Кіріспе

Репозиторийлік бағдарламалық пакет (DSpace) – ғылыми және/немесе жарияланған цифрлық контентке ашық қолжетімділік репозиторийлерін құру үшін әдетте қолданылатын ашық кодты бағдарламалық пакет. DSpace контентті басқару жүйелерімен және құжаттарды басқару жүйелерімен кейбір мүмкіндіктерінде ұқсас болғанымен, DSpace репозиторийлік бағдарламалық жасақтамасы цифрлық контентті ұзақ мерзімді сақтауға, қолжеткізуге және сақтауға бағытталған цифрлық архивтік жүйе ретінде нақты қажеттілікті қамтамасыз етеді. DSpace тізілімінде бүкіл әлем бойынша үш мыңға жуық репозиторий тіркелген.

Тарих

DSpace-тің алғашқы қоғамдық нұсқасы 2002 жылдың қараша айында MIT және HP Labs әзірлеушілерінің бірлескен күш-жігерімен жарық көрді. 2004 жылдың наурыз айында өткен алғашқы пайдаланушылар тобының мәжілісінен кейін, мүдделі мекемелер DSpace федерациясын құрды, ол Apache Foundation-ның қоғамдық даму моделін қабылдап және DSpace Committer Group-ты құру арқылы болашақ бағдарламалық қамтамасының басқаруын анықтады. 2007 жылдың шілдесінде DSpace пайдаланушылар қауымдастығы кеңейген сайын, HP және MIT бірлесіп жетекшілік пен қолдау көрсеткен коммерциялық емес DSpace Foundation ұйымын құрды. 2009 жылдың мамыр айында DSpace Foundation және Fedora Commons ұйымы арасындағы байланысты жобалар мен өзара тиімділіктердің артуы екі ұйымның DuraSpace деп аталатын коммерциялық емес ұйымда ортақ мақсатын іске асыру үшін бірігуіне әкелді. DuraSpace және LYRASIS 2019 жылдың шілдесінде бірікті. Қазіргі таңда DSpace бағдарламалық қамтамасы мен пайдаланушылар қауымдастығына LYRASIS басшылық етеді және бағыт-бағдар береді.

Технология

DSpace Java веб-қосымшаларымен, көптеген бағдарламалармен және байланысты метадеректер сақтағышымен құрылған. Веб-қосымшалар әкімшіліктеу, сақтау, қабылдау, іздеу және қол жеткізу үшін интерфейстерді ұсынады. Сақтағыштағы файлдар файлдық жүйеде немесе осыған ұқсас сақтау жүйесінде сақталады. Метадеректер, соның ішінде қол жеткізу және конфигурация ақпараты, реляциялық деректер базасында сақталады және PostgreSQL мен Oracle деректер базасын қолдауға мүмкіндік береді. DSpace жиындары негізінен веб-интерфейс арқылы қолжетімді. DSpace-тің жаңа нұсқалары Apache Solr-ді пайдаланып, фасетті іздеу және шолу мүмкіндіктерін де қолдайды.

Операциялық жүйелер

DSpace бағдарламалық жасақтамасы Linux, Solaris, Unix, Ubuntu және Windows жүйелерінде жұмыс істейді. Оны OS X-ке де орнатуға болады. Linux – DSpace үшін ең көп қолданылатын операциялық жүйе.