Кіріспе

Американдық колледж футболындағы бәсекелестік ойыны

Қазан айының үшінші сенбісі – Алабама және Теннесси университеттері арасындағы футбол бәсекелестігі, американдық колледж футболының жыл сайын Алабама университетінің "Crimson Tide" және Теннесси университетінің "Волонтерлер" командалары арасында өтетін бәсекелестік ойыны. Екі кампус шамамен 499 км қашықтықта орналасқан. Бұл ойын "Қазан айының үшінші сенбісі" деп аталады, себебі 1992 жылғы футбол маусымына дейін Оңтүстік-Шығыс конференциясы (SEC) Шығыс және Батыс дивизиондарына бөлінгенге дейін ойын дәстүрлі түрде осы күні өткізіліп келген. 1995 жылдан 2015 жылға дейін бұл күнге тек алты рет ойын жоспарланған, бірақ 2016 жылдан 2019 жылға дейін және 2022 және 2023 жылдары қайтадан осы күні өткізілді. Алабама командасы 59–39–7 есебімен көш бастап келеді. 39 жеңісімен Теннесси штаты Алабамаға қарсы колледж футболындағы басқа командалардың барлығынан көп жеңіс одісқан. 59 жеңісімен Алабама штаты Теннессиге қарсы колледж футболындағы ең көп жеңіс тіркелген команда болып табылады.

Сериялар тарихы

Алғашқы ойын 1901 жылы Бирмингемде 6:6 есебімен тең аяқталды. 1903 жылдан 1913 жылға дейін Алабама бұл серияда үстемдік етті, тек бір рет жеңіліп, ал «Волонтерлер» ешқашан гол соқпады.

1928 жылдан бастап бәсекелестік «дәстүрлі» күніне жоспарланды. Теннессидің бас жаттықтырушысы, қазіргі Теннесси стадионының атымен аталатын Роберт Нейланд, Алабамаға конференция турнир кестесіндегі көшбасшылық үшін күресті. 1939 жылы бұл күнді ресми түрде «Қазанның үшінші сенбісі» деп атады. Роберт Нейланд пен Бэр Брайант Теннесси мен Алабамадағы қызметтері кезінде бәсекелестікті қыздырды. Алабама-Теннесси ойыны үш қалада өткізілді: Бирмингем, Алабама; Ноксвилл, Теннесси; және Таскалуза, Алабама. Алғашқы төрт кездесуде (1901–1908) ойын Бирмингемде өтті. 1909 жылы «үй-үй» жүйесі басталды, бірақ Алабаманың Теннессиге қарсы көптеген ойындары Бирмингемде өткізілді. Командалар 1930 жылға дейін бірнеше рет Таскалузада ойнады. 1930 жылдан 1999 жылға дейін Таскалузада ойын өткізілмеді. Алабама барлық үш қаладағы серияда көш бастап келеді: Бирмингемде 21–14–6 есебімен; Ноксвиллде 27–21–1; ал Таскалузада 11–4. Алабама мен Теннесси бұл серияда 12 рет қарсыласқа жеңіліс сыйлады.

Жеңіс сигаралары

1950 жылдары Алабама штатының бас атлет жаттықтырушысы Джим Густри «Волонтерлер» командасын жеңгеннен кейін сигар тарату дәстүрін қалыптастырды. Екі команда да бұл дәстүрді біраз уақыт сақтап келді, алайда NCAA ережелеріне сәйкес, артық сыйлықтар мен темекі өнімдеріне байланысты оны құпия ұстады. Алабама 2005 жылы бұл дәстүрді қайта жаңғыртты, бірақ осының салдарынан NCAA ережесін бұзғанын өздігінен хабарлады. 2007 жылдан бері Алабама–Теннесси ойынының жеңімпазы әдейі NCAA ережесін бұзып, дәстүрді құрметтеу үшін бұл бұзушылықты хабарлап отырады.

Сызықтар

Алабама мен Теннесси арасындағы бәсекелестік жеңіс тізбектерімен танымал. Серияның алғашқы үлкен тізбегінде Алабама 1905 жылдан 1913 жылға дейін Теннессиден жеті рет қатарынан жеңіп алды (1910 және 1911 жылдары екі команда кездеспеді), осы кезеңде Теннессиден жалпы есеп бойынша 112:0 есебімен басым түсті. Алабама командасы сериядағы ең ұзақ жеңіс тізбегін 2007 жылдан 2021 жылға дейін 15 ойынға созды. Бірақ 2022 жылдың 15 қазанында Теннесси Алабаманы 52:49 есебімен жеңіп, Ник Сабанға қарсы алғашқы жеңісін одіс етті. 1971 жылдан 1981 жылға дейінгі Алабаманың 11 ойындық тізбегі 1982 жылы Джонни Майорс басқарған Теннессидің «Бэр Брайант пен Тайд» командасын күтпеген жеңіліске ұшыратқанда тоқтатылды.

Жарыстық байланыстар

Екі футбол бағдарламасының да танымал тұлғалары бар. НФЛ-дің «Нью-Орлеанс Сентс» командасының шабуылшысы Алвин Камара, «Алабама» және «Теннесси» штаттарында ойнаған ең табысты кәсіби футболшы. Камара колледж карьерасын «Алабама» штатында бастап, кейін «Хатчинсон қауымдастық колледжінде» оқығаннан соң «Теннесси» штатында аяқтады. 2013 жылдан 2017 жылға дейін «Алабаманың» спорт директоры болған Билл Батл 1970 жылдан 1976 жылға дейін «Теннессидің» бас бапкері болды және «Кримсон Тайдтың» 1961 жылғы ұлттық чемпионат құрамында ойнады. 2011 жылдан 2017 жылға дейін «Теннессидің» спорт директоры болған Дэйв Харт, бас бапкер С.М. Ньютонның жетекшілігімен «Кримсон Тайд» баскетбол командасында баскетбол ойнады және 1972 жылы «Алабама университетінде» магистр дәрежесін алды, сонымен қатар штаттық ассистенттік баскетбол бапкері ретінде жұмыс істеді. «Алабама» штатында ол атлетика бөлімінің атқарушы директоры қызметін атқарды. 2014 жылдан 2016 жылға дейін «Алабаманың» шабуылдық үйлестірушісі болған Лэйн Киффин 2009 жылы «Теннессидің» бас бапкері болды. 2016 жылдан 2017 жылға дейін «Алабаманың» қорғаныс үйлестірушісі болған Джереми Пруит 2018 жылдан 2020 жылға дейін «Теннессидің» бас бапкері болды. 2013 жылдан 2017 жылға дейін «Теннессидің» бұрынғы бас бапкері Буч Джонс 2018 жылдан 2020 жылға дейін «Алабама Кримсон Тайд» командасының сарапшысы болды.