Кіріспе

Жаңа Орлеан, Луизиана, АҚШ-тың бір ауданы. Атауынан көрініп тұрғандай, ол Нью-Орлеанның 9-шы округінің бір бөлігі. Төменгі Тоғызыншы Орда көбінесе Индустриялық каналдан төмен жатқан Нью-Орлеан аймағы деп есептеледі; алайда, Қалалық жоспарлау комиссиясы бұл аймақты Төменгі Тоғызыншы Орда және Киелі Крест аудандарына бөледі. "Төменгі" термині оның Миссисипи өзенінің сағасына қарай, өзен бойымен төмен, қаланың қалған бөлігінен "төмен" немесе "алыс" орналасқандығын көрсетеді. 9-шы округ, Нью-Орлеанның барлық округтері сияқты, дауыс беру округі болып табылады. 9-шы округ 1852 жылы дауыс беру округі ретінде қосылған. Төменгі 9-шы округ 9 округтің 1, 2, 4 және 7 округтерінен (Киелі Крест аймағын құрайды) және 9 округтің 3, 5, 6 және 8 округтерінен тұрады. 9-шы округтегі (8–27) жоғарырақ дауыс беру округтері Индустриялық каналдың өзенге қарай жағында орналасқан. Бұл аймақ 2005 жылы болған "Катрина" дауілінен кейін туған қирату салдарынан халықаралық деңгейде танымал болды.

География

Флорида каналының солтүстігіндегі өнеркәсіптік және батпақты аймақтарды ескермегенде, Төменгі 9-округтың ауданы шығыстан батысқа қарай шамамен 2 километр, ал солтүстіктен оңтүстікке қарай 3 километрге созылады. Ауданның дамыған бөлігін үш маңызды даңғыл кесіп өтеді, олардың әрқайсысы Өнеркәсіптік канал арқылы көпірмен жалғасқан. Өзенге ең жақын – Сент-Клод даңғылы, ал ауданның ортасында – Клейборн даңғылы орналасқан. Флорида даңғылы Төменгі 9-округтың тарихи тұрғындар шоғырланған бөлігінің солтүстік жиегімен өтеді. Ауданды қамтитын көптеген ірі кәсіпорындар Сент-Клод немесе Клейборн даңғылдарында орналасқан, бірақ аудан ішінде тағы да бірнеше шағын кәсіпорындар кездеседі. Осы үш даңғылдың екеуі Сент-Бернард округіне дейін жалғасады, ал Флорида даңғылын округ шегінен тысқары ұзарту туралы бірнеше рет ұсыныс жасалған, бірақ қазірге дейін ол іске аспады.

Шекаралар

Қалалық жоспарлау комиссиясы Төменгі Тоғызыншы округтің шекараларын мына көшелермен белгілейді: Флорида даңғылы, Сент-Бернард округі, Сент-Клод даңғылы және Индустриалды канал. Төменгі Тоғызыншы округ көбінесе одан сәл үлкен аумақты сипаттау үшін де қолданылады. Бұл аймақ оңтүстікте Миссисипи өзенімен, шығыста Сент-Бернард округімен шектеседі. Батысында Индустриалды канал орналасқан, одан арғы жағында Жаңа Орлеан қаласының Байвотер ауданы жатыр. Солтүстік немесе құрлыққа қарайғы шекарасы Флорида каналымен, Флорида даңғылымен, бөгетпен және оның қасында өтетін теміржолмен анықталады. Балама ретінде, Флорида даңғылының солтүстігіндегі индустриалды аймақ кейде Төменгі 9-шы округтің құрамына қосылып, шекараны Мексика шығанағының ішкі су жолының оңтүстік жиегіне дейін кеңейтеді.

Тарих

Луизиананың отарлық дәуірінде бұл аймақ қант қамысы плантациялары ретінде дамыды, өзен жағалауынан созылатын тар жолақтар көлік және тасымал маршруттарын қамтамасыз етті. 19 ғасырдың басында өзенге жақын бөлігі Байвотер ауданымен бірге тұрғын үйлер салуға арналды. 1834 жылы АҚШ армиясы осы жерде Джексон казармасын құрды. 1870 жылдарға дейін Сент-Клод даңғылының артындағы аймақ көбінесе шашыраңқы тұрғын үйлермен шағын шаруашылықтар болып келді. Клейборнның «орман» (өзеннен алыс) жағындағы аумақ көбінесе дамылмаған кипарис батпағы болды. 1852 жылы 9-округ ресми түрде Жаңа Орлеан қаласының құрамына қосылды. 1899 жылы Луизиана округке су ағызу және кәріз жүйелерін орнатуға рұқсат беретін заң қабылдады. Жаңа Орлеан портынан округке кіретін алғашқы көпір 1919 жылы салынды. Төменгі 9-округке айналған аймақ 1920 жылдардың басына дейін, Индустриалды канал қазылғанға дейін 9-округтің өзенге қарайғы бөлігінен ерекшеленбеді. Бұл құрылыс 9-округті екіге бөлді. Осы кезде адамдар каналдың үстіндегі (өзенге қарайғы) аймақты «Жоғарғы» 9-округ деп, ал осы аймақты «Төменгі» деп атауды бастады. Сент-Клод даңғылының өзен жағындағы бөлігі, алғашқыда қалалық аймақ ретінде дамыған, кейде үлкен католик мектебі – Холи-Кросс орта мектебінің құрметіне «Қасиетті Крест» ауданы деп аталады. Ол көп жылдар бойы қаланың түкпір-түкпірінен студенттерді тартты. Индустриалды каналдың салынуы өзеннен алыс жерлерді дамытуға мүмкіндік берді, бұл аймақтың жұмысшыларына тұрақты жұмыс орындарын ұсынды. Алайда, 20 ғасырдың соңында тасымал контейнерленген кезде еңбекке деген сұраныс азайды, бұл аудан үшін теріс экономикалық салдарға әкелді. Кейбіреулер жұмыс іздеп басқа аймақтарға кетті, ал қалғандары төмен жалақылы жұмыстармен күресті.

Бетси дауылы

1965 жылы Бетси дауылы Нью-Орлеан қаласына шабуыл жасады. Өнеркәсіптік каналдағы бөгет құлап, Төменгі 9-шы округтің көп бөлігі суға батты. Президент Линдон Б. Джонсон дауылдан кейін көп ұзамай қираған су тасқынына ұшыраған аймаққа сапар шегіп, дауылдан зардап шеккендерге көмек беруді бұйырды.

Катрина даулы

2005 жылдың 29 тамызында «Катрина» даулы Нью-Орлеан қаласының шығысына құрлыққа соқты. Бұл – АҚШ тарихындағы ең көп өлім-жерттіге әкелген бесінші және ең қымбат табиғи апат болды. Сағат 10 шамасында Уорд ауданын қорғаған бөгет қабырғасы бірнеше жерде бұзылып, аймақты су басып кетті. Кем дегенде төрт каналдың бөгетіндегі көптеген жарықтар қаланың басым бөлігінде катастрофалық су тасқынына алып келді; «Катрина даулының Нью-Орлеанға тигізген әсері» деген бөлімді қараңыз. Қаланың ешбір жерінде Төменгі 9-шы аудандағыдай қирау болған жоқ. Бұл, негізінен, Миссисипи өзенінің шығанағында пайда болған дауыл толқынына байланысты болды. Бұл шығанақ 1950 жылдардың соңында Армия инженерлік корпусы салған терең суарналы кеме жүзу арнасы еді. Құрылыс салдарынан, бір кезде дауыл толқынынан қорғаныш ретінде қызмет еткен ондаған мың акрлық қорғаушы жағалау ылғалды жерлері жойылды. Дауыл толқынының суы Төменгі 9-шы ауданға кем дегенде үш бағыттан келді. Шығыс жағынан Сент-Бернард округінен су ағып келді, ал батыс жағынан Индустриалды каналда екі ірі жарық пайда болды: біреуі Флорида авенюінің оңтүстігінде, екіншісі Солтүстік Гальвес және Солтүстік Роман көшелері арасында. Судың күші үйлерді су басумен ғана шектелмей, көптерін іргетасынан қиратты немесе құлатты. Ірі баржа – ING 4727 (Инграм Барж компаниясына тиесілі) – су тасқынымен Клейборн авенюі маңындағы жарық арқылы ауданға сүргіленіп, астындағы үйлерді қиратты. Дауыл толқыны соншалықты зор болды, тіпті Төменгі 9-шы ауданның ең биік бөліктері де суға батты. «Бетси» даулынан кейін құрғақ пана ретінде пайдаланған Қасиетті Крест мектебі де су астында қалды. Миссисипи өзенінің бөгетінің етегі, аймақтағы ең биік нүкте, шамамен 2-3 фут (1 метр) суға толып кетті. 2005 жылдың желтоқсанына дейін барлығы 72 адамның денесі табылды. Төменгі 9-шы ауданды бір айдан кейін, қыркүйек айында «Рита» даулы да су басты.

Қалпына келтіру шаралары

2005 жылдың желтоқсан айында Common Ground Collective еріктілері осы аудандағы алғашқы үйді бұзды. Еріктілер мен тұрғындар басқа үйлерді де бұза бастады. Көп ұзамай Common Ground Collective қайтып келген тұрғындарға су, азық-түлік және басқа да қажетті заттармен қамтамасыз ету үшін аймақтағы алғашқы тарату орталығын ашты. Апаттың ауыр салдары мен халық пен қызмет көрсетулердің жетіспеуіне байланысты, Төменгі Тоғызыншы Орда апаттан кейін жарты жыл өткен соң да қаланың әлі де коменданттық сағаттағы соңғы ауданы болды. Бұл сондай-ақ электр қуаты мен суды қалпына келтірген соңғы аудан болды және соңғысы құрғатылды. Ресми түрде тұрғындарға күндіз қарауға, мүлкін іздеуге және алып кетуге рұқсат берілді, бірақ аздаған адамдар бұзылған үйлерін қайта көшуге дайындық ретінде кең ауқымды жұмыстар жасаған еді. 2006 жылдың қаңтарына қарай, негізгі коммуналдық қызметтер мен қалалық қызметтерді қалпына келтірудегі кең таралған зақымдар мен қиындықтар 9-шы Орданы ресми түрде ашуға кедергі келтірді. Орданың ең көп зақымдалған бөлігі Клейборн авенюінің солтүстігіндегі төменгі жатқан бөлігі болды. Bring Back New Orleans комиссиясының алдын ала есебінде бұл аумақты толығымен немесе ішінара саябаққа айналдыру ұсынылды, себебі болашақта су тасқынының қаупі жоғары. 9-шы Орданың көптеген тұрғындары бұл ұсынысқа қарсы болды, бірақ сырттан келгендер аймақтағы болашақ су тасқыны қаупі туралы алаңдады. 2006 жылдың наурыз айында тұрғындар тобы мен Common Ground Collective еріктілері тазалау жұмыстарын бастау үшін Мартин Лютер Кинг бастауыш мектебіне бұзып кірді. Көп ұзамай штаттық мектеп басшылары мектепті жөндеуге келісті. Кейіннен мектеп Recovery School District чартерлік мектебіне айналды және толық қуатпен жұмыс істейді. 2006 жылы қала әкімі Рей Нагин 2007 жылдың басына дейін бұзылмаған немесе бұзу жоспарланбаған Нью-Орлеандағы бос, қираған мүлікті иелігіне алу үшін өкілеттіктерін пайдалануы мүмкін екенін мәлімдеді. Мұндай қираған мүліктер оралған Нью-Орлеандықтар үшін, соның ішінде егеуқұйрықтар мен басқа да зиянды жануарлардың таралуы сияқты қиындықтар тудырды. Луизиананың басқа да округтерінде, сондай-ақ дауылдан зардап шеккен Миссисипи округтерінде тастап кетілген қираған мүлікті иелігіне алу бойынша ұқсас шаралар қолданылуда. Алайда, жүздеген мың жергілікті тұрғындар әлі де уәде етілген сақтандыру немесе Road Home ақшасын күтіп тұрғандықтан, көптеген кедейлердің үйлерін жөндеуге қаражаты болмады. Ауданның дүкендері аз, ал мектептердің тек бірнешеуі ғана қайта ашылды. 2007 жылдың басында аудандағы шағын жергілікті кәсіпорындар қайта ашылды және тұрғындар қайта орала бастады, көптегендері қайта құрылған кезде FEMA тіркемелерінде тұрды (соңғы FEMA тіркемесі 2012 жылы алынып тасталды). Алайда, ауданның көп бөлігі әлі де сирек қоныстанған және қираған күйде болды. Жұмысшылар күн сайын қираған үйлерді алып тастап, жөндеуге келмейтін үйлерді бұзуды жалғастырды, бірақ жүздеген, тіпті мыңдаған үйлер бос қалды. Көптеген ғимараттар су тартылғаннан кейін жаппай зақымдалды және қираған мүлік әлі де қираған ғимараттардың ішінде қалды. 2007 жылдың 3 желтоқсанында актер Брэд Питт құрған Make It Right Foundation Төменгі Тоғызыншы Ордада 150 үйді қайта құруға міндеттенді. Үйлер тұрақты, энергия тиімді және қауіпсіз. Make It Right үйлерін Нью-Орлеан мен әлемнің әр түрлі аймақтарынан келген, марапатталған сәулетшілер, соның ішінде Фрэнк Гери, Шигеру Бан, Хитоси Абэ және Том Майн жобалады. Питт былай деді: "Мен бұл жобаға "адамдарға үй керек, мен жақсы үйлер жасайтын адамдарды білемін" деп ойлап, көз ашпай кіріп кеттім". 2012 жылдың наурызында қор 80-ге жуық күн панельдері бар үйді қайта салған. 2008 жылдың көктемінде жергілікті коммерциялық емес үй салушы компания Build Now Нью-Орлеан отбасыларын үйлеріне қайтару үшін жұмыс істей бастады. Олар дауылдан зақымдалған жерлерге үйлер салды. Үйлер дәстүрлі Нью-Орлеан сәулетінің стилін және сапасын көрсетеді, бірақ олар су тасқынынан жоғары тұрғызылған. Build Now оннан астам Нью-Орлеан отбасыларын үйлеріне қайтару процесінде; тоғыз үй қазір Жоғарғы және Төменгі Тоғызыншы Орда аудандарында, Лейквью мен Джентиллиде салынып жатыр. Ұйым үш отбасыны Нью-Орлеанға көшірді. 2008 жылдың қыркүйегінде, Катринадан кейін 3 жыл өткен соң, жүздеген үйлер қайта салынды және жаңартылды, ал ондаған жаңа үйлер салынды. Волонтерлер осы аймаққа көптеп келіп, ондаған ұйымдарда жұмыс істейді, соның ішінде бұрынғы Common Ground Collective болған Common Ground Relief және Төменгі Тоғызыншы Ордадағы үйлерді қайта құруда еріктілер мен тұрғындардың күш-жігерін үйлестіретін grassroots ұйымы lowernine.org. Тұрғындар мен еріктілер Төменгі Тоғызыншы Орданы тұрақты қоғамдастыққа айналдыруға тырысуда. Олар жергілікті батпақтарды қалпына келтіруге, қылмысты азайтуға және шөптердің өсуін бақылауға жұмыс істеп жатыр. Көбінесе, егер коммерциялық дамуды қолдау үшін кең ауқымды каналдарды қазу болмағанда, нәтижесінде батпақтардың шөгуі болмағанда, Төменгі Тоғызыншы Орда Катрина кезінде соншалықты ауыр зардап шекпес еді деп сендіреді. 2011 жылдың қыркүйегінде Нью-Орлеан қаласының әкімі Митч Ландрю Төменгі Тоғызыншы Ордадағы өскен учаскелерді тазалауға бағытталған "Nuisance Lot Maintenance Program" (Қажетсіз учаскелерді күтіп ұстау бағдарламасы) деп аталатын ландшафтты күтіп ұстау бағдарламасын жариялады. Бағдарламаға Орданың тұрғындары немесе бұрын сотталғандардан құралған 12 адам кіреді, олар өсуді күтіп ұстау үшін блоктан блокқа өтеді. 2012 жылға қарай бағдарлама 1200-ден астам учаскені тазартқан. 2017 жылдың қазанына қарай lowernine.org 88 үйді толығымен қайта салған және 250-ден астам мүлікте жөндеу және жаңарту жобаларын аяқтаған.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша, ауданда 14 008 адам, 4 820 үй шаруашылығы және 3 467 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 9 731 адам/шаршы миль (3 730 адам/шаршы километр) құрады. 2010 жылғы санақ бойынша, ауданда 2 842 адам, 1 061 үй шаруашылығы және 683 отбасы тұрды. Альфред Лоулес жоғары мектебі 2005 жылғы 29 тамызда «Катрина» даулымы Нью-Орлеан қаласына әсер еткенге дейін Төменгі 9-шы аудандағы жалғыз мемлекеттік жоғары мектеп болды. Бұрынғы Holy Cross жоғары мектебінің кампусы Төменгі Тоғызыншы ауданда орналасқан. 2007 жылдың тамызында Карвер жоғары мектебі мен Маршалл орта мектебінің оқушылары Киелі Крест орнында орналасқан уақытша тіркемелерде оқуды бастады. Сол жылдың қыркүйек айында оқушылар Дизайр аймағындағы алғашқы Карвер/Маршалл кампусындағы басқа тіркемелерге көшуге тиіс болды.

Танымал мәдениетте

1994 жылы Анн Райстың "Вампирмен сұхбат" фильмі, Брэд Питт пен Том Круздың қатысуымен, Миссисипи өзенінің жағалауының кейбір бөліктерінде және Джексон казармасының ішінде түсірілді. Спайк Лидің режиссерлік жұмысы болған "When the Levees Broke" (2006) деректі фильмі Катрина апаты туралы айтады және HBO телеарнасында көрсетілді. Фильмде Төменгі Тоғызыншы округте және қаланың басқа да аймақтарындағы зардаптар көрсетілген. "Your Honor" (2020) американдық телесериалы Төменгі Тоғызыншы округті және ондағы есірткіге тәуелділік, кедейлік, зорлық-зомбылық және қылмыстық топтардың әрекеттерінен зардап шеккен адамдарды бейнелейді. "Cut Throat City" (2020) – Катрина дауылдан кейін кедейліктен құтылу үшін қылмысқа бет бұрған Төменгі Тоғызыншы округтен шыққан төрт жігіт туралы американдық тонау фильмі.