Кіріспе

1863–1886 жылдардағы Оңтүстік Америка мемлекеті

Колумбия Құрама Штаттары (Lang es) – 1863 жылы Конституция де Рионегро [es] арқылы Гранадин Конфедерациясы үшін қабылданған атау. Азамат соғысының жылдарынан кейін Колумбия тоғыз "егеменді штаттан" тұратын федеративтік мемлекетке айналды. Оған қазіргі Колумбия және Панама мемлекеттерінің, сондай-ақ Бразилияның солтүстік-батыс бөліктері кірді. Тағы бірнеше жыл үздіріліссіз азамат соғыстарынан кейін, 1886 жылы ол қазіргі Колумбияның ізашары болған, көбірек орталықтандырылған Колумбия Республикасымен алмастырылды.

Тарих

1860-1862 жылдардағы азамат соғысы консерваторлардың федералдық штаттардың билеуін орталықтандыруға жасаған күш-жігерінің нәтижесінде Гранада конфедерациясы таратылды. Либерал генерал Томас Сиприано де Москера 1862 жылы президент Бартоломе Кальвоның консервативтік үкіметін жеңіп, жаңа президент болып сайланды. Боготадағы үкіметтен көптеген өкілеттіктер штаттарға қайтарылды. Москера 1861 жылдың шілдесінде Боготаны басып алып, өзін елдің уақытша президенті деп жариялағаннан кейін, оның бірінші қадамдарының бірі елдің атын Жаңа Гранада Біріккен Штаттары деп өзгерту болды. Алайда, бұл атау ұзаққа соқпады, өйткені Москера сол жылдың қараша айында елдің атын Колумбия Біріккен Штаттары деп қайта өзгертті.

Колумбияның 1863 жылғы Конституциясы

1863 жылғы 3 ақпанда Конгресс ел үшін Колумбия Біріккен Штаттары деген атауды бекітті, ал 8 мамырда Рионегро Конституциясы жарияланды. Ол екі жылдық мерзімге ие және бірден қайта сайлану мүмкіндігі жоқ орталық президенттікпен федеративтік жүйені орнатты. Президентті штаттар сайлады. 12 мамырда Москера бірінші президент болып таңдалды. Либералдар Колумбия Біріккен Штаттарын орталықтандырылмаған, еркін нарық жүйесімен құруға тырысты. Бұрынғы либералдық президенттіктердегідей, мысалы, Москераның алғашқы екі президенттік мерзімінде Католик шіркеуіне қатысты қатаң саясат қабылданып, консерваторларды қатты наразылыққа ұшыратты. Шіркеуге тиесілі жерлер тартып алынып, өнеркәсіпшілерге берілді, ал шіркеудің ықпалы мен құқықтары күрт шектелді. 1871 жылы модернизация мен экономикалық реформалар нәтижесінде Колумбия песосы халықаралық алтын стандартының бір бөлігі ретінде француз франкімен байланыстырылды.

Жою

Бірнеше жыл бойы үзіліс-үзіліс азаматтық соғыстардан кейін, 1886 жылы президент Рафаэль Нуньес басқарған Колумбия консервативтік партиясы Колумбия Біріккен Штаттарын таратып, Колумбия Республикасын құрған орталықтандырылған сипаттағы жаңа конституцияны қабылдады. Консерваторлар дереу Колумбияны алтын стандартынан шығарды, ал қағаз ақшаның көбеюі алаңдатарлық инфляцияға әкелді. Осы аралықта жаңа мемлекет либералдық және консервативтік фракциялар арасындағы қақтығыстармен күресіп жатты, бұл 1903 жылы Панаманың бөлінуіне соқтырды.