Кіріспе

Висконсин штатының батыс-орталық бөлігінде орналасқан Рим католик епархиясы.

Ла Кросс Рим католик епархиясы (Dioecesis Crossensis) – АҚШ-тың Висконсин штатының батыс-орталық бөлігіндегі Латын шіркеуінің епархиясы. Епархияның митрополиттік орталығы – Милуоки архиепископиясы. Бас шіркеу – Ла Кросс қаласындағы Сент-Джозеф жұмысшы кафедралық соборы.

Ерте тарих

XVI ғасыр мен XVII ғасырдың басында Висконсин аймағы Жаңа Франция француз колониясының бір бөлігі болды. Осы кезеңде 1674 жылы дін аймағына айналған Квебектегі француз епископтары Миссисипи өзенінің шығысындағы Канада мен Солтүстік Америкаға қарамастандық етті. 1763 жылы Жаңа Франция британдықтардың бақылауына өткенде, Квебек епископтары аймақтағы билігін сақтап қалды. 1791 жылы, Америка революциясы аяқталғаннан кейін, Папа Пий VI Балтимор дін аймағын құрды. Ол Американың барлық штаттарын және Солтүстік-Батыс территориясын, соның ішінде қазіргі Висконсиннің бір бөлігін қамтыды. Висконсиннің қалған бөлігі 1803 жылы Луизиананы сатып алғаннан кейін территорияның құрамына кірді. 1843 жылы Папа Лео XIII қазіргі Висконсиннің барлық аумағын қамтитын Милуоки дін аймағын құрды. Ла-Кросс аймағы келесі 25 жыл бойы осы дін аймағының құрамында болып қала берді.

1868 жылдан 1892 жылға дейін

Папа Пий IX 1868 жылдың 3 наурызында Милуоки епархиясының аумағынан бөліп, Ла-Кросс епархиясын құрды. Жаңа епархия Висконсин өзенінің солтүстігі мен батысындағы Висконсин штатының барлық аймағын қамтыды. Рим папасы Луисвилл епархиясының әйгілі Майкл Хайсс-ты Ла-Кросс епархиясының алғашқы епископы етіп тағайындады. Епархия құрылған кезде 22 священник, 23 шіркеу және шамамен 50 миссионерлік станция болды. Ағылшын және неміс қауымдастықтарымен қатар, поляктар мен итальяндықтарға да көмек көрсетілді. Францискан қарындастары мен мұғалімдер алты приход шіркеу мектебін басқарды. Епископ ретінде Хайс собор және епископ резиденциясының ішінде бірнеше шіркеулер салдырды. 1880 жылы Папа Лео XIII Хайсс-ты Милуоки архиепископиясының көмекші архиепископы етіп тағайындады. Хайс-стың орнына Милуоки архиепископиясының әйгілі Килиан Флаш тағайындалды, оны Лео XIII 1881 жылы тағайындады. Католик біліміне белсенді қолдау көрсеткен ол өкіметтік мерзімінде 36 жаңа мектеп ашты және Толық кеңесте католик ата-аналарынан балаларын приход мектептеріне жіберуді міндеттеуге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 1890 жылы Францискан Мәңгілік Тағзым қарындастары Ла-Кросс қаласында Сент-Роза Нормальдық мектебін құрды, оның мақсаты – қарындастарды мұғалімдер ретінде қызмет етуге дайындау болды. Флаш 1891 жылы қайтыс болды.

1892 жылдан 1948 жылға дейін

Флашты алмастыру үшін Лео XIII 1892 жылы генерал-викарий Джеймс Швебашты Ла-Кросс қаласының үшінші епископы етіп тағайындады. Папа Пий XI 1921 жылы Ла-Кросс епископы болып Швебашты алмастыру үшін Чикаго архиепископының көмекші епископы Александр МакГавикті тағайындады. МакГавиктің епископтық қызметі кезінде католиктердің саны 116 000-нан 140 000-ға дейін өсті. Ол алғаш келген кезде 156 приход, 78 миссионерлік шіркеу, 90 приходтық мектеп, 189 діни қызметкер және 51 монах бар еді. Оның епископтық қызметінің алғашқы 20 жылында ол 20-дан астам приход пен 41 мектеп ашты. 1939 жылы Сент-Роза мұғалімдер семинариясы Витербо университетіне айналды. 1945 жылы Папа Пий XII Монсеньор Джон Тресиді МакГавикке көмекші епископ етіп тағайындады. 1946 жылы Пий XII Ла-Кросс епархиясынан аумақ алып, одан Мэдисон епархиясының бір бөлігін құрды.

1948 жылдан 1994 жылға дейін

1948 жылы МакГавик қайтыс болғанда, Трейси Ла-Кросс епископы лауазымына автоматты түрде тағайындалды. 16 жылдық қызметі барысында Треси Холи-Кросс семинариясын құрды, Ла-Кросс қаласындағы Сент-Джозеф Жұмысшы соборының құрылысын бақылады және 47 шіркеу, 43 монастырь және 42 мектеп ашты. МакГавик 1950 жылы Неседадағы Мэри Ван Хуфқа арналған ғибадатхананың жабылуын бұйырды. Ван Хуф діни көріністер көргенін мәлімдеген, бірақ Ватикан оның мәлімдемелерінің жалған екенін анықтады. Трейси 1964 жылы қайтыс болды. Ла-Кросс епархиясының келесі епископы 1965 жылы Папа Пауль VI тағайындаған Салина епархиясынан епископ Фредерик Фрекинг болды. Ла-Кросс қаласындағы қызметі кезінде ол 1965 және 1981 жылдар аралығында епархияның қарызын 11 миллион доллардан 4 миллион долларға дейін азайтты. Ол 1965 жылы христиандық жаңару жөніндегі епархиялық комиссияны құрды, ал 1975 жылы АҚШ-тағы алғашқы дін қызметкерлерін даярлау бағдарламасын іске қосты. 1986 жылы Пауыл 1983 жылғы жаңартылған Канондық құқыққа сәйкес төртінші епархиялық синодты шақырды; 1987 жылы төртінші епархиялық синодтың шешімдері «Епископ және оның халқы» деген атпен жарияланды. 1992 жылы Пауыл Ла-Кросс қаласында Аквина орта мектебін құрды. Пауыл 1994 жылы зейнетке шықты.

1994 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Монсеньор Реймонд Лео Берк 1994 жылы Иоанн Павел II тағайындаған Ла-Кросс епархиясында епископ Иоанн Жозеф Пауылдың орнын басты. Кейбір сыншылар 25 миллион долларлық Гвадалупа анамыздың ғибадатханасын салудың кедейлерге жәрдем беруге тиіс ақшаны ысырап ету екенін айтты. Берк ғибадатхананы рухани берілісті арттырудың жемісті жолы деп қорғады. Тағы бір дау тудырған мәселе – епархияның Чирк әлемдік қызметінің жыл сайынғы Егін шеруінен бас тартуы болды, себебі жиналған қаражаттың бір бөлігі дамып келе жатқан елдерде презервативтер сатып алуға жұмсалды. Берк көптеген дәстүрлі ордендерді, соның ішінде діни қызметкерлері тек Триденттік миссаны ғана өткізетін Мәсіх Патшаның Жоғарғы Діни қызметкері институтын (ICKSP) қабылдады. Оның саясатының нәтижесінде екі діни қызметкер епархияны тастап кетті. Берк бірнеше мектепті жапты, сонымен бірге мұғалімдердің жалақысын көтерді. Оның стилі кейбір көмекшілерінің пікірінше, оның ізашары Пауылға қарағанда ресмирек болды, бірақ оның көмекшілері оны жеке өмірде жылы және жақындасуға болатын адам деп сипаттады. Ла-Кросс қаласында ол 50 миллион долларлық қайырымдылық науқанын бастады, епархиядағы миссиялық және приходтық қызметті қайта құру жоспарын жасады және Гвадалупа анамыздың ғибадатханасын дамытуға зор үлес қосты. 2009 жылы, үш жылдан кейін, Папа Бенедикт XVI Листецкийді Милуоки архиепискобы етіп тағайындады. Уильям П. Каллахан, Милуоки архиепископиясының бұрынғы көмекші епискобы, 2010 жылы Бенедикт XVI Ла-Кросс епискобы болып тағайындалды. Джерард В. Баттерсби, Детройттың көмекші епискобы, 2024 жылдың 19 наурызында Ла-Кросс епискобы болып тағайындалды.

Статистика

2021 жылдың қорытындысы бойынша Ла-Кросс епархиясында 144 епархиялық діни қызметкер, 61 тұрақты дьякон және 159 приходқа қызмет ететін 197 монах бар. Епархиядағы католик халқы шамамен 163 600 адам болды. Полиция тергеу барысында ол төрт баланы жыныстық қатынасқа түскенін мойындады. 1992 жылдың шілдесінде айыптау келісімінің бір бөлігі ретінде Джексонның айыптары алынып тасталды және Болл клиентпен жыныстық қатынаста болғаны үшін кінәсін мойындады. Ол бес жылға түрмеге қамалды. 2002 жылдың қаңтар айында Ваусаудағы Мәсіх Патшаның институтынан Тімothy E. Svea абыройлысын жалған тұтқындау және баланы зиянды материалға ұшырату үшін айыптап отырды. Қиындықтар құрбан болған әйелдің, шіркеудің ерікті қызметкерінің, 15 жасында басталды. 1999 жылы бір оқиға кезінде Свеа құрбанды төсекке шынжырлап, қолжазбалап тастаған. Көп ұзамай басқа да құрбандар тіркелді. 2002 жылы ақпанда Свеа 16 жасқа толмаған баланы екінші дәрежелі жыныстық зорлау және өзін балаға көрсету үшін кінәлі деп таныды; ол бір жарым жыл түрмеде отырды. 2019 жылдың мамыр айында Монсеньор Бернард МакГарти Ла Кроссе қоғамдық кітапханасының алдында әйелді қолмен ұстады деп төртінші дәрежелі жыныстық зорлық-зомбылық жасады. Кейіннен округтік прокурор "МакГартидің жасы [95] және оның қазіргі денсаулық жағдайының жағдайы оның мұндай мінез-құлықты қайталамауы мүмкін екенін және COVID 19 пандемиясы салдарынан болған ұзақ кешіктіруді ескере отырып, бұл істі жүргізудің қажеті жоқ деп санайды" деп, істі тоқтатты. 2020 жылдың маусым айында Чиппева-Фолс қаласындағы Макдонелл аймағындағы католик мектебінің орта мектептің капелланы преподобный Чарли Ричмонд 2016 жылдың қыркүйегі мен 2017 жылдың мамыр аралығында кәмелетке толмаған қызға жыныстық қатынас жасады деп айыпталды. Содан кейін Ричмонд қызметке қатысудан шеттетілді.

Діни бірлестіктер

Ла-Кросс епархиясында 10 католиктік байланысты аурухана, Витербодағы Сент-Роза монастыры – Францискандық мәңгілік құлшылық сестерінің бас үйі және Ла-Кросстегі Гвадалупа анамыздың киелі орны бар. Киелі орнында алғашқы әлеуметтік жиын 2008 жылы өтті. Бұдан басқа, епархия Перудегі Каса Хогар жетімдер үйін де қаржылай қолдайды.

Бастауыш/орта мектептер

Епархия 74 бастауыш мектепті басқарады, онда шамамен 8717 оқушы білім алады.

Жарияланымдар

Ла Кросс епархиясы 2015 жылға дейін The Catholic Times атты екі апта сайын жарық көретін газет шығарды. Епархия қазір де "Католик өмірі" журналын баспа түрінде және онлайн режимінде жариялауды жалғастыруда.