Кіріспе

Жарияланған кітаптағы сөздер мен терминдердің тізімі. Конкорданс – кітапта немесе еңбектер жинағында қолданылған негізгі сөздердің әліпбилік тізімі, онда әр сөздің кездесуі тікелей контексімен бірге көрсетіледі. Тарихи тұрғыдан алғанда, конкорданстар тек Ведалар, Киелі кітап, Құран немесе Шекспир, Джеймс Джойс немесе классикалық латын және грек авторларының еңбектері сияқты ерекше маңызға ие туындылар үшін ғана жасалған, себебі компьютерлік эраға дейін конкорданс жасау көп уақыт, қиындықтар мен шығындарды талап еткен. Конкорданс – қарапайым көрсеткіштен гөрі көбірек, түсіндірмелер, анықтамалар және тақырыптық сілтемелер сияқты қосымша материалдарды қамтиды, бұл оны жасауды еңбекті қажет ететін процесс етеді, тіпті компьютерлердің көмегімен де. Компьютерлік технологияның пайда болуына дейін іздеу технологиясы болмағандықтан, конкорданс Киелі кітап сияқты ұзақ еңбектерді оқитын оқырмандарға іздеу нәтижелеріне ұқсас мүмкіндік ұсынды. Бүгінде бірнеше сөздерге қатысты сұраныстарды біріктіру қабілеті (мысалы, басқа сөздердің жанындағы сөздерді іздеу) конкорданс шығаруға деген қызығушылықты азайтты. Сонымен қатар, сөз контексіне негізделген тілдік ақпаратты автоматты түрде анықтау үшін жасырын семантикалық индекстеу сияқты математикалық әдістер ұсынылған. Екі тілді конкорданс – қатарлас мәтінге негізделген конкорданс. Тақырыптық конкорданс – кітапта қамтылған тақырыптардың тізімі (әдетте Киелі кітап), сондай-ақ осы тақырыптарды жабатын мәтіннің тікелей контексі. Традициялық конкорданстан айырмашылығы, индекстелген сөздің өлеңде болуы міндетті емес. Ең танымал тақырыптық конкорданс – Навтың тақырыптық Киелі кітабы. Бірінші Киелі кітап конкордансын Хуг Сент-Шер (1262 ж. қайтыс болған) Вулгата Киелі кітабы үшін жасаған, ол үшін 500 монахты жұмысқа алған. 1448 жылы раввин Мордехай Натан еврей Киелі кітабына конкорданс жасады. Оған он жыл уақыт кетті. Грек тіліндегі Жаңа өсиетке конкорданс 1546 жылы Сикст Бирк, ал Септуагинта 1602 жылы Конрад Кирчер басып шығарды. Ағылшын тіліндегі Киелі кітапқа алғашқы конкорданс 1550 жылы М. Марбек басып шығарды. Круденнің сөзіне сүйенсек, ол Роберт Стивенстің 1545 жылы ойлап тапқан өлеңдер нөмірін қолданбаған, бірақ «Коттон мырзаның үлкен конкордансы» қолданылған. Содан кейін Круденнің конкордансы және Стронгтың конкордансы жарық көрді.

Инверсия

Өлі теңіздің кейбір шиыршықтарының мәтінін қайта құру үшін конкорданс пайдаланылды. Кейбір шиыршықтарға "құпия ережесі" қолданылып, түпнұсқа материалдарды көруге тек халықаралық команданың мүшелері немесе олардың тағайындаған адамдары ғана рұқсат етілді. 1971 жылы Роланд де Во қайтыс болғаннан кейін, оның ізбасарлары басқа ғалымдарға фотосуреттерді жариялауға бірнеше рет рұқсат бермеді. Бұл шектеуді 1991 жылы Мартин Абегг айналып өтті. Ол компьютерді пайдаланып, 1950 жылдары жасалған және халықаралық командадан тыс ғалымдардың қолына өткен жоғалған құжаттардың конкордансын "кері жүргізіп", 17 құжаттың түпнұсқа мәтінін шамамен қайта құрды. Осыдан кейін көп ұзамай шиыршықтардың түпнұсқа мәтіні жарияланды.