Ширли Хорн: Американдық джаз әншісі және пианист

Кіріспе

Американдық джаз әншісі және пианиношы

Ширли Валери Хорн (1 мамыр 1934 – 20 қазан 2005) – американдық джаз әншісі және пианиношы. Ол Майлз Дэвис, Диззи Гиллеспи, Тутс Тилеманс, Рон Картер, Кармен МакРэй, Уинтон Марсалис сияқты көптеген джаз музыканттарымен бірлесіп жұмыс істеді. Ол ән айта келіп, фортепианода дерлік теңдесі жоқ тәуелсіздікпен және шеберлікпен өзін-өзі сүйемелдеуімен ерекше көзге түсті, бұл туралы аранжировщик Джонни Мандель "екі бас бардай" деп айтқан, ал оның бай, әдемі дауысы, түтінді контральтосы белгілі продюсер және аранжировщик Куинси Джонс "дайын киімдей, ол сізді дауысымен баурап алады" деп сипаттаған.

Өмірбаян

Ширли Хорн Вашингтонда туып өскен. Әжесі, әуесқой органшы, оны төрт жасында фортепиано сабақтарына баулыған. 12 жасында Ховард университетінде фортепиано мен композицияны оқыды, кейін классикалық музыка мамандығы бойынша бітірді. (Stuff Smith-тің Verve жазбаларының Mosaic Records-та қайта шығарылуы Хорнның қатысуын растады және Джордж Гершвин әндерінің үш Хорн орындауын қамтыды, олар бастапқы альбомға енбеген еді.) Хорнның "Embers and Ashes" альбомы джаз трубашысы Майлз Дэвистің назарын аударды, ол Хорнды жария түрде мақтады және оны Village Vanguard-тағы өнер көрсетулеріндегі үзіліс кезінде ойнауға шақырды. Дэвистің мақтауы екі жағынан да маңызды болды: өйткені ол музыкант ретінде өте беделді болды және ол сол кезде әріптес музыканттарын жария түрде мақтауды сирек қолданды. 1961 жылы Сент-Луистің Газлайт-сквер ауданында тікелей жазылған концерт ақырында "Live at the Village Vanguard" деген атпен LP-де жарық көрді. (Бұл материалдың кейіннен CD нұсқасы "At the Gaslight Square 1961" деген атпен шығарылды). 1962 жылы Хорн Mercury Records вице-президенті (және джаз аранжировщигі) Куинси Джонстың назарын аударды, ол Хорнды Mercury лейбліне қол қойды. Оның екі Mercury альбомында Хорн орташа көлемді джаз оркестрімен дәстүрлі поп стилінде орындады, ал екі альбомның ешқайсысында фортепианода ойнаған жоқ. Джаз журналисі Джеймс Гэвиннің сөзіне сүйенсек, үшінші Mercury альбомы жазылған, бірақ шығарылмаған, ал 1993 жылға қарай оның жазбалары жоғалған деп есептелді. The Beatles тобының "Travelin' Light" әнін жазғанмен, Хорн 1960-шы жылдардың ортасында оны танымал әншіге айналдыруға жасалған әрекеттерге қарсылық көрсетті, кейін "Жеңу үшін мен төмендей алмаймын" деді. 1960-шы жылдардың соңынан 1970-шы жылдардың соңына дейін ол музыкадан жартылай зейнеткерлікке шықты, күйеуі Шепард Дирингпен (1955 жылы үйленген) және қызы Рейнимен бірге Вашингтонда тұрды, және өнер көрсетулерін көбінесе жергілікті деңгейде шектеді. Ол 1972 жылы Perception Records үшін бір альбом жазды, бірақ ол көп назар алмады және Хорн оны насихаттау үшін гастрольдік сапарға шықпады. 1978 жылы Хорнның мансабына серпіліс болды, Данияның SteepleChase Records компаниясы оны Вашингтонда іздеп тауып, домбырашы Билли Хартпен (Хорн көп жылдар бойы білген) және бассист Бастер Уильямспен бірге жаздыруды ұсынды. Нәтижесінде шыққан "A Lazy Afternoon" альбомы 1978 мен 1984 жылдар аралығында SteepleChase шығарған төрт Хорн альбомының біріншісі болды. Хорн Солтүстік Америка мен Еуропа бойынша өнер көрсетулерге қатысты, соның ішінде екі альбомы жазылған Солтүстік теңіз джаз фестиваліне де қатысты. 1986 жылы Хорн CBS Sony компаниясымен Жапония нарығы үшін бір альбомдық келісімшартқа қол қойды және Нью-Йоркте өзінің тұрақты ырғақ тобымен, сондай-ақ үш тректе қонақ Фрэнк Уесспен бірге "All of Me" студиялық альбомын шығарды. 1987 жылдың басында Verve Records онымен жаздыру келісімшартын жасасты, ал сол жылдың мамырында оның Verve үшін алғашқы альбомы "I Thought About You" Голливудта тікелей жазылды. Хорн тәуелсіз джаз лейблі үшін тағы бір сессия жазды (1987 жылғы "Softly", Audiophile Records үшін), содан кейін Verve-ге оралды. Өмірі бойы Verve үшін барлығы 11 студиялық және концерттік альбомдар шығарды (осы жиынтыққа қосымша жинақ альбомдары да кірді). Хорнның коммерциялық жағынан ең табысты жылдары Verve лейблімен байланысты болды, ол оған халықаралық аудиторияны табуға көмектесті. Майлз Дэвис 1991 жылғы Хорнның "You Won't Forget Me" альбомында қолдау музыканты ретінде сирек пайда болды. Ол сүт безі қатерінен аман қалған, бірақ 71 жасында диабеттен туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ол Вашингтондағы Фт. Линкольн зиратында жерленген. Оның қайтысынан кейін Resonance Records және Image Entertainment компаниялары Хорнның концерттік жазбаларын CD және DVD форматында шығарды.

Shirley Horn was born and raised in Washington, D. C. Encouraged by her grandmother, an amateur organist, Horn began piano lessons at the age of four. Aged 12, she studied piano and composition at Howard University, later graduating from there in classical music. (A later reissue of Stuff Smith's Verve recordings on Mosaic Records documented Horn's participation and included three Horn vocal performances of George Gershwin songs that were left off the album.) Horn's Embers and Ashes record attracted the attention of jazz trumpeter Miles Davis, who praised Horn publicly and invited her to play intermission sets during his performances at the Village Vanguard. Davis's praise had particular resonance in two respects: because he was highly respected as a musician, and because he rarely offered public praise for fellow musicians at that time. A 1961 live performance recorded in St. Louis' Gaslight Square district was eventually released on LP under the title "Live" at the Village Vanguard. (A later CD reissue of this material was released under the title At the Gaslight Square 1961). By 1962, Horn had attracted the attention of Mercury Records vice president (and jazz arranger) Quincy Jones, who signed Horn to Mercury. On her two Mercury LPs, Horn was placed in a traditional pop setting with medium sized jazz orchestra, and on neither album did she play piano. According to jazz journalist James Gavin, a third Mercury LP was recorded but never issued, and as of 1993, the tapes for that album were presumed to be lost. Though she had recorded a song by The Beatles on Travelin' Light, Horn for the most part resisted efforts to remake her into a popular singer in the mid 1960s, later saying of such attempts "I will not stoop to conquer." From the late 1960s to the late 1970s, she was semi retired from music, staying in Washington, D. C., to raise her daughter Rainy with her husband, Sheppard Deering (whom she had married in 1955), and largely limiting her music to local performances. She made one album in 1972 for Perception Records, but the record received little notice, and Horn did not tour to promote it. In 1978, Horn's career got a boost when SteepleChase Records of Denmark tracked her down in Washington, D. C., and offered to record her with drummer Billy Hart, (whom Horn had known for many years) and bassist Buster Williams. The resulting album, A Lazy Afternoon was the first of a total of four Horn albums released by SteepleChase between 1978 and 1984. Horn also began to play engagements in North America and Europe, including the North Sea Jazz Festival, where two of her albums were recorded. In 1986, Horn signed a one record deal with CBS Sony for the Japanese market and released All of Me, a studio session recorded in New York City with her regular rhythm section, plus guest Frank Wess on three tracks. By early 1987, Verve Records was pursuing a recording contract with her, and in May of that year, the live album I Thought About You, her first for Verve, was recorded in Hollywood. Horn recorded one further session for an indepdendent jazz label (1987's Softly, for Audiophile Records), then returned to Verve. She released a total of 11 studio and live albums for Verve during her lifetime (additional compilation albums added to this total). Horn's most commercially successful years were spent with Verve, and the label helped her find a large international audience. Miles Davis made a rare appearance as a backing musician on Horn's 1991 album, You Won't Forget Me. A breast cancer survivor, she had been battling diabetes when she died of complications from the condition, aged 71. She is interred at Ft. Lincoln Cemetery in Washington, D. C. Since her death, concert recordings of Horn have been released on CD and DVD by Resonance Records and Image Entertainment.

Марапаттар мен құрметтер

Хорн мансабында тоғыз рет «Грэмми» сыйлығына ұсынылып, 41-ші «Грэмми» сыйлығында «I Remember Miles» әні үшін «Ең үздік джаз вокалы» номинациясында жеңіс одіс. Бұл ән оның досы және ұстазына арналған құрметпен жазылған (альбомның мұқабасында Майлз Дэвис оларды суреттеген сурет бар). Ол 109-шы АҚШ Конгресінде «джаз және американдық мәдениетке қосқан көптеген үлесі мен жетістіктері үшін» ресми түрде марапатталды және бірнеше АҚШ президенттерінің алдында Ақ үйde өнер көрсетті. 2002 жылы Хорнға Беркли музыкалық колледжінің құрметті музыка докторы дәрежесі берілді. 2005 жылы ол «Ұлттық өнер қорының Джаз шеберлері» сыйлығымен марапатталды – АҚШ джаз музыканттарына берілетін ең жоғары награда.