Кіріспе

Механикалық және электрлік жабдықтарға арналған кеңістік жасау үшін қатты негізден жоғары көтерілген еден (сондай-ақ, көтерілген еден, кіру едені немесе көтерілген кіру компьютерлік едені) механикалық және электрлік жабдықтардың өтуі үшін жасырын кеңістік құру мақсатында қатты негізден (көбінесе бетон плитасы) жоғары орнатылған құрылымдық еден болып табылады. Көтерілген едендер қазіргі заманғы кеңсе ғимараттарында, сондай-ақ басқару орталықтары, ақпараттық технологиялар дерек орталықтары және компьютерлік бөлмелер сияқты арнайы аймақтарда кеңінен қолданылады, онда механикалық жабдықтарды, кабельдерді, сымдарды және электрмен жабдықтауды жүргізу қажеттілігі туындайды. Мұндай едендер қызметтерге сәйкес әртүрлі биіктіктерде орнатылуы мүмкін. Адамның астында жүруіне немесе тұруына мүмкіндік беретін биіктікте қосымша құрылымдық қолдау және жарықтандыру жиі қарастырылады. АҚШ-та еден асты ауа тарату ғимаратты салқындатудың танымал әдісі болып табылады, бұл үшін еден астындағы кеңістік кондицияланған ауаны таратуға арналған пленум камерасы ретінде қолданылады, бұл тәсіл 1970 жылдан бері Еуропада қолданылып келеді. Дерек орталықтарында көтерілген едендермен байланысты оқшауланған ауа кондициялау аймақтары жиі кездеседі. Компьютерлік жүйелердің астына кондицияланған ауаны тікелей бағыттау үшін перфорацияланған плиткалар орнатылады. Компьютерлік жабдықтар көбінесе төменнен салқындату ауасын тартады және оны бөлмеге шығарады. Содан кейін ауа баптағыш бөлмеден ауа тартады, оны салқындатады және еден астына жібереді, осылай цикл аяқталады. Жоғарыда сипатталған көтерілген еденнің дәстүрлі түрі бастапқы мақсатына сәйкес қызмет ете береді. Бірнеше он жылдар өткен соң, еден асты ауа таратуды қолданбайтын кең ауқымды қолданыстар үшін еден асты кабельдерін басқаруға баламалы көтерілген еден әдісі пайда болды. 2009 жылы Құрылыс ерекшеліктері институты (CSI) және Канаданың құрылыс ерекшеліктері (CSC) ұқсас, бірақ өте ерекшеленетін көтерілген едендердің екі түрлі тәсілін ажырату үшін көтерілген еденнің жеке санатын құрды. Бұл жағдайда "көтерілген еден" термині төмен профильді, бекітілген биіктіктегі кіру еденін де қамтиды. Кеңселер, сыныптар, конференц-залдар, сауда орындары, мұражайлар, студиялар және басқа да орындар технология мен қабаттардың конфигурациясын жылдам және оңай өзгерту қажеттілігіне ие. Бұл тәсілде еден асты ауа тарату қарастырылмайды, себебі пленум камерасы құрылмайды. Төмен профильді тұрақты биіктік жүйенің биіктігінің ең төменгі деңгейін көрсетеді, ал еден панельдері интегралдық тіреумен (дәстүрлі тіреулер мен панельдер емес) жасалады. Кабельдік арналар жеңіл жабу пластиналарының астында тікелей қолжетімді.

Дизайн

Дәстүрлі еден түрі, биіктігі реттелетін тіреулер ("тұғырлар") арқасында орнатылған металл каркас немесе негізден тұрады, бұл негіз алынып тасталатын (көтерілетін) еден панельдерін ұстайды. Тіреулердің/тұғырлардың биіктігі төменгі жағында орналасқан кабельдер мен басқа да инженерлік жүйелердің көлемімен анықталады, бірақ әдетте кеміндегі бір жарық қалдырылады, ал ең көп таралған биіктіктер аралығында болады. Панельдер әдетте болатпен қапталған ұсақталған ағаш немесе ішкі цементті өзегі бар болат панельдерден жасалады, бірақ кейбір плиткалардың іші қуыс болады. Панельдер қолданылуына қарай түрлі еден жабындарымен жабылуы мүмкін, мысалы, кілем плиткалары, жоғары қысымды ламинаттар, мәрмәр, тас және компьютерлік бөлмелер мен зертханаларда қолдануға арналған антистатикалық жабындар. Панельдің үстіңгі жағы цементпен қапталған болса, кейде оны жалаңаш қалдырып, жабылатын немесе боялып, жабылатын болып, плитка тәрізді көрініс жасап, клиенттердің ақшасын үнемдеуге болады. Мұндай жалаңаш қолдану кеңселерде, дәліздерде, вестибюльдерде, мұражайларда, казиноларда және т.б. жиі қолданылады.

Адаптациялық кабельді басқару

Қазіргі заманғы, төмен профильді, бекітілген биіктіктегі кабельді басқару жүйесі бар кіреберіс едені, дәстүрлі кіреберіс еденінен ерекшеленеді, себебі еден биіктігінің өзгеруінде азайтылған көлемдегі еден кеңістігі қажет, тіпті жаңа құрылыста еден плиталарындағы ойыстар арқылы толығымен жойылуы мүмкін. Басты артықшылықтары – оңай тасымалдау үшін әлдеқайда жеңіл салмақты панельдер. Өзгерістер енгізу үшін ешқандай құрал қажет емес, ал жүйеге ұйымдастырылған кабельдік арналар енгізілген. Құрылыс кезінде және ғимараттың пайдалану мерзімі ішінде болатын өзгерістерде уақыт пен шығындар айтарлықтай қысқартылады. Бұл типтегі кіреберіс едені құрылымға бекітілмегендіктен, ол амортизацияға жататын немесе жалға алынатын жиһаз, құрал-жабдықтар (FF&E) болып есептеледі. Еден астындағы кабельдер пленумда болмағандықтан, пленумға арналған кабельдерге қосымша шығын қажет емес.

Компьютерлік орталықтар

Көптеген заманауи компьютерлік және жабдықтар орналасқан бөлмелер бөлменің біркелкі салқындатылуын қамтамасыз ету үшін еден асты ауа тарату жүйесін пайдаланады, соның салдарынан энергияның ысырабы азаяды. Кондицияланған ауа еден астынан беріледі және белгілі бір аралықпен орналасқан диффузорлық плиткалар, желдеткіштер немесе нақты жабдыққа бағытталған арналар арқылы бөлмеге таратылады. Еден асты желдету үшін автоматты өрттен қорғау жабындары қажет болуы мүмкін, ал еден астындағы өрттер болған жағдайда қосымша өрт сөндіру жүйелері орнатылуы мүмкін.

Тұрғын үйге арналған

Негізгі электр жүргізуге баса назар берілмесе де, Манхэттендегі 3,6 метрлік (4 метрлік) пәтерлерде қабаттардың жоғары болуы және деңгейлерге бөлінуі "жоғары өнімділік мүмкіндіктерін" және қосымша пайдалылықты ұсынады.

Панельді көтеруші

Панельдерді алып тастау үшін ұшында сорғыш бар құрал ("еден тартқыш", "плитка көтергіш" немесе "сорғыш көтергіш" деп аталады) қолданылады. Кілем төселген панельдер үшін таспалы ілгек көтергіш пайдаланылуы мүмкін. Төмен профильді, белгілі бір биіктіктегі кіру едендері желім немесе бекіткіштерсіз тек гравитация арқасында ұсталады, ал оларды өзгерту үшін ешқандай құрал қажет емес.

Құрылымдық мәселелер

Құрылымдық проблемалар, мысалы, діңгекті панельдер мен панельдер арасындағы кеңістіктер жабдыққа елеулі зақым келтіріп, персоналға жарақаттар тигізуі мүмкін. Көтерілген еден жүйесінің құрылымдық тұрақтылығын жүйелі түрде тексеру мәселелерді анықтауға және оларды жоюға көмектеседі. Жүктеме талаптарына сай келмейтін еденді пайдаланғанда жабдық пен еденге зақымдануы мүмкін. Ауыр жерлерге арналған жоғары жүктемелі панельдерді, ал жеңіл жерлерге арналған төмен жүктемелі панельдерді қолдануға болады. Мұндай көптеген проблемалар нашар сапалы орнатуға байланысты болуы мүмкін. Орнату кезінде еден астының жағдайына назар аудару қажет, ол қоқыстан таза болуы керек және мүмкіндігінше тегіс болуы тиіс. Көтерілген еденді қоршаған қабырғалар көтерілген еден панельдерін кесу қажеттілігін азайту және діңгекті панельдер мен кеңістіктерді болдырмау үшін мүмкіндігінше тікбұрышты болуы керек. Төмен профильді, бекітілген биіктіктегі жүйелер, панельдерді кесуді азайтатын реттелетін жиек элементтерімен жабдықталған, дұрыс емес пішінді бөлмелерге бейімделеді.

Басқа проблемалар

Жабдық орнатылғаннан кейін еден плиткалары көбінесе алынып тасталмайды, сондықтан олардың астындағы кеңістік сирек тазаланады және ұсақ түк пен басқа да қоқыстар жиналады, нәтижесінде еден астындағы кабельдермен жұмыс істеу қиын және лас болады. Көтерілген еден астындағы түтін дабылдары жұмысшылардың шаңды көтеріп, осыдан жалған дабылдарға себеп болуы мүмкін.

Салқындату жүктемесінің әсері

Жоғарылатылған еден жүйесін орнату, жылу түзілуі мен бетон қабаттың жылу сыйымдылығы арасындағы байланысты азайту арқылы ғимараттың жылулық мінез-құлқын өзгерте алады. Жоғарылатылған еден бөлме мен қабатты бөліп тұрады. Сан-Францискодағы кеңсе ғимаратының энергиялық моделеуі жоғарылатылған еденнің өзі аймақтың салқындату жүктемесінің графигіне әсер ететінін және ең жоғары салқындату жүктемесін арттыруға ұмтылатынын көрсетті. Егер еденге кілем төселген болса, жоғарылатылған еденнің аймақтың ең жоғары салқындату жүктемесіне тигізетін теріс әсері азаюы мүмкін. Телекоммуникациялық деректер орталықтарында қолданылатын жоғарылатылған едендердің негізгі түрлері: тіреуішсіз, тіреуішті және құрылымдық платформалар, сондай-ақ фермалық жинақтар. Тіреуішсіз жоғарылатылған едендер: кабельдерді жүргізуге қажетті биіктікті қамтамасыз ететін және еден панельдерінің әр бұрышын қолдайтын тұғырлар жиынтығы. Тіреуішті жоғарылатылған едендер: 2 фут (1 метр) аралықта біркелкі орналасқан және бетон еденге механикалық түрде бекітілген темір тұғырлы құрылымдар тізбегі (темірден жасалған негіз тақтасы, тік құбыр және бас бөлік). Құрылымдық платформалар: жабдықты ұстап тұруға арналған біртұтас платформаны құру үшін дәнекерленген немесе болтталған болат бұрыштардан немесе арналардан жасалған элементтер. Фермалық жинақтар: еден панельдері тірелетін фермалық желіні қолдау үшін төменгі еденге бекіту нүктелерін пайдалану. Фермалар жоғары көлденең беріктікке ие және вертикальді тұғырлы құрылымдарға қарағанда аз деформациямен көлденең жүктемелерді төменгі еденге беруге мүмкіндік береді. Телекоммуникациялық жабдықтарда жабдық шкафтарының үздіксіз қатары орналасуы мүмкін. Ең тығыз орналасқан конфигурация 2 фут ені бар жабдық шкафтарының қатарларынан және оларды бөлетін 2 фут ені бар дәліздерден тұрады. Бұл конфигурация шаршы фут ауданы бойынша ең тығыз орналасқан және, демек, жоғарылатылған еден жүйесі үшін күтілетін ең үлкен еден жүктемесін тудырады. Дәліздердің пропорционалдық кеңістігін ескере отырып, бір жабдық шкафы еден ауданында алады (шкафтың өзі және 4 шаршы фут дәліз). Деректер орталығы қашық жерлерде орналасуы мүмкін және өрт пен электрлік ақаулар сияқты факторлардан физикалық және электрлік жүктемелерге ұшырайды. Сыртқы орта жоғарылатылған едендерді орнату әдістерін анықтайды, оның ішінде алаңды дайындау, кабельдерді және кабельдік тіреулерді орнату, байланыстыру және жерге қосу, сондай-ақ өртке төзімділікті қамтамасыз ету. Нақты орнату клиенттің талаптарына сәйкес жүргізілуі тиіс.

Ақпараттық технологиялар дерек орталықтары мен компьютерлік бөлмелер

Деректер орталықтары үшін, әсіресе бөлмелерде қолданылатын көтерілген едендердің тарихы мен талаптары бар.

Telcordia GR-2930

Telcordia NEBS: Желілік және дерек орталықтары үшін көтерілген едендерге қойылатын жалпы талаптар, GR 2930 қатаң NEBS нұсқауларына сәйкес келетін көтерілген едендерге арналған жалпы инженерлік талаптарды ұсынады. Коммерциялық түрде қол жетімді едендердің көптеген түрлері бар, олар құрамына және қолданылатын материалдарға байланысты әртүрлі құрылымдық беріктікке және жүктемеге төтеп беру қабілетіне ие. Көтерілген едендердің негізгі түрлеріне тіреуішті, тіреуішсіз және құрылымдық платформалар жатады, олардың барлығы GR 2930 құжатында толыққанды қарастырылған. Бұл конструкция жабдықты платформаға тікелей бекітуге мүмкіндік береді, бұрылыс тақталарына немесе қосымша тіреуге қажеттілік туындамайды. Бұл құбылыс тек дерек орталықтарына ғана тән емес, сонымен қатар спутниктер мен әскери техниканың күйреуіне де себеп болған.