисторларды пайдаланды және қызмет көрсету мен кеңейтуді жеңілдету үшін модулді құрылымда жасалды. Уэйн Чоу мен Ник Моррис бірлесіп құрған C/M Laboratories, 1960 жылдардың ортасында Руди Бозакпен бірлесіп, қарапайым моно микшерлер мен қуат күшейткіштерін жасады. C/M Labs оркестрлік дыбысты күшейтуге арналған CMA 10 микшерін жобалады; ол шектеулі санда өндірілді. C/M Labs сондай-ақ Бозак үшін күшейткіштер мен басқа да интеграцияланған электрониканы жобалап, жасады және олардың жабдықтарын сынау үшін Бозак динамиктерін пайдаланды. 1968 жылы Бозак осы электрондық өнімдерді Бозак зауытына әкеліп, одан әрі жетілдірді. CMA 10 2 және 10 2DL микшері дискотекаларға сату үшін Бозак компаниясында жасалған. Бозак диджей-миксерлерін шығаруды Руди Бозак қайтыс болғаннан кейін бірнеше жылға дейін тоқтатқан жоқ. Ал, танымал CMA сериялы микшерлердің дизайны UREI компаниясымен 1620 моделі ретінде көшірілді, өндіріс тоқтағанға дейін, содан кейін микшер Rane компаниясымен 2016a моделі ретінде көшірілді. 2005 жылы Soundcraft UREI Soundcraft 1620LE таңбасымен, «LE» әрпі «Limited Edition» (шешілімді басылым) дегенді білдіретін өнімді ұсынды. Bozak бренді қазір Analog Developments Ltd. компаниясына тиесілі, олар ISO X изоляторы және AR 6 DJ микшері сияқты электрондық өнімдерді шығарды. Олар www.bozak.com веб-сайтына ие. 2016 жылғы мәліметтер бойынша Bozak бренді динамиктер жасамайды және қосалқы бөлшектерін сатпайды.

Цифрлық кідіріс

Бозак 1970-ші жылдардың басында электрондық цифрлық кешіктіру құрылғысын жасады және оны іс-шаралар алаңдарындағы динамиктерді уақыт бойынша синхрондау үшін пайдаланды. 1975 жылы Дональд Э. Гилбо және доктор Дж. Кристофер Яффе концерт залының атмосферасын ашық ауданда қайта жарату үшін Бозак DA 4003 кешіктіргіші, Бозак күшейткіштері және әртүрлі Бозак динамик үлгілерін қолданды; Яффе осы идеяға патент алды.

Соңғы жылдар

Саул Маранц 1970-ші жылдардың ортасында Бозак компаниясына кеңесші ретінде қосылды. Ол кейбір өнімдердің эстетикалық ерекшеліктерін жетілдіруге көмектесті. Бозак пен Маранц Hi-Fi шараларында және дыбыс инженерлерінің конгрестерінде динамиктерді көрсету үшін бірігіп жұмыс істегенде, үлкен көрермен жиналатын. Бозак McIntosh күшейткіштерін пайдаланудан Маранц күшейткіштеріне көшті. B 401 Rhapsody динамигі 1974 жылдың тамызында High Fidelity журналында мақалаланды, онда оның қуатты жақсы басқару қабілеті және көптеген динамиктерге қарағанда тұрақты импеданс қисығы бар екені айтылды. Басқа аудиторлар төмен жиіліктің жеткіліксіз екенін анықтады. Руди Бозактың тікелей қатысқан соңғы жобасы – 1962 жылдан бері Бозак динамиктерінің маңызды бөлігі болған B 200Y твитерін толық қайта жасау болды. Жаңа дизайн B 209 орта жиілікті динамигіне жасалған бұрынғы өзгерістерді қайталады: стандартты твитер конусының пішіні ортасынан шетіне қарай біртіндеп жазылатын, ашық горн пішініне өзгертілді. Жаңа дизайн B 200Z деп аталды. Оның негізгі қисық сызықты конфигурациясы 1974 жылы бекітілді, бірақ өндіріс 1976 және 1977 жылдың басында ғана басталды. Жаңа твитер жоғары жиілікті жауапты 16 000 Гц-ке дейін кеңейтті. 1977 жылы Руди Бозак 67 жасқа толғанда, ол бас инженері Боб Беттс басқаратын қызметкерлерді сатып алу мүмкіндігін ұсынды. Келісімге бірнеше маңызды қызметкердің жеке қарыздары қажет болды және оны жүзеге асыруға бірнеше ай уақыт кетті. Бозак қызметкерлерді сатып алуды күтпеді; Руди қол ұстасып, белгілі бір маңызды қызметкерлерді сақтап қалуға уәде бергеннен кейін, өзінің компаниясының құқықтарын Джозеф Шлиг басқаратын қолданыстағы бизнеске сатты. Бозак кішігірім кеңесші рөлінде қалды. Сапа тез төмендеді; жаңа иелері ұзақ жылдар жұмыс істеген қызметкерлерге операциядан ақша табуға ғана қызығушылық танытқандай көрінді. Беттс және басқа да компания басшылары бірінен соң бірі компанияны тастап кетті. Дегенмен, жаңа инженерлік күш-жігердің нәтижесінде бірнеше жақсы динамиктер жасалды. 1975 жылы Брюс Зайд Бозак пен Шлиг компаниясына техникалық директор болып жұмысқа қабылданды; ол компьютерлік көмекпен жобалауды (CAD) құрал ретінде енгізуден бастады, ол Дин Дженсен әзірлеген COMTRAN бағдарламасын іске қосатын HP 9800 компьютерінде орналастырылды. Зайд Thiele/Small жүйелерді әзірлеуге қатысты жобалау принциптерін енгізді, соның арқасында динамиктерді кез келген ұсынылған конфигурацияға бастапқыда оңтайландыруға болады. LS 300 – толыққанды алдын ала жобаланған мақсаттан жасалған алғашқы Бозак динамигі болды. Бұл сондай-ақ рефлекстік порттары бар алғашқы Бозак динамигі болды. Ол 1979 жылдың сәуірінде High Fidelity журналында жағымды бағаланды. Руди Бозак кішкентай корпусқа төмен жиілікті шығару үшін динамик корпустарын баптау үшін порттарды немесе желдеткіштерді пайдалануға қарсы болды. Ол пурист болды; ол портталған дизайнның импульстік және өткінші жауабы нашар екенін және күшейтілген бас тым қатты екенін сезінді. 1970-ші жылдардың соңында бұл көзқарас ескірген деп есептелді; үй және кәсіби динамиктердің көпшілігі портталған дизайнды қолданды. Алғашқы портталған динамик үлгісі бұрынғы компаниясында прототиптелген кезде, Руди Бозак күмәнмен қарады, бірақ артқа шегініп, жаңа ғылыми жобалау әдістерін қолдану арқылы қол жеткізілген нәтижелерді байқауға дайын болды. 1976 жылы Питер Ледерман Брюс Зайдтың көмекшісі болып жұмысқа қабылданды, бірақ екінші күні инженерлік директордың рөлін атқарды; Зайд жұмыстан кетіп барады. Ледерман келесі екі жыл бойы электрондық өнімдер желісін толыққанды қайта құруға, соның ішінде 902 өндірісіне енгізуге, бұрандалы бригадаға негізделген артқы арнаның кідірту блогына жұмсады. Оның күш-жігері Бозак компаниясына электрондық өнімдерді сенімді және қайта-қайта өндіруге және қызмет көрсетуге мүмкіндік берді. Кейіннен Ричард Маджестикпен бірге жұмыс істеді, ол үшін Ледерман бұрын RAM Audio-да жұмыс істеген, екі адам жаңа Listener сериясын, LS 200A, 220 A, 330 A және басқаларын жобалады, олар алғаш рет жұмсақ куполды твитерді қолданды, өйткені Бозак твиттерінде өзгеріп жатқан нарыққа тарту үшін қажетті жоғарғы диапазонды кеңейту болмаған. Ледерман Руди Бозакқа Бозак басшылығымен қалай қарым-қатынас жасағанын баяндайды: "Компанияның жаңа иелері оны өндіріс ғимаратының жоғарғы қабатының қараңғы, жарықсыз бұрышына, тоңазытқыштармен жабдықталған мақта жүнінің акустикалық толтыру бундеттерінің қасына орналастырды. Дәл түстен кейін, жарық ағып бір бірнеше терезеден кіргенде, ауада бөлшектердің қалықтап тұрғанын көруге болады және егер қайда қарарға болатынын білсеңіз, кішкентай, дөңгелек беті бар, фельді бас киімі бар адам қараңғыда ескі үстелінде бір шаммен жарықтандырылған бетімен отырғанын көруге болады." 1979 жылы Ледерман Бозак MB80 кітапша динамигін жобалады және оны нарыққа шығарды. Бұл ықшам динамик жұмсақ куполды твитер, Ледерман жобалаған 6 дюймдік 209 W кең диапазонды алюминий драйвер және өзгертілген бірінші реттік кроссоверді қамтыды. MB 80 твитердің клиппингтен қорғалуын және индикациясын қолданды. Руди Бозак жобаға назар аударды, бірақ жобалауға қатыспады. 1982 жылдың басында Руди Бозак қайтыс болды. Оның әйелі Лилиан және күйеуі Дон Паркс компанияны қайта ұйымдастырды және сапаның сапасы 1983 жылдан 1985 жылға дейін қысқа мерзімге қайта жанданды. LS 200A динамигі, портталған модель, 1984 жылдың мамырында Stereo Review журналында мақалаланды. Объекті бірнеше рет көшті: Ньюингтон, Бристоль және Нью-Британ, бірақ басқару күш-жігерді сақтап қалуға шамасы келмеді. Соңында компанияның активтері соңғы тағдырды күтіп тұру үшін жүк көліктеріне салынды. Компанияның құрал-жабдығы Билл Киелтикаға, New England Audio Resource (N. E. A. R.) президентіне, Льюистон, Мэн штатындағы аудиофиль динамигін өндірушіге сатылды. N. E. A. R. Бозак Бард сыртқы динамигін түпнұсқа алюминий корпусының орнына эпоксидпен жабылған ағаш корпусына қайта жобалады. Кейінірек, 1997 жылы Bogen N. E. A. R. компаниясын сатып алды, Бозактың бұрынғы сыртқы динамиктер желісіне құқықтарды алу үшін. Seal Audio, Inc. (Джозеф Шлиг, бас директор, президент және директор) Бозак, Inc. компаниясына қарсы азаматтық сот ісін қозғады. Бозак атауы шетелдік мүдделерге сатылды, олар Қытайда Бозак брендімен жабдықтарды өндіруді бастады.

Құқықтық прецедент

1986 жылы Seal Audio, Inc. мен Bozak, Inc. арасындағы сот ісінде шағым қаралып шешім қабылданды. Сот шешімінен бөлек, бұл іс Коннектикут штатының заңдарында жиі сілтеме ретінде келтіріледі, себебі ол бас судья тағайындаған фактілерді анықтаушы ретінде жұмыс істеген мемлекеттік төрешілерге қатысты наразылықтарды білдіру мерзімін анықтауда заңдық прецедент құрды. Коннектикут штатында мемлекеттік төреші тағайындалғанда екі тараптың да келісімі міндетті. Seal Audio компаниясы сотқа шағым түсірілгенге дейін мемлекеттік төрешінің қорытындысына ешқандай қарсылық білдірмеген; Коннектикут штатының Жоғарғы соты осының өзі Seal Audio компаниясының келісімін білдіргенін анықтады. Бұл іс кейіннен «бір тарап оң нәтиже күтіп, қарсылық білдірмей, егер нәтиже оң болмаса, шешімді жоққа шығару құқығын сақтап ала алмайды» деген мағынада сілтеме ретінде пайдаланылды.

Кәсіби ұйымдар

1938 жылы Бозак Радио инженерлері институтының қауымдасқан мүшесі болып сайланды. 1963 жылы Бозак екі жыл бойы Аудиоинженерлік қоғамының басқарма мүшесі болды. 1970 жылдан бастап ол тағы екі жыл осы лауазымда қызмет етті. Бозак 1965 жылы «аудиоинженерия ғылымын дамытуға және таратуға, сондай-ақ оның практикалық қолданысын кеңейтуге қосқан бағалы үлесі үшін» AES стипендиясымен марапатталды. 1970 жылы Руди Т. Бозак аудиоинженерия саласындағы көрнекті және тұрақты жетістіктері үшін AES Джон Х. Поттс сыйлығын (қазіргі Алтын медаль) жеңіп алды, бұл олардың ең жоғары наградасы.

Патенттер

Электрлік музыкалық аспаптарға арналған қосқыш. АҚШ патенті 2567870. C. G. Conn Ltd., 1951 жыл. Электродинамикалық динамиктерге арналған металл диафрагма. АҚШ патенті 3093207. R. T. Bozak Mfg. Co., 1963 жыл. Динамик және оған байланысты тізбек үшін серпімді сақина. АҚШ патенті 3436494. R. T. Bozak Mfg. Co., 1969 жыл. Электродинамикалық динамиктер үшін жиекті демпферленген диафрагма. АҚШ патенті 3837425. Bozak, Inc., 1973 жыл.