Кіріспе

Кливлендтегі ойын-сауық паркі, Огайо штаты

Эвклид Бич паркі – 1895 жылдан 1969 жылға дейін жұмыс істеген, Эри көлінің оңтүстік жағалауында, Огайо штатының Кливленд қаласының Коллинвуд ауданында орналасқан ойын-сауық паркі. Бастапқыда Кливленд инвесторлары құрған және Нью-Йорктегі Кони-Айленд үлгісінде салынған паркке Уильям Р. Райан аға басшылық еткен. Ол паркке водевиль өнерпаздары, концерттер, құмар ойындары, сыра бағы және түрлі қосымша шаралар, сондай-ақ алғашқы ойын-сауық аттракциондары кірген. 1899 жылы Ли Холцман Эвклид Бичтің жаңа директоры болды. Сол жылдың өзінде Кливленд газеттерінде Эвклид Бич паркінің банкрот болғаны жайлы хабар тарады. Бұрынғы басшылар жерді құрылысқа сатса, инвестицияларының жартысынан астамын жоғалту қаупінде еді. Эвклид Бич паркі компаниясының маусым сайын 20 000 долларға дейін зиян шеккені анықталды. 1901 жылдан бастап Дудли С. Хамфри кіші паркті басқаруды өз отбасының алты мүшесіне тапсырды. Олар бұрын парк ішіндегі сауда орындарын басқарған, бірақ Райанның басқару әдісіне наразы болған. Хамфрилер отбасымен бірге паркті бес жылға жыл сайын 12 000 доллар төлеп жалға алды. Парк отбасылық демалыс орны ретінде құрылғандықтан, Хамфрилер парк кіреберісінің қарсы жағындағы барда мас болған адамдарды кіргізбеді, сондай-ақ афроамерикандықтарды да қабылдамады. Жобаны іске асыру үшін 6 миллион долларлық қаражат жинау жоспарланды, оның ішінде қалпына келтірілген аттракционды орналастыру үшін павильон салу және оның болашақта жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін қаржы құрылымын жасау көзделген. Осыдан кейін Эвклид Бич каруселі қоғамы ағаштан жаңа карусельдерді жобалап, құрастыратын және ескі карусельдерді қалпына келтіретін фирмамен келісім шарт жасасты. Огайо штатының Мансфилд қаласындағы "Карусель жұмыстары" аттракционды бастапқы түріне мүмкіндігінше жақын қалпына келтіру міндетін алды. Алайда, құрамаларды Мэннен Кливлендке тасымалдау кезінде зақымдалғандықтан, аттракционды толығымен қайта жасау қажет болды. 2012 жылдың 17 сәуірінде WRHS қалпына келтірілген және қайта құрастырылған карусельді орналастыру үшін әйнек павильонның құрылысын бастады. Карусель 2014 жылдың 23 қарашасында жұртшылыққа қайта ашылды.

Роликті тау-кеніштер

Евклид жағажайында жылдар бойы жеті американдық тау-кен жұмыс істеді. Олардың барлығы ағаштан салынған. Алғашқы американдық тау-кен – Switchback Railway 1896 жылы ашылып, 1904 жылы жабылды. Оны ЛаМаркус А. Томпсон салған. Келесі тау-кен – Figure Eight (1904–1909), Генри Б. Аучи жобалап, Филадельфия Тобоган Костерс компаниясы салған. Одан кейін Сценилік теміржол (1907–1937) келді, бұл Томпсон салған екінші тау-кен. 1909 жылы Джон А. Миллер паркте өзінің алғашқы тау-кенін – Жаңа барқыт тау-кенін (кейін Аэро Дипс деп аталды) таныстырды, ол 1965 жылға дейін жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Дерби-рейсерді, кейіннен Racing Coaster деп аталды, жобалады. Оны Фредерик Ингерсолл салған. 1913 жылы үлкен қызығушылықпен көрсетілді, 1913 жылғы 30 мамырдағы Plain Dealer газетінде жарияланды және 1969 жылы парк жабылғанға дейін сақталды. Racing Coaster тек бір жолдан тұрды, ол Мёбиус шеңбері тәрізді, онда екі пойыз станцияның бір жағынан басталып, қарсы жағына оралады. "Триллер" Герберт Пол Шмек пен Говард Стоунбек жобалаған. Филадельфия Тобоган компаниясы салған бұл аттракцион 1924 жылы ашылып, парк жабылғанға дейін сақталды. "Триллер" "барып-қайту" трассасының дизайнына ие болды және оның құрылысына 90 000 доллар жұмсалды.

Ұшқышты бұрауы

Flying Turns – Евклид жағажай паркіндегі американдық таудың атауы, сонымен қатар американдық таудың бір түрі. Бірінші дүниежүзілік соғыста британдық әуеші болған Джон Норман Бартлетт соғыстан кейін Солтүстік Америкаға бобслей сияқты бұрылыстармен, сырғанақ сияқты вагондармен, рельссіз ағаштан жасалған құбылыс жасау идеясымен келді. Ол бұл идеяға 1926 жылы патент алды. Бартлетт 1928 жылы Джон Миллермен танысып, жаңа аттракционды салуға кірісті. Аттракцион өндіріске енген кезде, идеяның көп бөлігі сол күйінде қалды, бірақ вагондар Бартлетт жобалаған монопланға ұқсады. Миллер жүк тиеу станциясы, тірек құрылымы, тежегіш жүйесі және көтерілуі жөнінде жұмыс істеді. Алғашқы Flying Turns аттракционы Огайо штатының Дейтон қаласындағы Лейксайд паркіне салынды. Евклид жағажай паркіндегі Flying Turns екінші болып салынды. Тағы алты-ондай аттракцион салынды, оның ішінде Кони-Айлендте де бар. Евклид жағажайындағысы ең биігі болды және үш вагоннан тұратын пойызбен жұмыс істеді. Жұбайлар бұл аттракционды ұнататын, себебі бір жолаушы екіншісінің қолына отыра алатын. "Евклид жағажайындағы Flying Turns-та оны күлімсіреуге мәжбүрлейсің" деген сөздер Beach Boys тобының "Amusement Parks U.S.A." әнінен (1965 жылғы "Summer Days (and Summer Nights!!)" альбомынан) алынған.

Көтеріліс

1915 жылға қарай, Евклид жағажай паркі афроамерикандықтарды тек белгілі күндері ғана қабылдайтын, оның басшылығы отбасылық атмосфераны жақсартуға бағытталған шара ретінде қарастырған. Басқа күндері, парктің арнайы полиция тобы қара нәсілділердің кірмеуін қадағалап отырды. Афроамерикандықтарға парктің ішіне кіруге рұқсат болған күндері, оларға ақ тұрғындармен араласуға тыйым салынды. Кейбір ойын-сауықтар мен аттракциондар басқа жерлерге орналастырылды. «Кідди Райдс» сияқты көптеген аттракциондар, мысалы, «Евклид Бич Чиф», Огайо штатының Стритсборо қаласындағы «Шейди Лейк» паркіне жіберілді. «Ұлы американдық жарыс дербиі», ат жарысын имитациялайтын аттракцион, бүгінге дейін Огайо штатының Сандуски қаласындағы «Седар-Пойнт» паркінде «Седар-Даунс жарыс дербиі» ретінде жұмыс істеп келеді. Ол тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген. «Лаффинг Сал» роботы, «Серприз Хаус» аттракционының қонақтарын қарсы алған, Кливлендтің азабын әлі де сезіндіріп, шерулер мен қала маңындағы мерекелер сияқты көптеген іс-шараларға жалға беріледі. Парк жабылып, кейіннен қиратылған көптеген құрылыстар, соның ішінде әйгілі би залы, бірнеше өртке ұшырады. Күдіктілер ұсталған жоқ. 1986 жылға қарай парктің көп бөлігі жойылды, бірақ оның қалдықтары әлі де көрініп тұр. Бастапқы жағалау жолы әлі де жағажайда, «Хамфри» компаниясының патенттелген бетон құю технологиясымен салынған бетонды пирс бастапқы орнында тұр және онда тағы да көптеген артефакттарды көруге болады. Осы технология трейлер паркінің қабырғасын салуда да қолданылды. Қабырға «Лейкшор» бульвары бойымен созылады. «Антик Карлар» үшін жүк тиеу платформасы, «Триллер» аттракционының тірегі және «Флаинг Тернс» платформасына баратын жолдың бөлігімен бірге, «Сикамор» ағаштарына бекітілген бірнеше түпнұсқалық сымдар сақталған. Парктің бұрынғы батыс жағында салынған пәтерлердің біріне кіретін жолдың үстінен «Тернпайк Карлар» көпірі әлі де тұр, ал «Тернпайк Карлар» орталық бағыттық рельсінің тіректерінің қалдықтары да көрінеді. Бетон бөлігі көбінесе сақталған пиерс жанында, бір кезде аттракцион болған бос, дөңгелек цементтік бассейн орналасқан. Жағажайға келгендер бассейн ортасындағы мотор арқылы 2 фут (1 метр) тереңдіктегі бассейнде серпитін орындықтарда отырып, саяхаттауға мүмкіндік алды. Кейін серпитін орындықтар алынып, оның орнына орталық фонтан орнатылды. Қазір бассейн топырақ пен шөппен толтырылған. Пиерсті қайта салу жоспарлануда. Евклид жағажай паркінің ең танымал қалдықтарының бірі – аркалы бас қақпасы. Бұл арка Кливлендтің ескерткіші деп жарияланды және қазір бұзудан қорғалған. 2007 жылдың қаңтар айында аркаға қатысты жол апатынан зақым келді. 2007 жылдың 12 маусымында қайта салынған арка қайтадан ашылды. Бүгінде парктің бұрынғы кіреберіс жолы – E 159th St. Мемлекеттік парктің құрамына кірмейтін жердің бөлігі трейлер паркімен толтырылған, ал трейлер паркінің иелері 2005 жылы «Хамфри» сарайын қиратты. «Хамфри» компаниясы парктің гүлденген кезеңінде танымал болған попкорн мен таффи өнімдерін сатуды жалғастыруда. 2007 жылғы деректі фильмде Евклид жағажайы көрсетілді. 1960 жылдардағы «Route 66» телесериалы Евклид жағажай паркін 1962 жылғы «Үйдегі екеу» эпизодының түсірілім алаңы ретінде пайдаланды, онда жұқпалы даму инженері әкесімен бірге болуға құштар 12 жасар бала паркте бір күнді жалғыз өткізеді. 1929 жылы Натан Вебер «Содерс» сүт зауытында стажерлікке қабылданды. Оған ұнады. Оның отбасы «Содерс» компаниясынан белгілі бір талаптар орындалған жағдайда «стенд» ашуға рұқсат алды. 1931 жылы Вебердің дүкені «Хиллард Роудта» ашылды. Рокки Риверде түпнұсқа ванильге 5 жаңа дәм қосылды. Олардың екеуі «өнім ешқашан арзандатылмауы керек және бірдей машиналарда жасалуы керек» деген талаптар болды. Бүгінде Вебердің дүкеніндегі мұзқаймақ 1931 жылы Вебер отбасы үшін арнайы тапсырыс бойынша салынған машиналарды пайдалана отырып жасалады.