Кіріспе

Фрэнк Ллойд Райт жобалаған Марин округі азаматтық орталығы Калифорния штатының Марин округіне қарасты Сан-Рафаэль қаласында орналасқан, АҚШ. Азаматтық орталықтың әкімшілік ғимаратының құрылысы 1960 жылы басталды, Фрэнк Ллойд Райт қайтыс болғаннан кейін және оның шәкірті Аарон Гриннің қадағалауымен; ол 1962 жылы аяқталды. Әділет залының құрылысы 1966 жылы басталып, 1969 жылы аяқталды. Ардагерлер еске алуына арналған зал 1971 жылы, ал көрме залы 1976 жылы ашылды. Бұрынғы округ орталығынан, Сан-Рафаэль қаласының ортасынан алыс орналасқан, бұл кең кешен АҚШ 101 тас жолының шығысында екі аңғарға созылып жатыр. Оның қызғылт мүсіндік қабырғалары, көк шатыры және жиекті балкондары ерекше көзге түседі. Кіші жанындағы ғимарат – округ әкімшілігі, ал үлкен жанындағы ғимарат – Әділет залы. Олар шағын төбеде орналасқан дөңгелек құрылыспен біріктірілген, онда Марин округінің тегін кітапханасының филиалы орналасқан. Марин округі Бақылаушылар кеңесінің фракциялары арасындағы күрес орталықты таңдау, сәулетшіні тағайындау, жобаны қаржыландыру және оны аяқтау кезінде орын алды. Марин округі азаматтық орталығы – мемлекеттік және ұлттық тарихи ескерткіш. Жақын жердегі көрме алаңы шілде айында Марин округі көрмесіне қонақтарды шақырады.

Сәулет

1957 жылы Франк Ллойд Райттің қалалық орталықты жобалауға таңдалуы даулы болды. Қалалық орталық жобасы Райттің ең ірі мемлекеттік жобасы болып табылып, азаматтық құрылымдардың толық кампусын қамтыды. Пошта ғимараты Райттің мансабындағы жалғыз федералдық үкіметтік жобасы еді. Райттің дизайны 1932 жылы алғаш рет жарияланған Бродакр қаласы тұжырымдамасынан идеялар мен формаларды қабылдады.

Негізгі ғимарат

Негізгі құрылыста төрт қабатты, 580 фут (177 м) ұзындықтағы Әкімшілік ғимараты және төменгі биіктіктегі үш қабатты, 880 фут (268 м) ұзындықтағы Сот залы бар, олар 120 градус бұрышпен 80 фут (24 м) диаметрлі ротондамен қосылған. Сот залы кішкентай аңғарға созылып, кіру жолы мен тұрақ үстінде екі рет қапталған, ал Әкімшілік ғимараты кішігірім шатқалды қамтиды. Екі құрылысқа да төменгі қабаттағы аркалар арқылы кіруге болады. Ұзын негізгі қасбеттер әрбір қабатпен арақашықтығы азайып бара жатқан, терең емес, құрылымдық емес доғалармен белгіленеді. Доғалар металлмен жиектелген және сыртқы жағына штукатур жабынған, төменгі деңгейде сәл біртіндеп жабысады. Ортаңғы деңгейде олар қысқа, жұқа, алтын анодталған бағаналардың үстінде тұр, ал жоғарғы деңгейде терең шатыр астындағы алтын қоршаулармен дөңгелек ашылуларға айналады. Қоршаулардың өзінде дөңгелек өрнек бар. Ашық көк шатырдың өзі арка тәрізді кесінділермен және көтеріңкі дөңгелек өрнектермен әшекейленген. Ғимарат қанаттары орталық галереяның екі жағында, асимметриялық түрде орналасқан, баррельді күмбез пішінінде құрылған. Атриумдағы ішкі қоршаулар металл элементтері жоқ, қатты штукатурдан жасалған. Кіреберістер есіктердің орнына, дөңгелектелген жоғарғы және төменгі жақтары бар, алтын анодталған металлдан жасалған тік торлармен бақыланады. Еaves арка тәрізді фризімен әшекейленген, әр аркаға кішкентай алтын шарлар орнатылған, бұл өрнек атриумдарда қайталанады. Райттың түсінігі алтын түсті шатырды көздеген, бірақ ұзақ қызмет ететін материалда оны алу мүмкін емес екені анықталды. Райттың қазасынан кейін, Олгиванна Ллойд Райт жақсы ауа райына төтеп беретін, жасқа келгенде жұмсақ түске ие болатын ашық көк түсті таңдады. Түс таңдауы, сондай-ақ қызғылт штукатур қабырғалар бастапқыда дау тудырды, нәтижесінде ғимарат "Үлкен қызғылт" деп аталды. Ротондадағы шпиль – алтын элементтің жалғыз ірі бөлігі.

Қосалқы ғимараттар

Пошта ғимараты – кешен кіреберісіне жақын орналасқан, бір қабатты эллипстік ғимарат. Оның фасады арка мотивін қайталайды, ал шатырында дөңгелек әшекейлер бар. Ішкі жағында эллипстік вестибюль орналасқан. Бас зал амфитеатр орналасуымен 1960 орындыққа арналған. Жеке «Шоу-театр» 300 орындыққа, ал көрме залы 2000 адамға дейін қабылдай алады. Әділет залының бастапқы жобасына Марино округінің түрмесі кірген. Түрме кеңістігі жетіспейтін болғандықтан, Азаматтық орталыққа іргелес жаңа нысан салу бойынша бірнеше ұсыныс жасалды. 1994 жылы Әділет залының батысына қарай төбеде, негізінен жер астында жаңа түрме салынды. Бұл түрме AECOM компаниясымен жобаланып, 222 камера мен 363 төсек-орнына ие. Түрме Әділет залымен жер асты байланысы арқылы қосылған. Дизайн тұжырымын бастапқыда Аарон Грин ұсынған. 1980 жылдары жарамсыз жер асты және жер үсті жобалары қабылданбағаннан кейін соңғы жобаға қол жеткізілді. Ішкі кеңістіктерді табиғи жарықпен қамтамасыз ету үшін әрбір алты бөлімнің ортақ кеңістігінде аспанға бағытталған жарық шұңқырлары қолданылған. Жақын жерде Сонома-Марин аймақтық теміржол транзиті станциясы салынды, ол да осы атпен аталады.

Саясат

Марин азаматтық орталығы Сан-Рафаэль қаласының ортасынан алыс, округтік қызметтерді біріктіру ниетінен туындады. Бұл идея округтік жәрмеңке ұйымдастыру жоспарымен біріктірілді және 1956 жылы Санта-Венецияның жанындағы АҚШ 101 тас жолы бойында Скеттрини ранчосы 551 416 долларға сатып алынды. Сол жылы архитекторды іріктеу үшін комиссия құрылып, 26 фирмамен келіссөздер жүргізілді, соның ішінде Ричард Нейтра ерекше көзге түсті. Франк Ллойд Райт сұхбатқа қатыспады және бәсекелі іріктеуге қатыспайтынын мәлімдеді. Бақылаушы Вера Шульцтың ұсынысымен комиссия мүшелері мен төрт округтік бақылаушы 1957 жылдың маусымында Калифорния университетінде лекция оқуға келген Райтпен кездесті. Шульц азаматтық орталық архитектігіне Франк Ллойд Райтты қолдаушысы болды. Егер Шульц қарсылыққа қарамастан қолдау көрсетпегенде, Райттың орталық жобасы ешқашан іске аспаған болар еді. Сан-Ансельмодан келген консервативті тәтті өнімдер өндірушісі Райтқа комиссия алуына кедергі келтіруге тырысты. Шындығында, бұл Райтты тоқтату туралы мәселе еді. Райт екі күннен кейін Сан-Рафаэльге келді. Ол 90 жаста болды. Оппозиция жобаға қатысты референдум талап етті, бірақ қолдаушылар тиімді жарнамалық кампания жүргізіп, оған қарсы шықты. 1958 жылдың 28 сәуірінде Райтқа толыққанды жобалау жұмысын жүргізуге тапсырма берілді. 1959 жылдың наурыз айында Райт пошта ғимаратын жобалауға тағайындалды. 1959 жылдың 9 сәуірінде Райт 91 жасында қайтыс болды. Бақылаушы Фусселман Райт қайтыс болған кездегі жоспарларды алуға және гонорарды 2% төмендетуге тырысты. Екі әрекет те сәтсіз аяқталды. Бірінші кезеңнің жобасы 1959 жылдың қыркүйегінде Уэсли Петерс пен Аарон Грин басшылығымен аяқталды. Ең төмен бағаны Rothschild, Raffin and Weirick (Сан-Франциско) ұсынды – ғимарат үшін 3 638 735 доллар, ал жерді дамыту үшін 596 470 доллар. Ол бұрын құлатылған аурухананың орнына аурухана ретінде пайдалануға арналды. Тәуелсіз сәулет фирмасының қатысуы жұмысты тоқтату бұйрығының алынуына әкелді және бір аптадан кейін құрылыс жалғасты. Подрядшы тоқтату кезінде келген шығын үшін өтемақы талап етті. Бұл сонымен қатар Калифорнияның тарихи ескерткіші, № 999. 2015 және 2016 жылдары ол және басқа Райт ғимараттары ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізу үшін қарастырылды. 2016 жылы ЮНЕСКО Дүниежүзілік мұра комитеті Дүниежүзілік мұра тізіміне ұсынылған нысандарды мақұлдамады. 2018 жылғы жаңартылған ұсыныс Марин округінің азаматтық орталығын ұсынылған ғимараттар тізімінен алып тастады. Райт ғимараттарының тізімі 2019 жылы бекітілді.

Шабуылдар

1970 жылдың тамызында Марин округінің Жоғарғы соты орналасқан Азаматтық орталықта Джордж Джексонның ағасы, "Қара пантера" жақтасы Джонатан Джексон басқарған түрмеден қашуға әрекет жасалды. Олар "Соледад бауырластар" деп аталатын адамдарды босатуды талап етті. Джексон сот залында бірнеше тұтқынды босатты, ал топ судья Харольд Хейлиді қоса алғанда, бірнеше адамды кепілге алды. Қашып кетуге тырысқанда төрт адам, оның ішінде судья Хейли мен Джонатан Джексон қаза тапты. Оқиғаның әсерлі суреттері бүкіл елдегі газеттерде жарияланды. "Қара пантера" белсендісі Анжела Дэвис кейіннен бұл іске қатысы бар екені анықталды, ол ұсталғанға дейін қашып кетіп, ақырында Джонатан Джексонға қару-жарақ жеткізгені туралы айыптан ақталды. Аарон Грин судья Хейлидің естелігі ретінде Әділет сарайының жанындағы абаттандырылған аумақты жобалады. Содан кейін, сол жылы, 1970 жылдың қазан айында, Weather Underground жазалау ретінде сот ғимаратында бомба жарылды.

Танымал мәдениетте

Марин округінің азаматтық орталығы режиссер Джордж Лукастың алғашқы толықметражды фильмі THX 1138 (1971) түсірілген орын болды. Лукас кейіннен азаматтық орталықтың дизайнының элементтерін «Жұлдызды соғыстар» трилогиясының преквеліндегі Набу планетасындағы құрылыстарға шабыт беру үшін пайдаланды. Бұл ғимарат Диснейдің «Соло: Жұлдызды соғыстар оқиғасы» (2018) фильміндегі Драйден Востың яхтасының эскиздік дизайнына да әсер етті. 1971 жылдың 17 қарашасында ғылыми-фантастика жазушысы Филип К. Дик сол кезде ғимаратта орналасқан полиция бөліміне барлық жеке қағаздары ұрланғанын хабарлады. Оның өртке төзімді сейфін ашу үшін жарылғыш заттар қолданылды. Биограф Джоэл Маргоның сөзіне сүйенсек: «Ол БҰҰ-ның қатысы бар деп сенді. Бұл алаңдатарлық оқиға Диктің санасында паранояны тудырды, себебі ешқандай құнды заттары алынбаған». Питер Фрэмптонның «Frampton Comes Alive!» (1976) концерттік альбомының бір бөлігі 1975 жылдың 13 маусымында Марин округінің азаматтық орталығында өткен концертінде жазылған. Альбомда сондай-ақ 1975 жылдың ортасы мен соңында Сан-Францискодағы Винтерленд балында, Нью-Йорктегі Коммак қаласындағы Лонг-Айленд аренасында және Нью-Йорктегі Платсбургтегі SUNY Платсбург кампусындағы концерттердегі жазбалар бар. Grateful Dead тобы «In the Dark» (1987) альбомын Marin Veterans Memorial Auditorium-дағы көрерменсіз жазды. Ғимараттың сыртқы және ішкі көріністері «Gattaca» (1997) ғылыми-фантастикалық фильмінде көрсетілді. Сыртқы көріністер Др. Дренің «Detox» альбомындағы «I Need a Doctor» әнінің музыкалық видеосына түсірілді. Бұл орын «Weird Al» Yankovic Live! концертімен де танымал, ол 1999 жылдың 2 қазанында «Running with Scissors» турнесі аясында тікелей бейнежазбаға түсірілді. DVD 1999 жылдың 23 қарашасында шықты.