Кіріспе

Аннетте Шаван (10 маусым 1955 жылы туған) – неміс саясаткері, Христиан-демократиялық одақтың (ХДС) мүшесі. Ол 2005 жылдан 2013 жылға дейін канцлер Ангела Меркель үкіметінде білім және ғылыми зерттеулер жөніндегі федералды министр болды, содан кейін плагиатқа байланысты докторлық диссертациясынан айырылғаннан кейін отставкаға кетті. 2014 жылдан 2018 жылға дейін Германияның Ватикан елшісі қызметін атқарды. 2018 жылдың сәуір айынан бастап ол Мальтаның Егеменді Әскери Орденіне Германияның бірінші елшісі болып тағайындалды. Саяси карьерасы бойында Шаван Меркельдің жақын досы және сенімді адамы ретінде белгілі болды.

Ерте өмір

Шаван 1955 жылдың 10 маусымында Юхен қаласында туған.

Мемлекеттік саясаттағы мансап

1995 жылдан 2005 жылға дейін Шаван Германияның Баден-Вюртемберг штатының мәдениет, жастар және спорт министрі қызметін атқарды, Эрвин Тюфель мен Гюнтер Эттингердің үкіметтерінде жұмыс істеді. Осы кезеңде ол Баден-Вюртембергтегі мектеп білімін бақылады. Осы уақытта туындаған бір дау – мұсылман ұстазға мектепте бас киімін киюге тыйым салынды, себебі ол діни символ деп түсіндірілді, ал сонымен бірге католик монахтарға дәстүрлі киімдерін киюге рұқсат берілді. Монахтар мен монахтардың киімдерінің ресми функциясы бар, ал мұсылманның бас киімі – міндетті емес деген пікір айтылды. 2004 жылы Шаван Германия президенті лауазымына Христиан-демократиялық партиясынан кандидат ретінде қарастырылды, бірақ Хорст Кёлер ұсынылып, сайланды. 2005 жылы ол Эрвин Тюфельден кейін Баден-Вюртемберг министр-президенті болуға тырысты, бірақ ХДС-тің ішкі сайлауында өзінің қарсыласы Гюнтер Эттингерге жеңілді. Эттингердің 60,6 пайыз дауыспен (Шаванға қарсы 39,4 пайыз) жеңісі сол кезде Тюфельдің жеңілісі ретінде қарастырылды, өйткені ол Шаванды өзінің ізбасары ретінде қолдаған болатын. Партия төрағасы Ангела Меркельдің басшылығымен Шаван 2006 жылдың қарашасында ХДС вице-төрағасы болып қайта сайланды, бұл жолы Роланд Кох, Юрген Рюттгерс және Кристиан Вульфпен бірге.

Білім және ғылым министрі, 2005-2013

Шаван 2005 жылдан 2013 жылдың ақпанына дейін білім және ғылыми-зерттеу федералды министрі қызметін атқарды. 2009 жылғы федералды сайлаудан кейін ол ХДС/ХСС тобының құрамында болды. Ол өзінің партиясының білім беру және ғылыми-зерттеу саясаты жөніндегі жұмыс тобындағы делегациясын басқарды; оның FDP-нің тең төрағасы Андреас Пинкварт болды. Университет оқытушыларының және тұрақты профессорлардың үлесін арттыру мақсатында Шаван 150 миллион евролық тең мүмкіндіктер бағдарламасын енгізді, оның аясында федералды үкімет жоғары білікті әйел академиктерге бірден үшке дейінгі қосымша лауазымға жалақы төледі, бұл гендерлік теңгерімсіздікті жоюға деген міндеттемесін көрсетті. 2010 жылы Шаван жас мұсылмандардың интеграциясын жақсарту үшін неміс университеттерінде білім алған имамдарды тартуға бағытталған шараларға жетекшілік етті. Германияның ғылым және гуманитарлық ғылымдар кеңесі жасаған жоспар бойынша имамдар неміс оқу бағдарламасына сәйкес екі немесе үш неміс университетінде даярлануы керек еді. Теологиядан басқа, жаңа уағыздаушылар білім беру және қоғамдық ұйымдастыруды да оқитын болады. Бұл бағдарламаға Тюбинген, Мюнстер және Оснабрюк университеттері конкурстық түрде іріктелді. Германия мен Үндістан арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастардың алпысыншы жылдығына орай Шаван 2011 жылы мамыр айында Делиде екі елдің үкіметтерінің бірінші бірлескен кабинет отырысына қатысты. 2012 жылы Шаван Бірлескен ғылыми конференцияға (GWK) төрағалық етті, бұл зерттеулерді қаржыландыру, ғылым және зерттеу саясаты стратегиясы және федералды үкімет пен 16 федералды штатқа ортақ әсер ететін ғылым жүйесі мәселелерін қарастыратын орган. Шаванның орнына Йоханна Ванка келді.

Саясаттың кейінгі өмірі

2018 жылы христиан-демократтардың басшылығын сайлауға дейін Шаван Аннегрет Крамп-Карренбауерді Ангела Меркельдің партия төрағасы лауазымына ізбасар ретінде қолдады. 2023 жылдың сәуір айында Шаван Берлиндегі Белльвью сарайында Президент Франк-Вальтер Штайнмайердің қолымен Ангела Меркельді ерекше еңбектері үшін "Мерзімдік қызмет орденінің" Ұлы крестімен марапаттау салтанатына қатысқан 22 шақырылған қонақтың бірі болды.

Плагиат

2011 жылдың 1 наурызында Карл Теодор цу Гуттенбергтің Германия Қорғаныс министрі лауазымынан кетуіне себеп болған плагиаттық дауыл кезінде Шаван «Шпигель» басылымында «интеллектуалдық ұрлық шағын мәселе емес» деген пікір білдірген. 2012 жылы VroniPlag Wiki зерттеу желісінің мүшесі, Роберт Шмидт деген псевдониммен блогер Шаванның «Мінез-құлық және ар-ұждан – қазіргі заманда ар-ұжданның даму шарттары, қажеттіліктері және талаптарын зерттеу» атты докторлық диссертациясында плагиат табылды деп мәлімдеді. Дюссельдорф университеті плагиат туралы айыптау бойынша тергеу жүргізді. Тергеушілер диссертацияда 60-тан астам жағдайда дереккөз көрсетілмей, екіншілік әдебиетті қайта жазғандығын анықтады және осылайша 2013 жылдың 5 ақпанында «жүйелі және ойластырылған» алдауға байланысты оның докторлық дәрежесінен айырылды. 2013 жылдың 9 ақпанында канцлер Ангела Меркель Аннетт Шаванның отставкасын қабылдағаны хабарланды. Шаван қандай да бір құқық бұзушылық жасағанын жоққа шығарды және университет оның докторлық дәрежесін алып тастау процесіне қарсы сотқа шағым түсірді. Алайда, 2014 жылдың 20 наурызында сот оның шағымын қабылдамады.

Саяси ұстанымдар

Папа Иоанн Павел II қайтыс болғаннан кейін, Шаван – сол кезде Германия католиктерінің Орталық комитеті төрағасының орынбасары, шіркеудің мирян ұйымы – "бізге көбірек жанды жергілікті шіркеулер керек, демек жергілікті приходтарға [Римнен] көбірек тәуелсіздік қажет" деп мәлімдеді. 2021 жылғы жалпыұлттық сайлауда Шаван Армин Лашетті канцлер Ангела Меркельдің орнын басуға христиан-демократтардың біртұтас кандидаттығын қолдады.