Кіріспе

Американдық компьютер ғалымы Джон Бердет Гейдж (9 қазан 1942 жылы туған) – зейнеткер компьютер ғалымы және технологиялық басшы. Ол Sun Microsystems компаниясының 21-ші қызметкері болды, онда «Желі – компьютер» деген фразаны қалыптастырғаны үшін танымал. 2008 жылдың 9 маусымында ол жаһандық жылынуға арналған жасыл технологиялармен айналысу үшін Kleiner Perkins Caufield & Byers компаниясына қосылды; ол 2010 жылы KPCB-ден «әлемнің басқа бөліктеріндегі ауқымды мәселелерді шешу үшін» алған білімін қолдану мақсатымен кетті. 2006 жылы ол Тегла Лорупе Бейбітшілік қорының кеңесіне қосылып, алыс солтүстік-батыстағы Капенгурияда мектеп және жетімдер үйін салуға көмектесті. 2012 жылы ол Кибера қалалық орталығының құрылысына қатысты, бұл Кенияның Кибера қаласының ортасында орналасқан, Африкадағы ең ірі шаһаршық Кибераның сумен жарақтандыру және қоғамдық білім беру орталығы. Ол 1995 жылы құрылған NetDay жобасының негіздеушілерінің бірі ретінде танымал, мақсаты – әлемдегі барлық мектепке интернетке қол жеткізу. NetDay – интернет желісіндегі алғашқы ірі халықтық қозғалыс болды. 2012 жылы ол Кенияның Найроби қаласындағы Кибера шаһаршығында су көзі мен су тазарту станциясын салу үшін Human Needs Project жобасына қосылды. Он екі жыл бойы ол жыл сайынғы JavaOne конференциясын өткізіп, Сан-Францискоға 20 000 Java бағдарламашысын шақырып, Java тілін 95%-дан астам мобильді құрылғыларда және Android операциялық жүйесінің негізі ретінде орнатуға ықпал етті.

Өмірбаян

Гейдж 1975 жылы Калифорния университеті, Берклидегі Табиғи ресурстар колледжінен бакалавр дәрежесін алды. Ол сонымен қатар Гарвард Кеннеди мектебінде және Гарвард бизнес мектебінде оқыды. Гейдж Берклиде Билл Джоймен бірге жұмыс істеді, ол Беркли UNIX-тің авторлығы үшін негізінен жауапты еді, ол BSD деп те аталады, және одан UNIX-тің көптеген қазіргі заманғы түрлері пайда болды, оның ішінде Solaris, FreeBSD, NetBSD және OpenBSD. Гейдж 1982 жылы Билл Джой және басқалармен бірге Sun Microsystems компаниясын құруға көмектесті. Гейдж Марк Китчеллдің «60-шы жылдардағы Беркли» фильміндегі маңызды тұлғалардың бірі. Ол «Американдық әңгімелер: Американдық арман: 1918–1945 жылдардағы жаңа өркендеу» атты бес бөлімді Discovery Channel телеарнасының Atlantic Productions продюсерлік тобы түсірген деректі фильмінде де көрінеді. 2008 жылдың маусым айында Гейдж Sun Microsystems компаниясынан зейнеткерлікке шығып, Аль Гормен бірге Kleiner Perkins компаниясына венчурлық капиталист ретінде қосылды. Ол Бостон, Нью-Йорк, Вашингтон және Филадельфия қалаларындағы бірнеше ірі соғысқа қарсы демонстрацияларды ұйымдастырды. 1972 жылы Ақ үйдің адвокаты Джон Дин оны Никсонның жаулары тізіміне енгізді. Ол Калифорниядағы Макговерн президенттік науқаны үшін алғашқы далалық ұйымдастырушы болды, содан кейін Фрэнк Мэнкьевич үшін жұмыс істейтін баспасөз хатшысының көмекшісі және сапар директоры ретінде ұлттық науқанға қосылды. Осы қызметінде ол Джон Подеста және басқалармен бірге баспасөз және қызметкерлердің бүкіл ел бойынша іс-шаралардан іс-шараларға күнделікті қозғалысын үйлестірді. 1976 жылы Джимми Картердің сайлау науқанында ол қызметкерлерді оқытуға және Калифорниядағы соңғы митингтерді ұйымдастыруға көмектесті. 1980 жылы Тед Кеннедидің сайлау науқанында ол ұлттық баспасөз хатшысының көмекшісі және сапар директоры, сондай-ақ саяхатшы топтың мүшесі болды. 2008 жылы Гейдж бірнеше апта Айова штатының Анкенни қаласында Барак Обаманың 2008 жылғы науқаны үшін ұйымдастыру жұмыстарын жүргізді.

Концерт қызметі

1969 жылы Вудстоктағы және Вьетнамдағы мораторийге арналған Вашингтонда Гейдж қолданған Hanley Sound-тың иесі Билл Ханли оны Флорида штатының Палм-Бич қаласына шақырып, Халықаралық Палм-Бич музыка және өнер фестивалінің продюсерлігін жүктеуді сұрады. Б. Б. Кинг, Дженис Джоплин, Роллинг Стоунз, Sly and the Family Stone, Jefferson Airplane, The Byrds, Sha Na Na, Country Joe and the Fish, Steppenwolf, Johnny Winter, Sweetwater және тағы жиырма топ өнер көрсетті; Флорида губернаторы, жергілікті құқық қорғау органдары және кейбір шіркеулерден күшті қарсылық болды. Күшті жаңбыр мен суыққа қарамастан, артистер өте жақсы өнер көрсетіп, 100 000-ға дейін адам жиналды. Роллинг Стоунзтің бұл концерті, жаман атқа ие Altamont тегін концертіне алты күн бұрын өтті. Кейіннен Гейдж Луизианадағы Celebration of Life фестивалінде екі адам суға батып кеткен соң құтқару жұмыстарына шақырылды; Питер Ярроу, Дженис Джоплин, Creedence Clearwater Revival, Herbie Hancock, Miles Davis, Dionne Warwick, Paul Simon, Sha Na Na, Johnny Winter және тағы он бес артист қатысқан New York Shea Stadium фестивалін, Филадельфиядағы Бейбітшілік концертін және 100 000-нан астам адамды қамтыған бірнеше іс-шараларды ұйымдастырды.

Компьютерлік мансап

1980 жылы Гейдж Стив Джобс, Стив Возняк, Ли Фелсенштейн және басқалармен бірге Homebrew Computer Club мүшесі болды. 1982 жылы Гейдж Билл Джой, Энди Бектольсхайм, Винод Хосла, Скотт Макнили және басқалармен бірге Sun Microsystems компаниясын құрды. Ол маркетинг, сату және клиенттерге техникалық қолдау көрсетуді қоса алғанда, барлық сыртқы қатынастарға жауапты болды. Sun Microsystems өскен сайын, Гейдж ғылыми есептеулер, желілер, университеттермен, ғылыми зертханалармен, халықаралық ғылыми ұйымдармен, ұлттық барлау агенттіктерімен және Дүниежүзілік банк пен Біріккен Ұлттар Ұйымы сияқты көпжақты агенттіктермен қарым-қатынастарға жауапты Ғылым кеңсесінің вице-президенті және директоры болды. Гейдж АҚШ Конгресінде, Біріккен Ұлттар Ұйымының ЭКОСОС отырыстарында жиі куәлік берді және Біріккен Ұлттар Ұйымының көптеген арнайы комиссияларының құрамында болды. 1994 жылы Цинхуа университетінің профессоры Цзянпин Вумен бірге Гейдж Цинхуа бас әкімшілік орталығында Желілік зерттеу орталығын құруға көмектесті, ол CERNET болып, 1000-нан астам қытай университеттерін байланыстырды. 1995 жылы Калифорния штатының Монтерей қаласында өткен Технология, ойын-сауық және дизайн конференциясы (TED6) кезінде Гейдж және Джеймс Гослинг алғаш рет Java бағдарламалау тілін жариялады және Гейдж оны көрсетті, осылайша әлемдегі алғашқы интерактивті интерфейс жасалды. 2002 жылы Гейдж барлық елдерге желілерді жеткізу үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының Ақпараттық және коммуникациялық технологиялар жөніндегі жұмыс тобына қосылды. 2006 жылы Гейдж БҰҰ-ның Цифрлық денсаулық сақтау жөніндегі жұмыс тобына қосылды. Дүниежүзілік экономикалық форум үшін ол Джон Чемберс (Cisco) және Эрик Шмидт (Google) компанияларымен бірге Иордания желісі бастамасын ұйымдастыруға көмектесті. 2002 жылы Sun Microsystems компаниясының кірісі 25 миллиард долларға (2015 жылғы АҚШ доллары) жетті. 2010 жылы Oracle Sun Microsystems компаниясын сатып алды.

Академиялық мансап

2000 жылы Гейдж Гарвардтың Кеннеди атындағы мемлекеттік саясат мектебінде Шоренштейн стипендиаты ретінде бір жыл өткізді. Ол "Технология, журналистика және саясат" тақырыбында 90 студентке сабақ берді, және бұл курсы үшін деканы Джозеф Най ұсынған "Ең ықпалды курс" сыйлығына ие болды.

Таза күн

Гейдж 1995 жылы Майкл Кауфман және тағы басқалармен бірге NetDay-ді құрды. NetDay – Интернет арқылы ұйымдастырылған алғашқы ұжымдық тапсыру (crowdsourcing) шарасы. Гейдж АҚШ-тағы 140 000 мектептің картасын жасады, әр мектеп орнына бір метрлік дәлдікпен нүкте қойып, мектептің Интернетке қосылғандығын немесе қосылмағандығын түрлі түстермен көрсетті. Ол әр мектеп үшін веб-негізді тіркелу бетін құрды және "жоғары технологиялық компанияларды бүкіл әлемдегі мектептерге, кітапханалар мен емханаларға ресурстар жөнелтуге шақырды, осылайша олар Интернетке қосыла алатын болады". Кейбір мектептерде жүздеген еріктілер 1996 жылдың 9 наурызында бес сынып пен кітапханаға Ethernet кабельдерін орнату үшін мектепке келуге уәде берді. Калифорниядағы алғашқы NetDay-де 100 мыңнан астам инженер 4000 мектепті желіге қосты. Президент Клинтон мен вице-президент Гор Игнасио аңғарындағы мектепте кабельдер тартты. Келесі жылы АҚШ-тағы 70 000-нан астам мектеп NetDay күнін өткізіп, мектептерін желіге қосты, ал NetDay Корея, Ұлыбритания, Франция және басқа елдерге тарады. Калифорния штатында, алғашқы штатта, 1996 жылдың 9 наурызында 100 000-нан астам еріктілер 4000 мектепті бір күнде желіге қосты. NetDay-ді президент Билл Клинтон мен вице-президент Ал Гор қолдады, олар NetDay '96-ның белсенді қатысушылары болды. Келесі екі жылда АҚШ-тың 70 000-нан астам мектебі, Корея, Ұлыбритания, Франция және басқа елдер ұлттық NetDay шараларын өткізді. 1998 жылы Гейджке ACM президенті Чак Хаус NetDay-дегі еңбегі үшін ACM президенттік сыйлығын табыс етті.

Адам қажеттіліктері жобасы

2012 жылы Гейдж Конни Нильсен мен Дэвид Уорнермен бірге Кенияның Найроби қаласындағы Кибера ауданында үлкен қоғамдық орталық құруға қатысты. Кибера қалалық орталық – зерттеу және оқу платформасы, ол жаңа және инновациялық технологияларды қолдана отырып, үлкен қалалық кедейлік аймағында таза сумен қамтамасыз ету және канализациялық суды тазалау мәселелерін шешеді. Кибера қалалық орталығындағы бұрғылау құбығы күніне 400 текше метрдей таза суды 1000 шаршы метрлік нысанға жеткізе алады. Бұл нысан күн сайын 1000-нан астам адамға білім беру және мансаптық кеңес беру, душ, дәретхана, кір жуу, кафе және қаржылық қызметтер ұсынады. Сонымен қатар, жақын орналасқан Олимпиада бастауыш мектебінің 4000 оқушысына оқу материалдарын ұсынады. Бұл мектеп Кениядағы ең ірі бастауыш мектеп болып табылады. Нысан жоғары жылдамдықты оптикалық талшық кабельге қосылған және Кибера үшін жарты гигабиттік сымсыз желі құрылған.

Отбасы

Гейдж Калифорния университетінің Беркли қаласындағы журналистика оқытушысы Линда Шахт Гейджге үйленген және екі баласы бар: бұрын АҚШ Энергетика министрлігінде жұмыс істеген, қазір жаңартылатын қаржы саласында қызмет ететін Питер Гейдж және USAID Global Development Laboratory құруға көмектескен, ал қазір Ақ үйдің Ғылым және технология кеңсесінде Халықаралық ғылым және технология жөніндегі аға саясат кеңесшісі Кейт Гейдж.

Жарияланымдар

Ақпараттық технологиялар және экономикалық даму, Экономикалық даму, Оксфорд университетінің баспасы, 1999. "Ғылымдағы жұмыс станциялары", Билл Джоймен бірге, AAAS Science, 26 сәуір 1985, 228-том.