Кіріспе

Үнді кәсіпкері (Biocon), миллиардер Киран Мазумдар Шоу (23 наурыз 1953 жылы туған) – үнділік миллиардер кәсіпкер. Ол Бангалор қаласында орналасқан Biocon Limited және Biocon Biologics Limited биотехнологиялық компанияларының атқарушы төрағасы және негізін қалаушысы, сондай-ақ Бангалордың Индиялық Менеджмент институтының бұрынғы төрағасы. 2014 жылы ғылым мен химияның прогресіне елеулі үлес қосқаны үшін Оthmer алтын медалімен марапатталды. 2011 жылы Financial Times журналының бизнес әйелдерінің 50 ең үздік тізіміне енді. 2019 жылы Forbes журналы оны әлемдегі ең ықпалды әйелдердің 68-орынына қойды. 2020 жылы EY World Entrepreneur of the Year атағын жеңіп алды. Ол Джон Шоуға үйленген.

Ерте өмір және білім

Киран Мазумдар 1953 жылғы 23 наурызда Бангалор қаласында, Карнатака штатында, гужарати ата-анасының отбасында дүниеге келді. Ол Бангалордағы Bishop Cotton Girls' High School мектебінде оқып, 1968 жылы бітірді. Содан кейін ол Бангалордағы Маунт Кармел колледжінде оқыды, ол Бангалор университетінің филиалы болып табылатын және университетке дейінгі курстарды ұсынатын әйелдер колледжі. Ол биология мен зоологияны оқыды және 1973 жылы Бангалор университетінің зоология бакалавры дәрежесін алды. Мазумдар медицина факультетіне түсуді жоспарлаған, бірақ стипендия ала алмады. Оның әкесі Расендра Мазумдар "United Breweries" компаниясының бас сыра қайнатушысы болды. Ол оған ашыту ғылымын оқып, сыра қайнату шебері болуды ұсынды, бұл әйелдер үшін өте дәстүрлі емес сала. Ол 1975 жылы сыра қайнату шеберінің дипломын алды. Бірақ, Бангалор немесе Делиде мансабын дамыту мүмкіндігін қарастырғанда, оған Үндістанда сыра қайнату шебері ретінде жұмысқа қабылдана алмайтыны айтылды, себебі "Бұл еркектерге арналған жұмыс". Ол мүмкіндіктерді іздеп шетелге шықты және Шотландияда жұмыс ұсынылды.

Ферменттерден бастау

Ирландияның Корк қаласында орналасқан Biocon Biochemicals Limited компаниясында қысқа мерзімді тәлімгерлік тағылымдамадан өткен соң, Киран Мазумдар Шоу бизнес туралы көбірек білу үшін Үндістанға оралды. Бұл бірлескен кәсіпорын болғанымен, Үндістан заңдары шетелдік меншіктің үлесін 30%-ға дейін шектеді, яғни компанияның 70%-ы Киран Мазумдар Шоуға тиесілі болды. Бастапқыда ол жастығы, әйел екендігі және сынақтан өтпеген бизнес-моделіне байланысты сенімге ие болуда қиындықтарға тап болды. Бизнесінің бастапқы кезеңдерінде компаниясы үшін қаржы жинауға мүкіндік болмады. Әлеуметтік шарада банкирмен кездейсоқ кездесу оған алғашқы қаржылық қолдау алуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, нашар дамыған инфрақұрылымы бар елде биотехнологиялық бизнес құрумен байланысты технологиялық қиындықтарға да тап болды. Компанияның алғашқы жобалары папаин (етті жұмсарту үшін қолданылатын папаядан алынған фермент) және айсингласс (тропикалық балықтан алынып, сыраны тазарту үшін қолданылатын зат) өндіру болды. Ол екі еншілес компанияны да құрды: Syngene (1994), келісімшарт негізінде алғашқы ғылыми-зерттеу және әзірлеу қызметтерін ұсынады, және Clinigene (2000), клиникалық зерттеулерге және жаңа және генерикалық дәрілерді әзірлеуге бағытталған. Кейін Clinigene Syngene компаниясымен біріктірілді. Syngene 2015 жылы BSE/NSE биржасында тіркелді және қазіргі нарықтық капитализациясы 23,000 крор рупиге жетеді. 1984 жылы Киран Biocon компаниясында жаңа ферменттерді ашуға және қатты субстратты ферментациялау технологиясын дамытуға бағытталған ғылыми-зерттеу және әзірлеу тобын құруды бастады. Компанияның алғашқы ірі кеңейуі 1987 жылы ICICI Ventures компаниясының Нараянан Вагхуль 250,000 АҚШ доллары көлеміндегі венчурлық капитал қорын құруды қолдаған кезде болды. Unilever компаниясымен серіктестік Biocon компаниясына жаһандық ең жақсы тәжірибелер мен сапа жүйелерін енгізуге көмектесті. 1998 жылы олар үйленді, содан кейін ол Киран Мазумдар Шоу деп танылды. Джон Шоу Madura Coats компаниясының төрағасы лауазымынан кетіп, Biocon компаниясына қосылды. 2001 жылы ол Biocon компаниясының вице-президенті болды.

Қолжетімді инновациялар

Мазумдар Шоудың «қолжетімді инновация» деген сенімі Biocon компаниясының кеңеюіне әрдайым түрткі болған. Аз қамтылған елдерде қолжетімді дәрі-дәрмектерге зәрулік тудырып, ол тиімді техникаларды және төмен құнмен баламаларды әзірлеу мүмкіндіктерін іздеді. Ол сондай-ақ, фармацевтикалық компаниялар дамушы елдерге дәрі-дәрмек сату кезінде шығындарды ескере отырып, адамдардың қажетті дәрі-дәрмектерді, әсіресе созылмалы ауруларға арналған терапияны алуға мүмкіндік беруін ұсынды. Biocon қазіргі таңдағы негізгі зерттеу салалары – қатерлі ісік, қант диабеті, сондай-ақ ревматоидты артрит және псориаз сияқты басқа да аутоиммундық аурулар. Үндістанда бетел шайнаушылар мен темекі шегушілердің үлесі жоғары болғандықтан, әлемдегі ауыз қатерлі ісігінің 86 пайызы осы елде кездеседі, бұл жергілікті жерде «жең бетінің қатерлі ісігі» деп белгілі. Сондай-ақ, компания ең ірі перфузиялық антидене өндіру құрылысына ие. 2014 жылға қарай Biocon кірісінің 10 пайызын зерттеу және әзірлеуге жұмсады, бұл көрсеткіш Үндістанның көптеген фармацевтикалық компанияларынан әлдеқайда жоғары. Ол «игілікті капиталист» терминін ұнатады, себебі дұрыс қолданылған бизнес-модельдер тұрақты әлеуметтік прогресс үшін берік негіз бола алады деп санайды. Мазумдар бірде былай деген: «Инновациялар мен коммерция – технологиялық прогреске ұмтылумен қатар, әлеуметтік прогрестің де қуатты құралдары. Оларды әлеуметтік прогреске бағыттайтын болсақ, іске асыру әлдеқайда арзанға түседі, көбірек адам пайда көреді және нәтижесі ұзаққа созылады».

Денсаулық

Үндістанның ауылдық жерлерінде әр 2000 адамға бір дәрігер шамасында екені естіледі, ал 70 миллион адамның дәрігерге қаралуға немесе дәрі-дәрмек алуға қаржысы жетпейді. Биокон қоры Үндістан қоғамының экономикалық жағынан нашар қорғалған топтарына көмек көрсету үшін көптеген денсаулық сақтау және білім беру бағдарламаларымен айналысады. 2010 жылға қарай, жеті клиниканың әрқайсысы 10 км радиуста тұратын 50 000 науқасқа қызмет көрсетіп, жылына 300 000-нан астам адамды емдеген. "Жүрек патшайымы" сияқты қоғамдық денсаулық сақтау кампаниялары адамдарды белгілі бір денсаулық мәселелері туралы білімділікке жеткізеді және жүрек-қан тамырлары аурулары сияқты проблемаларды ерте анықтауға көмектеседі. Клиникалар микроқаржыландырылған денсаулық сақтау сақтандыру моделі бойынша жұмыс істейді. 2011 жылы ол сүйек миын трансплантациялау бөлімі мен ғылыми-зерттеу орталығы бар, жоғары деңгейдегі емдеу орталығын қосты. Оның мақсаты – әлемдік деңгейдегі қатерлі ісік орталығын құру. Мазумдар Шоу медициналық қоры – коммерциялық емес ұйым және оның мақсатына қолдау көрсету үшін екі бөлімі бар: Мазумдар Шоу аудармалық зерттеулер орталығы және Мазумдар Шоу қатерлі ісіктерге қарсы бағдарламасы.

Білім

Мазумдар Шоу Макмиллан Индия Лимитед және Пратхима Рао мұғаліммен бірлесіп, 2006 жылы Каннада мектептерінде пайдалануға берілген математиканың негізгі оқулығын әзірлеуге және қолдануға көмектесті. Ол 2009 жылы Үндістан бизнес мектебінде Прасад Кайпамен бірге инновациялық басқару бойынша Biocon Cell құру арқылы көп жылдық зерттеу бағдарламасын қаржылады.

Инфрақұрылым

Мазумдар Шоу Үндістанның инфрақұрылымын жақсартудың маңыздылығы туралы айта келе, тиімді басқару, жұмыс орындарын ашу, азық-түлік, су және денсаулық сақтау салаларындағы осалдық сияқты мәселелерді шешу қажеттігін баса көрсетті. Биокон, Инфосис және басқа да компаниялар Бенгалуру қаласына зор әсер етті. Бұл компаниялар, әйтпесе шетелге кетіп қалар еді, көптеген ғалымдарды өздеріне тартады. Бұрын "зейнеткерлер жұмағы" деп аталатын Бангалор қазір "Үндістандағы ең үздік қалалық жұмыс ортасы" деп танылды. 2005 жылы салынған Биокон паркі 90 акрлық аумақта орналасқан және 5 мың қызметкерді жұмыспен қамтиды. Дегенмен, дамыған қаланың сыртындағы инфрақұрылым әлі де нашар күйде. Ол сонымен қатар Бангалор саяси әрекет комитетінің (Б. ПАК) жұмысына қатысады, ол сайлауға түсетін үміткерлерді қарап, ұсыныс береді. 2009 жылғы су тасқынынан кейін Biocon, Infosys және Wipro компаниялары Солтүстік Карнатакадағы су тасқынынан зардап шеккендер үшін үйлерді қайта жаратуға міндеттенді. Биокон 30 крор рупийге 3000 үй салуға уәде берді.

Басқарма мүшелігі

Мазумдар Шоу – Үнді бизнес мектебінің басқару кеңесінің мүшесі, 2023 жылға дейін АҚШ-тың MIT басқарма мүшесі және Хайдарабадтағы Үнді технология институтының басқару кеңесінің бұрынғы мүшесі. 2014 жылдың ақпан айынан бастап Мазумдар Шоу Бангалордағы Үнділік менеджмент институтының (IIMB) басқару кеңесін басқарған алғашқы әйел болды. Ол Infosys компаниясының тәуелсіз директоры. Сондай-ақ, ол Махараштра штатының инновациялық қоғамының бас органының мүшесі. Ол MIT Jameel клиникасының кеңесші кеңесінің де мүшесі. Доктор Киран қазіргі уақытта Brand Bengaluru жұмыс тобының сарапшысы ретінде қызмет етеді, оның құрамында саясаткер және Bridge India консультативтік кеңесінің мүшесі Раджив Гоуда да бар. Топқа бірнеше шенеуніктер мен мүдделі тараптар кіреді, олар Бенгалурудың дамуына қатысты көлік, сумен жабдықтау және қалдықтарды басқару сияқты мәселелерді талқылайды. Топ 2023 жылдың 17 маусымында Карнатаканың вице-премьері және Бенгалуруді дамыту министрі Д.К. Шивакумардың басшылығымен қалалық даму жобасының жол картасын жасау үшін өтті. Топ соңғы рет 2023 жылдың 25 тамызында Бенгалурудың қалалық даму жоспарын талқылау үшін жиналды.

Марапаттар мен құрметтер

2010 жылы Мазумдар Шоу TIME журналының әлемдегі ең ықпалды 100 адамының тізіміне енді. Ол 2011 жылы Financial Times журналының бизнес әйелдерінің 50 үздік тізіміне кірді. 2015 жылы Forbes рейтингісінде 85-орынға көтерілді. 2019 жылы Hurun India Philanthropy List тізімінде 14-орынды алды және Hurun Report India Philanthropy List 2019 тізіміндегі әйелдердің қайырымдылықтары бойынша 2-орынға ие болды.

Халықаралық марапаттар

Мазумдар Шоу ғылым мен химияның дамуына елеулі үлес қосқаны үшін Othmer Алтын медалі (2014), Азия үшін экономикалық дамуға бағытталған «Veuve Clicquot Initiative For Economic Development For Asia» сыйлығы (2007), Ernst & Young «Жыл кәсіпкері» сыйлығы (Өмір ғылымдары және денсаулық сақтау саласында, 2002), Дүниежүзілік экономикалық форумының «Технологияның алға басушысы» (2002) атағы сияқты бірнеше халықаралық сыйлықтардың иегері. 2015 жылдың мамыр айында Австралия Федерация университеті (бұрынғы Балларат университеті) өзінің Мт Хелен кампусындағы бір көшені Мазумдар Драйв деп атады. Киран мен Шоу ашылу рәсіміне қатысты. Ол 2015 жылы Халықаралық бизнес академиясының (AIB) «Жылдың халықаралық басшысы» сыйлығын жеңіп алды. 2019 жылы АҚШ Ұлттық инженерлік академиясының (NAE) мүшесі болып сайланды, себебі ол Үндістанда қолжетімді биофармацевтикалық препараттар мен биотехнология индустриясын дамытқан. Бұл құрметке ие болған алғашқы үндістандық әйел ол. 2020 жылдың қаңтар айында Киран Австралияның ең жоғары азаматтық наградасымен марапатталған төртінші үндістандық азамат атанды.

Үндістанның марапаттары

Биотехнология саласындағы еңбегі үшін ол көптеген ұлттық наградаларға ие болды, соның ішінде Үндістан үкіметінен Падма Шри (1989) және Падма Бхушан (2005) сыйлықтарын алды. Pharmaleaders фармацевтикалық көшбасшылық саммитінде ол "Жылдың әлемдік үнді әйелі" (2012) атанды; сонымен қатар, 2009 жылы "Динамикалық кәсіпкер" үшін Express Pharmaceutical Leadership Summit сыйлығына ие болды. 2006 жылы Махараштра губернаторы С. М. Кришна Киран Мазумдар Шоуға Үндістан саудагерлерінің палатасының алтын мерейтойлық қорының "Жылдың көрнекті бизнесмені" сыйлығын табыс етті. Ол сондай-ақ 2005 жылы Үндістан сауда палатасының өмір бойына жетістіктері үшін сыйлығын, 2005 жылы Америка-Үндістан қорының "Корпоративтік көшбасшылық" сыйлығын және 2002 жылы "Карнатака Раджёцва" сыйлығын алды. Ғылым мен технологияға қосқан үлесі үшін ол 2022 жылы Х. К. Фиродияның өмір бойына жетістіктері үшін сыйлығымен марапатталды.

Құрметті дәрежелері

Мазумдар Шоу биотехнологияға қосқан үлесі үшін 2004 жылы өзінің альма-матер, Балларат университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. Сонымен қатар, Глазго университеті (Ұлыбритания, 2008), Эдинбургтегі Хериот Ватт университеті (Ұлыбритания, 2008) және Ирландиядағы Корк университетінің колледжі (2012) де оған құрметті докторлық дәрежесін берді. 2013 жылдың шілдесінде Үндістанның Давангер университетіндегі алғашқы бітіру салтанатында биотехнология саласындағы еңбегі үшін құрметті докторлық дәрежесімен марапатталды.

Жеке

Киран Мазумдар Шоу Джон Шоуға үйленген, ол 2022 жылдың 24 қазанында дүниеден озды.