Кіріспе

Құрбы-қордастар қолдау тобы

Шизофрениялықтар Анонимді тобы – шизофрения және оған байланысты ауруларға, соның ішінде екіполярлық бұзылу, шизоаффективті бұзылу, психоздық депрессия және психозбен күресіп жүрген адамдарға көмектесу үшін құрылған құрбы-қордастар қолдау тобы.

Тарих

Бағдарлама 1985 жылы Детройт қаласында құрылды. Оның негізін қалаушы – 1970 жылы шизофрения диагнозы қойылған Джоан Вербаник. SA ұйымын құруға дейін Вербаник өзінің диагнозын жария етті және ауруға байланысты стигмаға қарсы тұру мақсатында ұлттық телеарнада ауруы туралы әңгімеледі. Ол психикалық денсаулық саласына сіңірген өмір бойғы еңбегі үшін 2006 жылы Lilly Reintegration Award сыйлығының иегері атанды және шизофрениямен және басқа да психикалық аурулары бар адамдардың өкілі ретінде белсенді қызметін жалғастырды. 2007 жылға қарай 50 АҚШ штатының 31-інде, сондай-ақ Австралияда, Бразилияда, Канадада, Мексикада, Францияда, Үндістанда және Венесуэлада 150-ден астам жергілікті SA тобы жұмыс істеді. Шизофрения анонимдеріне техникалық қолдауды 2007 жылға дейін Ұлттық шизофрения қоры (NSF) көрсеткен, бірақ NSF қызметін тоқтатқаннан кейін, ұлттық демеушісінен айырылған тұтынушылар, отбасы мүшелері және психикалық денсаулық сақтау мамандары Американың шизофрения және байланысты бұзылыстар альянсы (SARDAA) атты коммерциялық емес ұйым құрды. SARDAA шизофрениямен және оған байланысты мидың бұзылыстарымен, соның ішінде екіполярлық бұзылыс, шизоаффективтік бұзылыс, психозбен қатар жүретін депрессия және психоз тәжірибесі бар адамдардың жазылуына көмектеседі. Олар шизофрениямен байланысты мидың бұзылысы бар әрбір адамның ауруынан толыққанды айығу мүмкіндігіне ие болатын болашақты көз алдында елестетеді. 2015 жылы «Шизофрения анонимдері» атауы «Шизофрения альянсы» болып өзгертілді, ал 2018 жылы «Психоздық қолдау және қабылдау» қосылды. Олар SA топтарының онлайн-каталогын ұсынады, апта сайын бес SA конференциялық қоңырауды және бір отбасы мен достарға арналған конференциялық қоңырауды ұйымдастырады. Жыл сайынғы конференцияда топ өздерінің SA тобын құруды жоспарлап отырған немесе бастаған адамдарды оқытады. Кейбір SA топтары психикалық денсаулық сақтау мамандарымен ұйымдастырылса да, зерттеулер көрсеткендей, әріптестері басқаратын SA топтары тұрақтырақ және ұзаққа созылады. Кейбір топтар психиатриялық ауруханаларда немесе түрмелерде құрылады және олар жұртшылыққа ашық емес.

Бағдарламаның қағидаттары

SA бағдарламасы он екі қадамдық үлгіге негізделген, бірақ тек алты қадамды қамтиды. Ұйым бағдарламаның мақсатын қатысушыларға шизофрения туралы білуге, "қадір-қасиет пен өмірлік мағынаны қайта табуға", "достық, жағымды қолдау мен серіктестікке" қол жеткізуге, өмірлері мен ауруларына деген көзқарастарын жақсартуға және "қалпына келуге қарай позитивті қадамдар жасауға" көмектесу деп сипаттайды. Джоан Вербаник бастапқыда "Анонимді шизофрениялықтар" кітабын жазды, ол көбінесе "Көк кітап" деп белгілі, және ол қалпына келуге арналған алты қадамды сипаттайды. Бұл қадамдар мүшелердің көмекке мұқтаж екендерін мойындауын, өз таңдаулары мен оның салдары үшін жауапкершілік алуын, өздеріне және басқаларға көмектесуге ішкі күштер бар екеніне сенуін, өздерін және басқаларды кешіруін, жалған сенімдердің проблемаларға себеп болатынын түсінуін және осы сенімдерді өзгертуін, сондай-ақ өмірлерін жоғары күшке тапсыруға шешім қабылдауын қажет етеді.

Зерттеу

Кәсіби серіктестіктердің тәуекелдері туралы бір зерттеу 14 жыл бойы Шизофрения Анонимдері (SA) мен Мичиган Психикалық денсаулық қауымдастығы (MHAM) арасындағы серіктестікті қарастырады. Зерттеу көрсеткендей, кәсіби серіктестік Мичиган штатындағы SA топтарына қолжетімділікті арттырып, SA ішінде ұйымдық кеңейту мен дамуға ықпал етті. Кәсіби әсердің нәтижесінде көбірек SA топтары дәстүрлі психикалық денсаулық сақтау орталықтарында өткізілді және кәсіби мамандар басқаратын SA топтары көбейді. Өзін-өзі қолдау топтары тәуелсіз өмір сүретін адамдар үшін оңай қолжетімді болды. Мичиган мемлекеттік университетінің зерттеушілері SA-ның топтық үйлерде қаншалықты табысты болатынын зерттеді. Нәтижелер жағымды болды: топтарға қатылу жоғары деңгейде болды, қатысушылар оларды жақсы бағалады. Дегенмен, қызметкерлер кімнің басшылық ететінін, кімнің жиналыстарға қатысатынын және жиналыстар қалай өткізілуі керек екенін бақылап отырды. Осының салдарынан бағдарламалар күйреп қалды. Сол кедергілер түрмелерде құрылған және қызметкерлер бақылауындағы SA топтарында да орын алды.