Кіріспе
Құстардың түрі – қар шапағы (Microchera albocoronata) – "зумрудтар" тайпасының Trochilini руына жататын, Trochilinae қосымша тұқымдасының құсы. Ол Коста-Рика, Гондурас, Никарагуа және Панамада таралған.
The snowcap (Microchera albocoronata) is a species of hummingbird in the "emeralds", tribe Trochilini of subfamily Trochilinae. It is found in Costa Rica, Honduras, Nicaragua, and Panama.
Таксономия және жүйелеу
Қар басына екі түрше тән: атаулы M. a. albocoronata және M. a. parvirostris.
Сипаттама
Қар бағасы ұзын және салмағы шамамен... Екі жынысты екі түрдің де қысқа қара мүңкісі мен қара аяқтары бар. Ересек еркектердің екі түрінде де маңдай және басы ақ болады, осы белгілерінен осы түрдің ағылшын және ғылыми атаулары шыққан. Атақты түрінің еркектерінің жоғарғы жағы қою қызғылт түсті, мойны қызғылт қара, арқасы, қылтық және үстіңгі құйрық қауырсындары қызыл түсті жылтырмен жабылады. Олардың беті мен төменгі жағы қызыл-қызғылт жылтырлы қара түсті. Олардың құйрығының орталық қауырсындары металл қоладан жасалған, ал қалғандарының түбі ақ, ал ұштары қара. M. a. parvirostris еркектерінің айырмашылығы құйрық қауырсындарында ақ түс аз болуы және жоғарғы және төменгі жағында жарқыраған мыс қызғылт жылтыр болуы. Ересек әйелдердің екі түрінде де арқасы металл жасыл, ал үстіңгі құйрық қауырсындары қола түсті. Олардың төменгі жағы ақшыл сұр түсті. Олардың құйрығының орталық қауырсындары қола, ал сыртқы қауырсындары көбінесе қара, түбінде және ұштарында ақ түсті. Жасы келмеген еркектер ересек әйелдерге ұқсас, көзінің үстінде тар ақ жолақ және ақшыл төменгі жағының біртіндеп қызғылт қараға өтуімен ерекшеленеді.
Таралуы және мекендейтін ортасы
M. a. parvirostris түршігі екеуінің арасында солтүстікке қарай кеңірек тараған түршік. Ол Орталық Американың Кариб теңізі жағалауында, Гондурас оңтүстігінен Никарагуа және Коста-Рика арқылы, және мүмкін Панаманың батыс бөлігінде кездеседі; сондай-ақ Коста-Риканың Тынық мұхиты жағалауында жергілікті түрде таралған. Атаулы M. a. albocoronata Панаманың батыс бөлігіндегі Кариб теңізі мен Тынық мұхиты жағалауларында кездеседі. Бұл түр ылғалды жазық және тау ормандары, жартылай ашық тоғайлар және екіншілік ормандарда мекендейді. Ол орманның тереңінен гөрі, орманның ашық жерлерінде және плантациялар сияқты көбірек ашық ландшафттарда жиірек кездеседі. Коста-Рикада көбінесе белгілі бір биіктікте көбейеді, бірақ жергілікті жерлерде одан да жоғары биіктікте кездеседі. Панамада белгілі бір биіктік аралығында таралған.
Қозғалыс
Коста-Рикада қарлы құстар көбінесе көбейгеннен кейін төменгі биіктіктерге түседі, бірақ кейбір жекелемелер көбейетін аймақтарынан жоғарырақ, шамамен .
Тамақтандыру
Қарлығаштар мекендейтін жерлерінің барлық биіктіктерінде, орман астынан бастап шатырлар арасына дейін, нектар іздеп жүреді. Еркектер қоректену аймағын басқа қарлы құстардан қорғайды, бірақ үлкен колибрилерге басып береді. Олар әдетте эпифиттердің, бұталардың, жүзімдердің және ағаштардың кішкентай гүлдерінен нектар алады. Нектармен қоса, қарлығаштар жапырақтардан ұсақ жәндіктерді ұстап жейді, ал еркектер ағашқа қонғаннан кейін ауада ұшып жүріп кішкентай шыбықтарды аулайды.
Өсіру
Коста-Рикада қарлы құстар қаңтар мен мамыр аралығында көбейеді; олардың басқа жерлердегі көбейтілу маусымы анықталмаған. Аталықтары әйелдерге лождарда, шамамен алтылық топтарда ән салып, бір-бірін қуалайды. Аналықтары ағаш папоротнигінің қабыршақтарынан және өсімдік пухынан, құбылыс торымен байланысқан кішкентай тостаған тәрізді ұя салады, сыртынан кейбір мүк пен лишаймен безейді. Ұя әдетте жерден жоғарырақ бұтаққа немесе аспалы жүзімге орналастырылады. Жұмыртқа саны екі; инкубация кезеңі мен ұшқындау уақыты белгісіз.
Дауыстау
Еркек қарлығаштың әні "жұмсақ, кедір-бүдір, әуелі-кейіні соққан әуен: tsitsup tsitsup tsitsup tsew ttttt tsew немесе tsip tsee tsippy tsippy tsippy tsip tick tsew". Бір шақыруы "жұмсақ, жоғары тонды, құрғақ сыбыс", ал агрессивті қарым-қатынаста "гуілдеп келетін дыбыстар мен шалақ-шалақ сөйлеулер" жасайды.
Мәртебе
IUCN қар шапқышын ең аз қызығушылық тудыратын түр деп бағалаған, бірақ оның популяциясының мөлшері белгісіз және азайып бара жатыр деп саналады. IUCN жақын арада тікелей қауіптерді анықтаған жоқ. Коста-Рикада ол жергілікті түрде көп кездеседі, бірақ "құрылыс және орманды кеңейту оның табиғи ареалының көп бөлігіне қауіп төндіреді".