Колумбқа дейінгі Орта Америка қоспасы – гуанин. Таино халқы бағалаған мыс, алтын, күмістен жасалған қызыл түсті, жылтыр, құнды металл. Тарих, сауда туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Колумбияға дейінгі Орталық Америка қорытпасы
Pre Columbian central American alloy
Гуанин – Орталық Америкада Колумбияға дейінгі дәуірде қолданылған, қызыл алтынға ұқсас мыс, алтын және күміс қорытпасы. Гуанин атауы таино халқының тілінен алынған. Олар оны қызыл түсі, жарқыраған жылтыры және ерекше иісі үшін бағалап, оны дүниелік және үстерлі күшпен байланыстырған. Ол тагуагуа деп те, Оңтүстік Америкада – тумбага деп те аталды. Испандықтар оны алтынның жоғары тазалығынан айырып, "төменгі алтын" деп атады. Гуанин үлгілері Орталық Американың түкпір-түкпірінен табылды, бұл аймақта өмір сүрген көптеген мәдениеттер арасындағы кең сауда мен байланысты көрсетеді. Гуанин түрлі заттар жасауға және безендіруге қолданылды, оның ішінде адам және жануарлардың мүсіндері (жоғалған балауыз құю әдісімен) және соққымен жасалған салтанатты медальондар, олар да гуанин деп аталды.
Guanín is an alloy of copper, gold and silver, similar to red gold, used in pre Columbian central America. The name guanín is taken from the language of the Taíno people, who prized it for its reddish color, brilliant shine, and unique smell, and associated it with both worldly and supernatural power. It was also known as taguagua, and in South America as tumbaga. The Spanish referred to it as "low gold", distinguishing it from items made with a higher purity of gold. Samples of guanín have been found all over central America, indicating a great deal of trade and interaction between the many cultures that lived in the area. Guanín was used to create and decorate a variety of objects, including both humanoid and animal figurines using lost wax casting, and hammered ceremonial medallions also referred to as guanín.
Құрамы мен сипаттамалары
Гуанин мыс, алтын және күмістен тұрады. 1498 жылы испан патшасының сынақшылары Христофор Колумб жіберген гуанин үлгілерін зерттеп, оның құрамында 18 бөлік алтын, 6 бөлік күміс және 8 бөлік мыс бар екенін анықтады. Барлығы 32 бөлік. Бұл шамамен 56% алтын, 18% күміс және 25% мыс құрайды. Батыс зерттеушілері гуанинді табиғи қоспа деп ойлаған. Дегенмен, қазіргі талдаулар гуаниндегі мыс деңгейі тұрақты түрде жоғары, 25%-дан асып кететінін көрсетті, бұл қоспаны жасау үшін қатты қыздыру қолданылған болуы керек екенін көрсетеді. Жылтырланған гуаниннің керемет сәні Таино халқы үшін өте маңызды болды. Таино халқы «жарық пен жарықты шағылыстыратын заттарды рухани энергиямен байланыстыратын» жарқыраудың эстетикасын бағалады. Олар бұл рухани энергияның «емдеу және қуаттандыру қасиеттеріне» ие деп сенді, бұл қасиеттер өнімділік пен жоғары әлеуметтік мәртебемен байланысты болды. Испандықтар Кариб теңізіне мыс қорытпасын (қола) әкелгенде, Таино халқы оны құнды және қасиетті деп санады, бұл бағалаудың себебі, кемінде, мыс қорытпасының гуанинге ұқсас иісі болды.
Guanín is composed of copper, gold, and silver. Spanish royal assayers in 1498 found that samples of guanín sent to them by Christopher Columbus were 18 parts gold, 6 parts silver, and 8 parts copper, of 32 parts total. This amounts to approximately 56% gold, 18% silver, and 25% copper. Western explorers initially believed that guanín was a naturally occurring alloy. However, modern analyses have shown that the copper levels in guanín are consistently high, in excess of 25%, which indicates that high heat smelting must have been used to create the alloy. The brilliant shine of polished guanín was a major part of its importance to the Taíno, who valued an "aesthetic of brilliance" which associated light and light reflecting objects with spiritual energy. This spiritual energy was thought to have "healing and energizing qualities", which in turn were associated with fertility and high social status. When the Spanish brought brass to the Caribbean, the Taíno treated it as valuable and sacred, an assessment based at least in part on the similarity of the smell of brass to that of guanín.
Тарих
Гуанин Кариб бассейнінде кем дегенде 1-ші ғасырдан бері қолданылып келеді, мүмкін одан да ертерек. Орталық Анд тауларынан табылған бөлшектер де сол шамада дауланған, ал Пуэрто-Рикодағы гуанин жалатыларының радиокөміртекпен даулануы 70-374 жылдар аралығын көрсетті. 1501 жылғы патша жарлығы Гуанинді Испаньолада сатуды тыйым салған. 1520 жылдары монеталар жетіспеген кезде ол кейде балама валюта ретінде қолданылды. Осы кезеңде ол Солтүстік Оңтүстік Америкадағы жергілікті құлдарды сатып алу үшін пайдаланылды. Әсіресе, неке тойларында гуанин заттарын алмасу, жыныс, жаратылыс және қоғамдық жаңару туралы мифтермен байланысты болды.
Guanín has been in use in the Caribbean basin since at least the 1st century, if not earlier. Pieces from the central Andes have been dated to around that time, and sheets of guanín found in Puerto Rico have been radiocarbon dated to between 70 and 374 AD. A royal bill from 1501 made the sale of guanín illegal in Hispaniola. During the 1520s, it was sometimes used as an alternate currency when coins were scarce. It was used to purchase indigenous slaves in northern South America during this period. Particularly, the exchange of guanín objects during marriage rituals was associated to myths related to gender, creation, and societal renewal.