Кіріспе

Құс түрі

Қызылқұйрық колибри (Selasphorus rufus) – шағын колибри, ұзындығы шамамен ... (өлшем көрсетілуі керек) және ұзын, түзу, жұқа мүсікке ие. Бұл құстар өте керемет ұшу қабілеттерімен белгілі, көші-қон кезінде 3219 км (2000 миль) қашықтықты ұшып өтеді. Ол Selasphorus туысына жататын тоғыз түрдің бірі.

Таксономия

Руфлы көгершін 1788 жылы неміс натуралисі Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің «Жаратылыс жүйесі» еңбегінің қайта қаралып, кеңейтілген басылымында ресми түрде сипаттады. Ол оны Трохил туысына жататын барлық басқа көгершіндермен бірге орналастырды және оған Trochilus rufus деген екі атау берді. Гмелин өзінің сипаттамасын 1782 жылы Джон Латем сипаттаған қалың мойынды көгершін мен 1785 жылы Томас Пеннант сипаттаған қалың мойынды балқоректі құс негізінде жасады. Гмелин көрсеткен типтік орны – Канаданың батысындағы Ванкувер аралының батыс жағалауындағы Нутка шығанағы болды, бірақ оның көбеюі Солтүстік Американың солтүстік-батысында және қыстауы Мексиканың батыс-орталық бөлігінде деп есептелді. Қазір руфлы көгершін сегіз басқа түрмен бірге 1832 жылы ағылшын натуралисі Уильям Джон Суэйнсон енгізген Селасфора туысына жатады. Туыстың атауы ежелгі грек тіліндегі «жарық» немесе «жалын» мағынасын беретін selas және «тасу» мағынасын беретін phoros сөздерінен құралған. Rufus сөзі латын тілінде «қызыл» дегенді білдіреді. Бұл түр монотипті болып саналады: ешқандай кіші түрлер танылмайды. Бұл өте кішкентай құс, сондықтан орташа көгершіннің мөлшерінде болады. Оның салмағы, ұзындығы және қанаттарының ені құрайды.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Батыс руфлы құстар мамыр мен қыркүйек аралығында Роки таулары мен жақын маңдағы жазықтар арқылы көшіп-қонып, жапайы гүлдердің гүлдеу кезеңін пайдаланады. Олар жаз бойы бір жергілікті аймақта қалуы мүмкін, мұндай жағдайда көшіп келушілер (көбейетін құстар сияқты) көбінесе тамақтану орындарын агрессивті түрде басып алып, қорғайды. Көптеген құстар Мексиканың Герреро штатындағы орманды аймақтарда қыстайды, ең жақын жазғы мекенінен жер арқылы 2000 миль (3219 км) сапар шегеді – бұл тек салмағы шамалы құс үшін өте ұзақ жол. Ересек руфлы құстар әдетте ұрғашылардан немесе жас құстардан сәл ертерек көшеді. Жастар мен ұрғашыларды Аленнің құсқорасынан ажырату қиын болғандықтан, егер мұқият тексеру арқылы расталмаса, шығыс руфлы көшіп келушілерді "руфлы/Аленнің құсқорасы" деп жіктеуге болады. Аш болғанда тік ұшқан кезде, руфлы құстар метаболизмді және энергияны қамтамасыз ету үшін май қышқылдарын тотықтырады, бірақ гүл нектарымен қоректенгеннен кейін (40 минут ішінде) көмірсулар метаболизміне тез ауыса алады. Еркектер де, әйелдер де өз аумақтарын қорғайды, бірақ әртүрлі типтегі аумақтарды. Агрессивті еркектер гүлдері көп жерлерді қорғау үшін күреседі, ал ұрғашыларды гүлдері сирек орналасқан жерлерге итеріп жібереді. Ұрғашыларға жоғары концентрациялы тамақ көздеріне қол жеткізуге рұхсат етілмейді, себебі еркектер оларды қорғайды. Климаттың өзгеруіне байланысты, руфлы құстар көбейетін маусымда жейтін көптеген гүлдер құстар көбейетін жерлеріне келгенге екі апта бұрын гүлдей бастайды, бұл руфлы құстардың оларды жеуге кешігіп қалуына әкелуі мүмкін.