Кіріспе

FalconSAT – АҚШ Әскери-әуе академиясының (USAFA) шағын спутниктік инженерлік бағдарламасы. Спутниктер академия курсанттарымен жобаланып, құрастырылып, сынақтан өткізіліп, басқарылады. Жобаны Астронавтика факультетінің басшылығымен USAFA ғарыш жүйелерін зерттеу орталығы басқарады. Жобаға қатысатын курсанттардың көпшілігі ғарыш инженериясы саласындағы ғылым бакалавры дәрежесін алуға тырысады, бірақ басқа мамандықтардағы студенттер де (әдетте электр инженериясы, механикалық инженерия немесе компьютерлік ғылым) жобаға қосылады. Көптеген коммерциялық спутниктік жобалармен салыстырғанда FalconSAT-тың бюджеті айтарлықтай төмен, және ол өте қарқынды даму циклын ұстанады. Жыл сайынғы кадрлық жаңарудың жоғары деңгейіне байланысты (бағдарлама көбінесе аға курсанттардың жобасы болып табылады, сондықтан бітіруші курсанттарды жыл сайын алмастыру қажет) курсант-инженерлер спутниктік жүйелерді тез игеруге және оларға бейімделуге мәжбүр болады. Бұрын FalconSAT-тың FalconLaunch деп аталатын серік жобасы болған, ол зондтық ракеталар класындағы ұшу аппараттарын жобалаумен және дамытумен айналысқан.

Жерсеріктіктер

FalconGOLD (COSPAR 1997 065B) – 1997 жылдың 25 қазанында Atlas зымыранымен ұшырылды. Әртүрлі веб-парақшаларда FalconGOLD телеметриясы, USAF академиясының сыйлығы және AIAA сыйлығы туралы мәліметтер келтірілген. Жобалау және ұшыру тобы AIAA марапаттау тақтасында көрсетілген. GPSWorld.com-ның 1999 жылғы қазан айындағы мақаласында: «Бұл төмен құнмен, тікелей алынған эксперименттің нәтижелері GPS-тің жоғары биіктікте қолданылуына үміт беретін болды» делінген. Бұл жұмыс GPS-тің жанама сәулесін пайдалануға деген қызығушылықты күшейтті. Миссия 1997 жылдың 3-9 қараша аралығында орындалды, одан кейін құрылғының батареясы тозығып, құрылғы және оған берік бекітілген зымыраның жоғарғы сатысы орбитадағы пайдасыз объектілерге айналды. FalconSAT 1 (FS 1, COSPAR 2000 004D) – 2000 жылдың 27 қаңтарында жаңартылған Minuteman II зымырасымен (яғни, Minotaur 1 зымырасымен) ұшырылды. Ол Академияның физика бөлімі әзірлеген CHAWS (Charging Hazards and Wake Studies) экспериментін алып жүрді. Спутник орбитаға сәтті шығарылды, бірақ бір айдан кейін электр қуатының жетіспеуінен жоғалып кетті. Қайта жаңарту әрекеттеріне қарамастан, пайдалы ғылыми деректер алынбады. Миссия орбитада бір айдан кейін сәтсіз деп жарияланды. 2002 жылғы маусымдағы АҚШ Әуе күштерінің баспасөз хабарламасында: «FalconSat 1 техникалық тұрғыдан сәтсіз болғанымен, академиялық тұрғыдан үлкен жетістікке қол жеткізді» делінген. FalconSAT 2 (FS 2, COSPAR 2006 F01) – 2006 жылдың 24 наурызында Falcon 1 ұшыру құралы іске қосылғаннан кейін бірнеше секундтан кейін істен шыққандықтан зақымдалды. Ұшыру құралының жоғалуына қарамастан, спутник ұшыру құралының қолдау ғимаратына көбінесе зақымсыз қонды. Ол бастапқыда 2003 жылғы қаңтарда STS 114 ғарыш миссиясымен бірге Атлантиспен ұшырылуға жоспарланған. Оның жүк жүгі MESA (Миниатюралық электростатикалық анализатор) құралы болды, ол атмосфераның жоғарғы қабаттарындағы плазмадан сынама алу үшін қолданылатын. Алынған деректер ионосфералық плазманың ионосфералық радиобайланысқа тигізетін әсерін салыстыру үшін пайдаланылатын. FalconSAT 3 (FS 3, COSPAR 2007 006E) – 5 эксперименттен тұрады, оның ішінде гравитациялық градиенттік бум, ұшыру адаптерінің соққы сақинасы және AFRL демеушілігімен бірнеше жүктер, соның ішінде MPACS (Микро Propulsion Attitude Control System), FLAPS (Flat Plasma Spectrometer) және PLANE (Plasma Local Anomalous Noise Experiment) бар. Ұшыру, Капе-Канаверал Әуе күштері базасындағы SLC 41-ден Atlas V 401 зымыранымен 2006 жылдың 8 желтоқсанында жоспарланған, бірақ бұл STS 116 миссиясының жоспарланған ұшырылуымен бірдей күнді құрастырғандықтан, 48 сағаттық дайындық қажет болды және кейінге шегерілді. Ұшыру 2007 жылдың 9 наурызында сағат 03:10 UTC-де MidSTAR 1 спутнигімен бірге өтті. FalconSAT 3 бағдарламалық жасақтамасы іске қосылғанда барлық ADCS сенсорларына қол жеткізуді шектесе де, барлық ғылыми мақсаттарға қол жеткізілді. Автобус бағдарламалық жасақтамасын жаңарту жұмыстары жалғасуда, бұл спутниктік автобус операцияларына және жүктердің жұмысына қатысты ақпаратты кеңейтуге мүмкіндік береді. Жерде және ғарыштағы оқу платформасын ұсынудан басқа, FalconSAT 3 Вест-Пойнттағы курсанттарға, Әуе күштері технологиялық институтының студент-офицерлеріне оқу құралы ретінде пайдаланылды, ал Калифорния штатындағы Ванденберг Әуе күштері базасындағы Air Force Space 100 курсын қолдау үшін жер станциясы құрылуда. 2017 жылдың қыркүйек айының соңында Әуе күштері FalconSAT 3 басқаруын AMSAT-қа аматорлық радио қызметі үшін қалған 5-6 жылға тапсырды. Аматорлық емес радио жиіліктері өшірілді. Спутникті пакеттік радио хабарламалар тақтасы және дигипитер ретінде пайдалануға болады. FalconSAT 3 2023 жылдың 21 қаңтарында орбитадан шығып кетті. FalconSAT 5 (FS 5, USA 221, COSPAR 2010 062E) – 2010 жылдың 20 қарашасында 01:25 UTC-де Minotaur IV зымыранымен ұшырылды. 12 миллион АҚШ долларына бағаланған миссия NASA веб-сайтында тіркелгенімен, деректер сол портал арқылы жұртшылыққа қолжетімді емес. Оның орнына, барлық спутниктік ақпарат пен деректер USAFA-да сақталады, бұл миссияның жағдайы туралы ешқандай ақпарат жарияланбайды. FalconSAT 6 (FS 6, COSPAR 2018 099BK) – 2018 жылдың 3 желтоқсанында Falcon 9 зымыранымен ұшырылды. Спутник әртүрлі қозғалтқыштарды сынап, жергілікті плазманы өлшейді. Falcon Orbital Debris Experiment (Falcon ODE, сондай-ақ AFOTEC 1 (Әуе күштері операциялық сынақ және бағалау орталығы 1), COSPAR 2019 026A) – 2019 жылдың 5 мамырында STP 27RD миссиясымен Electron зымыранымен ұшырылды, ол ғарыш объектілерін жерден бақылауды бағауға арналған. FalconSat 7 (FS 7, Peregrine немесе DOTSI, COSPAR 2019 036) – 2019 жылдың 25 маусымында Falcon Heavy зымыранымен ұшырылды. Басты мақсаты – мембраналық фотон сырғанағын пайдалана отырып, күн ғарыш телескопының технологиясын көрсету. FalconSAT 8 2020 жылдың 17 мамырында 13:14 UTC-де Atlas V зымыранымен ұшырылды. Ғарыш аппараты жаңа электромагниттік қозғалтқыш жүйесін, жеңіл антенна технологиясын, жұлдызды іздегішті, көміртекті нанотүтік радиожиілікті экспериментін, орбитадағы бағытты басқару үшін коммерциялық реакциялық дөңгелекті сынақтан өткізеді. FalconSAT 8 2020 жылдың 28 мамырынан бастап Boeing X-37B ғарыш аппаратынан бөлінді және Колорадо Спрингс, Колорадодағы Әуе күштері академиясының курсанттары қолданып жүр. FalconSAT X 2023 жылдың 11 қарашасында 18:49 UTC-де Falcon 9 Block 5 зымыранымен Transporter 9 миссиясының бөлігі ретінде ұшырылды. Спутник бұрынғылары сияқты жаңа технологияларды сынау үшін сынақ алаңы ретінде қызмет етеді, бірақ бортындағы эксперименттер туралы әзірге ешқандай ақпарат жарияланбады. Жоғарыда айтылғаннан басқа, FalconSAT 4 (FS 4) спутнигін құру жоспары болған, бірақ бұл спутникке арналған миссия тым амбициялы деп танылды және спутникке қаржы табу мүмкін болмады, нәтижесінде әзірлеу кезеңінің басында жоба тоқтатылды. Спутник қарапайым FalconSAT 5 спутнигімен ауыстырылды.