Кіріспе

Тоқыма маталар үшін түйірлік – ұзын бойынан және көлденең жіптердің бағытын білдіреді. Түзу түйірлік, көлденең түйірлік және қисайған түйірлік деп аталатын үш түрі бар. Тігу кезінде, қалыптың бөлігін матадан кез келген бағытта кесуге болады, ал таңдалған түйірлік немесе бағыт матаның түсуіне және созылуына, сонымен қатар киімнің дененің пішініне сай келуіне әсер етеді. Әдетте, егер қалыптың ең ұзын бөлігі немесе дайын өнімнің негізгі тігістері белгілі бір түйірлікпен сәйкес келсе, онда ол бөлік сол түйірлік бойынша кесілген деп айтылады. Тоқыма емес материалдар, мысалы, киген мата, клейкалық мата немесе былғары түйірлікке ие болмайды.

Тура дәнді

Тіке түйір жіптері сопақша жіптермен және шетімен параллель бағытта орналасады. Тіке түйір әдетте, көлденең түйірге қарағанда аз созылады, себебі тоқу кезінде сопақша жіптері, тіке жіптерге қарағанда бекітіліп тартылады. Көптеген киімдер тіке түйір жоғарыдан төменге бағытталған етіп кесіледі.

Кесілген дән

Крестік жіптер өзіндігінен жүреді және тоқыма жіптеріне параллель. Крестік жіптер әдетте тік жіптерге қарағанда көбірек созылады, себебі тоқу кезінде тоқыма жіптері, әдетте, негізгі жіптерге қарағанда еріктірек болады. Көптеген киімдер (мысалы, шалбар немесе көйлек) тік жіптер бойынша кесіледі, ал крестік жіптер киім киген адам тұрғанда еденге параллель болады. Бұл киімнің ені бойынша көбірек созылуға мүмкіндік береді, мысалы, шалбардың аяғында, онда тік созылудан гөрі көлденең созылу қажет. Киімдер кейде крестік жіптер бойынша кесіледі, әдетте, себебі бөліктері тік жіптерге сыймайды. Ал қисайған кесу стилі мерзімді түрде жаңарады. Оның заманынан бұрын әйелдер киімінде қисайған кесу сирек кездесетін, ал ерлер киімінде бұл өте ерекше болып саналды, тіпті "оутре" деп аталатын. Мысалы, 1800 жылдардың басында, дэнди және белгілі шеф-аспаз Алексис Сойердің арнайы тігілген киімдері Джордж Август Саланың Хунгерфорд нарығында Сойермен кездескенде: "Оның сыртқы түріне ерекшелік қосылды, өйткені оның киімінің барлық бөлігі, менің ойымша, қолғаптары мен етіктерден басқа, тігіншілер "қисайған" деп атаған нәрсеге кесілген, немесе ол оны жақсы танысқаннан кейін өзі à la zoug zoug деп атады." Орта ғасырларда, тоқу өнері дамығанға дейін, жоғары сапалы кию үшін шлангтар қисайған кесу арқылы тігілген. Ескіше жазуы "байас" немесе (сирек) "байес" болған.