Мезомасштабты метеорология: ауа райы жүйелерін, теңіз бризін, дауылдық желілерді зерттейді. 2-ден жүздей км-ге дейінгі масштабтағы процестерге назар аударады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орташа көлемді ауа райы құбылыстары
Moderately sized weather phenomena
Мезомасштабты метеорология – синоптикалық масштабтағы жүйелерден кіші, бірақ микромасштабты және дауылдық масштабтардан үлкен масштабтағы ауа райы жүйелері мен процестерін зерттейді. Көлденең өлшемдер әдетте шамамен бірнеше ондағаннан бірнеше жүз шақырымға дейін жетеді. Мезомасштабты ауа райы жүйелерінің мысалдары – теңіз бризі, дауылдық фронттар және мезомасштабты конвекциялық кешендер. Мезомасштабты метеорологиялық жүйелерде тік жылдамдық көбінесе көлденең жылдамдыққа тең немесе одан асып түседі, себебі гидростатикалық емес процестерге байланысты, мысалы, жоғары көтеріліп келе жатқан жылудың инерциялық үдеуі немесе тар тау өткелі арқылы үдеу.
Mesoscale meteorology is the study of weather systems and processes at scales smaller than synoptic scale systems but larger than microscale and storm scale. Horizontal dimensions generally range from around to several hundred kilometers. Examples of mesoscale weather systems are sea breezes, squall lines, and mesoscale convective complexes. Vertical velocity often equals or exceeds horizontal velocities in mesoscale meteorological systems due to nonhydrostatic processes such as buoyant acceleration of a rising thermal or acceleration through a narrow mountain pass.
Жіктеу
1800 жылдардың соңы мен 1900 жылдардың басындағы ауа райын бақылаудың алғашқы желілері жоғары және төмен қысым аймақтары сияқты ірі, синоптикалық масштабтағы жүйелердің қозғалысын және дамуын анықтауға мүмкіндік берді. Дегенмен, кішкентайрақ және ықтимал қауіпті метеорологиялық құбылыстар сирек байқау желілерімен толыққанды жазылмады. 20 ғасырдың ортасында ауа райы радарының пайда болуы және дауылдың мінез-құлқының жақсырақ түсінілуі микромасштабты және синоптикалық масштабты метеорологияның қалыптасқан салаларында зерттелетін масштабтар арасындағы құбылыстарды зерттеу қажеттілігін арттырды. "Мезомасштаб" термині Массачусетс технология институтындағы М.Г.Х. Лигдадан шыққан, ол 1951 жылы осындай масштабтағы құбылыстарды зерттеу қажеттігін ұсынды:
The earliest networks of weather observations in the late 1800s and early 1900s could detect the movement and evolution of larger, synoptic scale systems like high and low pressure areas. However, smaller and potentially hazardous meteorological phenomena were not well captured by the sparse observation networks. The emergence of weather radar in the mid 1900s and an improved understanding of thunderstorm behavior led to a increased recognition of a need to study phenomena between the scales studied in the extant disciplines of microscale and synoptic scale meteorology. The term "mesoscale" originated from M. G. H. Ligda at the Massachusetts Institute of Technology, who suggested a need to study phenomena at such scales in 1951:
Динамикасы
Мезомасштабты процестер синоптикалық масштабтағы процестерге қарағанда салыстырмалы түрде жоғары Россби санымен сипатталады. Осылайша, мезомасштабты құбылыстармен байланысты қысқа қашықтықтарда атмосфералық процестерді қалыптастырудағы геострофиялық тепе-теңдік пен Жердің айналуының рөлі синоптикалық масштабтағы құбылыстарға қарағанда төмендеу. Мезомасштабта Жердің қисықтығы шамалы болғандықтан, мезомасштабты құбылыстарды анықтау үшін қолданылатын физикалық модельдер көбінесе тұрақты Кориолис жиілігін қабылдайды. Ауаның тік қозғалысы (әдетте омега арқылы көрсетіледі) мезомасштабта синоптикалық масштабқа қарағанда күштірек болады, ал ауа қысымының таралуы мезомасштабтағы желдің әрекетіне байланысты болады (синоптикалық масштабтағыдай керісінше емес).
Mesoscale processes are characterized by having a relatively large Rossby number compared to synoptic scale processes. Thus, over shorter distances as implicated in mesoscale phenomena, the importance of geostrophic balance and the Earth's rotation in shaping atmospheric processes is small relative to synoptic scale phenomena. Because the curvature of Earth is small at mesoscales, the physical models used to diagnose mesoscale phenomena often assume a constant Coriolis frequency. The vertical movement of air (often expressed as omega) is larger at mesoscale than at synoptic scales, and the distribution of air pressure tends to be influenced by the behavior of winds at the mesoscale (as opposed to the converse at synoptic scales).