Кіріспе

Франция халықаралық регби лигасының футболшысы және жаттықтырушысы

Пуиг Обер (нағыз аты Роберт Обер Пуиг, 24 наурыз 1925 – 3 маусым 1994), барлық уақыттағы ең үздік француз регби лигасының футболшысы деп есептеледі. 16 жылдық кәсіби мансабында «Каркассон», «XIII Каталон», «Селтик де Пари» және «Кастельнауари» клубтарында ойнап, бес Франция чемпионаты мен төрт Франция кубогын жеңіп, Франция құрамасы сапында 46 рет көзге түсті. 1960 жылы зейнетке шыққаннан кейін «Каркассон» және Франция құрамаларын жаттықтырды, сондай-ақ бірнеше жыл бойы Франция ұлттық құрамасын баптап, іріктеуші болып жұмыс істеді. Обердің нағыз аты Роберт Обер Пуиг еді, бірақ ол «Каркассонға» жасөспірім шағында келгенде, бір тегі бар бірнеше белгілі ойыншы болды. Сондықтан жергілікті газет редакторы оның атын кері жазып, шатасуды болдырмақ болды, нәтижесінде ол олардың ең танымал өкіліне айналды. Оның «Пипетка» лақап аты темекі шегу әдетімен байланысты, ол бірнеше рет алаңда темекі тартқан кезде көрінді. «Уиганға» қарсы өткен ойында (қарлы боранда өткен) ол бір қолымен допты ұстап, екінші қолымен темекі ұстағандығы әйгілі. Ол спортшы үшін ерекше әдеттерге ие болса да, оның талантын ешкім жоққа шығарған жоқ. Ол ойын барысында допты соққылауда шебер болды, ал жалпы шабуылда өте ерекше және болжаусыз ойыншы еді. Ойын шеберлігінен бөлек, ол эксцентриктік мінезімен немесе харизматикалық әрекеттерімен де танымал болды. Ол командаластарының нашар ойынына себепкер болды деп есептесе, қарсыласты ұстамайтындығы мәлім болды, бұл оның мансабында дау тудырды. Обердің мансабының шыңы 1951 жылы Австралазияға жасаған турнесінде болды, онда ол Францияның 29 матчының 25-інде ойнап, рекордтық 221 ұпай жинады. Пюиг Обердің 1951 жылғы көрсеткіштері оған елдің «Чемпиондар чемпионы» атағын сыйлады – бұл кез келген регби түрінен шыққан футболшының алғашқы рет осындай құрметке ие болуы еді. 1988 жылы ол Регби лигасының Даңқ залына енгізілді.

Балалық шағы және ерте мансап

Роберт Германияның Андернах қаласында, неміс анасы мен француз әкесінен дүниеге келді. Пуиг отбасы Роберт әлі нәресте кезінде Францияның Каркассон қаласына көшіп келді, және осы жерде Роберт француз спорты мен регбиінде өзінің атын мәңгілікке сақтап қалды. Роберт бастапқыда АҚШ Перпиньян командасымен сынақтан өтті, клуб оны тез арада қабылдап, жастар құрамына қосты, онда 1943 жылы Перпиньянға жасөспірімдер арасындағы француз чемпионатын жеңуге көмектесті. 1943 жылы ол Ажен командасына қарсы тұрып, жарақат алған титул иесі Готты алмастырып, бірінші командада дебют жасады. "USAP" командасы "Ажен" командасын 8:0 есебімен ұтты, бұл жеңіске Роберт Пуиг Оберттің екі соққысы (оның бірі 45 метрден) көмектесті. 1944 жылдың 26 наурызында ол Перпиньянмен бірге Бренн қалқанын жеңіп алды, Жан Догердің "Авирон Байонна" командасын 20:5 есебімен сенімді жеңді. 1944 жылдың басында Виши үкіметі биліктен құлап, Францияда регби лигасының тыйым салуы алынды. Елдегі спортты жаңаруға тырысқан регби лигасы клуб президенттері танымал регбишілерді өздеріне тартуға ұмтылды. Роберт Каркассон, Альби, Тулуза және XIII Каталания клубтарынан шақыру алды. Ол AS Carcassonne клубымен келісімге келді және өзінің алғашқы регби лигасы матчын 1944 жылдың 13 қарашасында Безиер командасына қарсы өткізді.

AS Каркассон

Жасөспірім Роберт 1944 жылғы маусымның басында, Францияда регби лигасы енді заңсыз спорт түрі болмағаннан кейін, жаңадан құрылған француз чемпионатында «Каркассон» клубына қосылды. Кейін сол жылы Пьюигті бір реткі матчтың бастапқы 13 ойыншысының тізіміне қосты, бірақ екі командада да Puig фамилиялы бірнеше танымал ойыншы болды. Шатасуды болдырмау үшін жергілікті газет редакторы оның атын кері жазып шығарды, содан бері ол мәңгілікке Puig Aubert деп танылды. Келесі тоғыз жыл ішінде Аубер «Каркассон», регби лигасы және Францияның аңызы ретіндегі беделін қалыптастырды, сонымен қатар 1944 жылы ұлттық құрамаға алғаш рет шақырылды. Ол клубты (көбінесе капитан ретінде) төрт француз чемпионатында, төрт Лорд Дерби кубогында жеңіске жеткізді, чемпионатта төрт рет күміс жүлдегер атанды және Лорд Дерби кубогында үш күміс медаль жеңіп алды.

XIII Каталониялықтар

Он жыл бойы Каркассонға сегіз рет жеңіс әкелуге, соның ішінде француз регби лигасы бойынша екі мәрте топтық жеңіске қол жеткізуге көмектескеннен кейін, Обер өзінің өміріндегі жалғыз кәсіби клубынан кетіп, қарсыласы XIII Catalan клубына ауысты, онда ол келесі төрт жыл бойы капитандыққа ие болды. XIII Catalan-да оның физикалық формасы мәселе тудырды, келесі бірнеше жыл бойы салмағы жиі өзгеріп, үнемі темекі шегуімен бірге жылдар өте келе кәсіби чемпионатта бәсекелесу қиынға соқты. Каталония ұйымында жұмыс істеген кезінде ол 1957 жылы клубпен өткізген соңғы жылы тағы бір француз чемпионатының титулын жеңіп алды.

Париждің Селтик клубы

Футболшы карьерасы аяқталуға бет алғанда Обер француз астанасына көшіп, төменгі дивизиондағы «Селтик де Пари» клубына қосылды. Жақсы жаттығуға құштарлығының азайуы регби лигасындағы қабілетіне кері әсер ете бастады, тіпті бір кезде салмағы 1950-жылдардағы ең жақсы көрсеткіштегі салмағынан асып кетті. Париж клубымен бір жыл өткізген соң, Францияның оңтүстігіне қайта оралуға ниеттенген Обер елордадағы келісімшартты жаңартпауға шешім қабылдады және клубты тастап кетті.

RC Castelnaudary

1959 жылы Обер «Кастельнаури» төменгі лига клубымен келісім шарт жасасты. Бірақ салмағы мен физикалық формасы нашарлағандықтан, ол маусым ішінде бірнеше ойынға ғана қатысып, маусым аяқталған соң 35 жасында кәсіби регби лигасынан толығымен зейнеткерлікке шықты.

Франция

Аубер 1944 жылғы маусымда Ұлыбританиядағы турне кезінде француз ұлттық құрамасының фулбэкі ретінде халықаралық регби лигасында тұңғыш рет өнер көрсетті. Ол бірден регби лигасының жанкүйерлері мен спорт қауымы арасында өзінің әдеттен тыс және болжауға қиын ойынымен, сондай-ақ қорғанысқа салғырт қанатына (көбінесе фулбэктердің жұмысы – қорғану емес дейтін, ал кейде өзінен бұрын tackle жіберген әріптестерін жазалап отырғанын айтатын) және алаңдағы ерекше мінез-құлқымен (мысалы, темекі шегіп ойнауы) культтық деңгейге көтерілді. Ол ойын арасында үш стақанға дейін қызыл шарап ішетін, ал гол соққаннан кейін қарсыластардың қақпасының сызығына оларды ашуландыруға және қынжырлатуға арналған шағын қолмен жазылған өлеңдерді қалдыратын. Мұның бәріне қарамастан, регби лигасының өкілдері оны барлық түріндегі тамаша доп соғу шеберлігімен нағыз гений деп мойындады. Осы сериядағы қарсыластың жартылай қорғаушысы Кит Холман: «Мен оның теңін көрген емеспін, ол керемет ойыншы және керемет әдемі адам. Гол соғу шеберлігінде оған теңдес болған жоқ, сондай-ақ содан бері онымен салыстыруға болатын ешкім шыққан жоқ. Бір күні Сиднейдегі крикет алаңында жаттығу кезінде мен оның бұрын да, кейін де көрмеген нәрсені жасағанын көрдім. Ол допты бұрыштық тіреуіш орнына қойып, керемет соққымен қақпа бағаналарының арасына бұрып, «гол» соқты», – деді. 1951 жылы көрсеткен өнері үшін француздық L'Equipe спорт газеті оған «Чемпиондардың чемпионы» атағын берді, бұл кез келген спорт түліндегі ойыншыға алғаш рет берілген құрметтің белгісі болды. Халықаралық аренада 10 жыл бойы өнер көрсеткен Аубер ұлттық құрама сапында 46 рет алаңға шығып, 27 тестілік матчта, төрт әлем чемпионаттарында және 15 Еуропа кубогында, оның ішінде екі жеңіске жеткен турнирде барлығы 361 ұпай жинады.

Регби лигасынан кейінгі өмір

1960 жылғы маусымның соңында кәсіби спорттан зейнетке шыққаннан кейін Обер бір мезгілде Пол Рикард компаниясында коммерсант болып жұмыс істеді, сонымен қатар, тамаша қарама-қайшылыққа толы жағдай, AS Carcassonne командасының жасөсперімдермен жұмыс жасайтын жаттықтырушысы болды. 1969 жылы Обер Франция ұлттық құрамасын іріктеу комитетін басқаруға таңдалды және ол келесі он жыл бойы осы қызметте болды. Уақыт өте келе Обердің үздіксіз темекі шегу әдеті оны қуып жетеді және 1980 жылдардың аяғында оған өкпедегі қатерлі ісік диагнозы қойылды. Пюиг 1994 жылдың 3 маусымында туған қаласы Каркассонда жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін алты жыл өткен соң, оның алғашқы клубы оның құрметіне AS Carcassonne клубының стадионы Stade Albert Domec алдында қоладан жасалған мүсін орнатты. Мүсінге "Пуиг Обермен бірге, регби à XIII (Регби лигасы) символы; үш түсті жейдеде әлем чемпионы; 1951 жылғы Франция чемпиондарының чемпионы" деген жазуы бар ескерткіш тақта орнатылды. 2004 жылы Бернард Пратвиль оған "Өлмес Пипетка" кітабын арнады.